Donderdag 29/09/2022

NieuwsKenia

Media zaaien onrust in Kenia over verkiezingsuitslagen terwijl de stemmen nog steeds geteld worden

Aanhangers van Raila Odinga verzamelen zich buiten zijn campagnekantoor in het centrum van Nairobi. Beeld AP
Aanhangers van Raila Odinga verzamelen zich buiten zijn campagnekantoor in het centrum van Nairobi.Beeld AP

Drie dagen na de verkiezingen in Kenia is het nog altijd onduidelijk wie de nieuwe leider wordt van de op een na grootste economie van Oost-Afrika. Maar media publiceren al wel verschillende prognoses, wat volgens critici kan leiden tot verkiezingsgeweld.

Joost Bastmeijer

Iets meer dan 65 procent van de geregistreerde 22,1 miljoen Keniaanse stemmers ging afgelopen dinsdag naar de stembus om een leider te kiezen: oppositieveteraan Raila Odinga, of de huidige vicepresident van Kenia, William Ruto. Toch zijn de resultaten van de verkiezingen nog altijd niet bekend.

De Keniaanse kiescommissie is al dagen bezig met het verzamelen en verifiëren van de resultaten die de meer dan 46.000 stembureaus hebben vrijgegeven. Die gegevens, openbaar gemaakt in het kader van transparantie, worden ook geanalyseerd door verschillende mediahuizen. Die publiceren prognoses op hun websites.

Maar die op zelfgemaakte berekeningen gebaseerde voorspellingen zaaien vooral verwarring: waar de een zegt dat Odinga aan kop gaat, stelt de ander dat Ruto de nek-aan-nekrace aan het winnen is. Wafula Chebukati, het hoofd van de Keniaanse kiescommissie IEBC, roept daarom op om geduld te hebben tot de officiële cijfers bekend worden gemaakt. Alleen het IEBC kan immers een winnaar aanwijzen.

Geweld

“Er zou geen paniek moeten zijn over de verschillen die we op de schermen van verschillende media zien”, zegt Chebukati in een persverklaring. “De resultaten zijn van hetzelfde openbare portaal, maar de aanpak van elk mediahuis is anders.” Volgens hem zouden alle media aan het einde van hun tellingen op vergelijkbare resultaten moeten uitkomen.

“Keniaanse media plaatsen nog steeds resultaten die niet gesynchroniseerd zijn”, schrijft Patrick Mugo Mugo, onderzoeker van het Kenya National Dialogue Forum op Twitter. “Zijn de Keniaanse media de oorzaken van het geweld dat volgde op de verkiezingsuitslag van 2007-’08 vergeten, of worden die oorzaken genegeerd?”

Mugo verwijst naar de verkiezingen van 2007, waarbij meer dan 1.200 mensen om het leven kwamen bij verkiezingsgeweld. De conflicten ontstonden vooral tussen de Kalenjin-, Luo- en Kikuyu-bevolkingsgroepen, en werden aangewakkerd door giftige uitspraken van politici over afkomst en etniciteit. William Ruto, de huidige vice-president en kanshebber voor het presidentschap, werd toen zelfs beschuldigd van het orkestreren van een brute geweldscampagne.

Ruto zou politieke bijeenkomsten hebben georganiseerd, waarbij hij zijn mede-Kalenjin aan zou hebben gezet om aanvallen uit te voeren op mensen van Kikuyu-afkomst. Aanhangers van de huidige president Uhuru Kenyatta reageerden toen met wraakacties. Zowel William Ruto als Kenyatta werden vervolgd door het Internationaal Strafhof in Den Haag. De zaak tegen Ruto en andere vermeende aanstichters van het verkiezingsgeweld draaide echter uit op een mislukking: de zaak tegen Ruto werd in 2016 nietig verklaard.

Medewerkers tellen stemmen in Nairobi, Kenia. Beeld AP
Medewerkers tellen stemmen in Nairobi, Kenia.Beeld AP

Paniek

Ook het geweld na de verkiezingen in 2017, waarbij meer dan honderd mensen omkwamen, ligt bij veel Kenianen nog vers in het geheugen. De uitslagen werden toen door het Keniaanse Hooggerechtshof als ongeldig bestempeld vanwege grote logistieke fouten, waardoor nieuwe verkiezingen moesten plaatsvinden. Kiescommissie IEBC staat dit keer daarom onder grote druk om met een correcte uitslag te komen.

Lees ook

Interview ‘Veel Kenianen stemmen op de kandidaat die ze de minst grote schurk vinden’: Kenia kiest vandaag nieuwe president

Reportage Nu alle aandacht naar Oekraïne gaat, wordt de situatie in Kenia steeds schrijnender: ‘Wat gaan we onze kinderen te eten geven?’

Om het zekere voor het onzekere te nemen, vergelijken ambtenaren van de kiescommissie de fysieke resultatenbladen die naar het telcentrum in Nairobi zijn gebracht met foto's die bij de stembureaus zijn gemaakt. Die tijdrovende klus moet voorkomen dat er onderweg met de bladen word gesjoemeld. Pas als alle resultaten geverifieerd zijn, zal de kiescommissie een winnaar aanwijzen.

null Beeld AP
Beeld AP

De Keniaanse media-autoriteit is ondertussen in gesprek met de verschillende mediahuizen om te kijken of zij hun resultaten meer kunnen synchroniseren. Het hoofd van die autoriteit stelt dat de afwijkende uitkomsten een duidelijk effect hebben ‘op het angstniveau van het publiek’. Niet alle media hebben na deze gesprekken hun prognoses echter offline gehaald: zo is op de website van The Nation nog altijd een op eigen gegevens gebaseerde voorspelling te vinden.

“Tellen is niet alleen een kwestie van cijfers optellen”, schrijft hoofdredacteur Mutuma Mathiu van The Nation in een opiniestuk als reactie op de kritiek die zijn krant krijgt. “Het gaat gepaard met een groot veiligheidsrisico voor ons personeel, onze apparatuur, gebouwen en reputatie.” Toch verzekert Mathiu zijn lezers “uit de handen van invloedsgroepen te blijven” en “goede, schone gegevens” te verstrekken.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234