Donderdag 20/01/2022

Meer kinderen groeien op in probleemgezinnen

Het aantal kinderen dat in een problematische opvoedings-situatie opgroeit, neemt elk jaar toe. De jeugdparketten melden 17 procent meer dossiers tussen 2006 en 2010. 'En dat is slechts het topje van de ijsberg.'

Bij de jeugdparketten stijgt het stapeltje dossiers over kinderen die opgroeien in moeilijke omstandigheden. In 2010 telde het Openbaar Ministerie 73.187 dossiers over problematische opvoedingssituaties (POS) en dat zijn er bijna 17 procent meer dan in 2006, zo blijkt uit een nieuwe analyse. Van 35 procent van die minderjarigen met een POS-etiket, hebben de jeugdparketten minstens twee dossiers liggen.

Bij het Openbaar Ministerie leeft het vermoeden dat die stijging deels te verklaren is door een betere registratie. "Schrijnende situaties worden ook sneller ontdekt, we zijn alerter voor wantoestanden, zeker bij jonge kinderen", zegt Patrick Blonde, directeur van CKG Kapoentje in Oostende, een Centrum Gezins- en Opvoedingsondersteuning.

Gedragsstoornissen

Maar er is meer. Nicole Caluwe, jeugdrechter in Mechelen, ziet hoe jaar na jaar het aantal gezinnen met moeilijkheden toeneemt. "Er belanden steeds meer POS-dossiers op mijn bureau. En daarmee zie ik maar het topje van de ijsberg, want die dossiers komen pas bij mij als vrijwillige hulp geen optie is." De dossiers zijn uiteenlopend: van kindermishandeling tot weglopende pubers. Al zijn er een paar opmerkelijke evoluties: "Steeds vaker zie ik ook jongeren die niet meer meewillen. Ze komen hun bed niet meer uit of haken af op school. Jongeren met gedragsstoornissen zie ik ook steeds meer." Dat we al jaren in een economische crisis verkeren en de armoede toeneemt, helpt de zaak volgens Caluwe niet vooruit.

Blonde herkent dat verhaal: "We leven in een complexere samenleving, en meer mensen vallen uit de boot. Het is crisis, en de sociale bescherming van vroeger is voor een stuk weggevallen. Elke dag zien we gezinnen in schrijnende armoede die proberen een hechte band te onderhouden, maar waar de context alles in de war stuurt. Maar evengoed zie je hoe het bij modale of nieuw samengestelde gezinnen ook niet vlot loopt. Gezinnen staan onder hoge druk. Ze hollen van het ene naar het andere, en de frustratiegrens daalt."

Bovendien, zegt Blonde, neemt het aantal kinderen in een problematische opvoedingssituatie niet alleen toe, hun verhalen worden ook ernstiger. "Situaties waarvoor vijftien jaar geleden de POS-stempel werd bovengehaald, voldoen vandaag niet. De filter is strenger. Wat nu bij de jeugdrechter belandt, is schrijnender dan vroeger."

Geen standaardoplossing

Concreet: een kind dat geprangd zit tussen scheidende ouders, werd volgens Blonde vroeger sneller ondergebracht op neutraal terrein. "Vandaag bestaat de neiging om zo'n kind thuis te houden en te bemiddelen. Als het mislukt is zo'n kind nog verder van huis. De verhalen van kinderen met een moeilijke thuissituatie zijn complexer en duren langer."

"We slagen er niet in de vraag helemaal te volgen", geeft Lucien Rahoen van het Agentschap Jongerenwelzijn toe. "Maar we proberen deze kinderen en hun ouders op verschillende manieren op te vangen, van thuisbegeleiding tot hulp op maat van de jongeren. Maar zo formuleren we alleen een antwoord op de instroom van dossiers, niet aan wat vooraf gaat. Maatschappelijke fenomenen als armoede, diversere gezinssamenstellingen of onze verminderde tolerantie van probleemgedrag zijn moeilijkere vraagstukken. Daarvoor bestaan geen standaardoplossingen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234