Woensdag 10/08/2022

Meesterlijk, soms pornografisch schrijver

De Amerikaanse romanschrijver Philip Roth (65) werd dinsdag in de Universiteit van Columbia bedacht met een Pulitzer-prijs. Roth kreeg de onderscheiding voor zijn roman American Pastoral in de categorie fictie; voor poëzie en toneel gingen de prijzen respectievelijk naar Charles Wright (Black Zodiac) en Paula Vogel (How I learned to drive).

Met Philip Roth bekroont de zogeheten Pulitzer Prize Board een controversieel maar productief auteur, die voor zijn debuut uit 1959 - Goodbye, Columbus - meteen een National Book Award in ontvangst mocht nemen. Roth, die inmiddels een paar tientallen boeken op zijn naam heeft staan, kiest niet zelden de problemen van het jood-zijn in Amerika als onderwerp.

Volgens professor Kristiaan Versluys, hoogleraar Amerikaanse literatuur aan de Gentse universiteit, heeft dat al verscheidene meesterwerken opgeleverd, waardoor deze eerste Pulitzer-prijs voor Roth veeleer laat dan vroeg komt. "Eigenlijk is het een schande dat hij hier zo lang op heeft moeten wachten," zegt Versluys. "Maar ja, Roth is als auteur dan ook erg provocerend, lijkt zelfs de grenzen van de goede smaak niet te kennen. Sommige passages uit Sabbaths Theater (1996) bijvoorbeeld, een van zijn recentste boeken, kan je pure pornografie noemen, hoewel ook dat boek voor mij een meesterwerk is. Daarvoor zitten er te veel hartverscheurende scènes in, afgewisseld weliswaar met wansmaak waarvan je je afvraagt: hoe kan hij daar nu mee bezig zijn? Het is precies dat soort combinaties dat zijn boeken lange tijd moeilijk verteerbaar heeft gemaakt voor de goegemeente, zeg maar."

Voor Sabbaths Theater kreeg Roth in zijn vaderland opnieuw een National Book Award. Maar het was pas American Pastoral die de jury van de Pulitzer-prijzen overtuigde: in deze cynische roman drijft Roth dan ook vooral de spot met de Amerikaanse droom, blijft zijn "bijna zelfdestructieve drang" (dixit Versluys) als Amerikaanse jood binnen de perken van het toegankelijke.

Versluys: "Naar wat ik over het boek lees, beschrijft Roth in American Pastoral eens te meer getormenteerde levens. Nochtans lijkt het - uiteraard joodse - hoofdpersonage de Amerikaanse droom te hebben verwezenlijkt: Seymour 'Sweet' Levov is volledig veramerikaniseerd, zoals zijn zoete bijnaam suggereert. Hij maakte carrière op school als atleet, onderscheidt zich door te huwen met een voormalige Miss America en runt een zeer succesvolle zaak, tot blijkt dat zijn verwende dochter, Merry genaamd, op het slechte pad geraakt en zich bij een terroristenbende aansluit, The Weathermen. De pastorale verzuchting in de titel moet je dus met een flinke korrel zout nemen."

Ook bekroond met een Pulitzer-prijs, maar dan voor toneel, werd de Amerikaanse schrijfster Paula Vogel. Haar toneelstuk How I learned to drive is het dramatische relaas van een incest-affaire tussen een oom en zijn nichtje, enigszins geïnspireerd door de schandaalroman Lolita van Nabokov. Vogel reageerde uiterst verrast op haar onderscheiding en verklaarde aan het persagentschap Reuters dat ze voor zichzelf altijd haar The Baltimore Waltz als een kandidaat-toneelstuk voor een Pulitzer-prijs had beschouwd. Intussen heeft How I learned to drive er wel vijftien maanden Off-Broadway op zitten, en staan er voor volgend seizoen meer dan dertig producties van het stuk op stapel, onder meer in Los Angeles, Parijs en Istanbul.

Charles Wright werd bedacht met een Pulitzer voor zijn gedichtenbundel Black Zodiac; in de categorie muziek ging de prijs naar het String Quartet No. 2 (Musica Instrumentalis) van Aaron Jay Kernis. Personal History won als de beste biografie, geschreven door Katharine Graham van de Washington Post Company; in de categorie non-fictie viel Jared Diamond in de prijzen, voor Germs, Guns, and Steel: the Fate of Human Societies.

Een postume onderscheiding werd uitgereikt voor componist George Gershwin (1898-1937), samen met zijn broer Ira de auteur van zowel klassieke als populaire muziek, waaronder die voor de musical Porgy and Bess.

Ten slotte waren er ook heel wat Pulitzer-prijzen voor verdienstelijke journalisten, onder meer van The New York Times en van The Los Angeles Times. Aan de prestigieuze Pulitzer-prijzen, een jaarlijkse traditie die werd begonnen door de uitgever Joseph Pulitzer in 1904, is telkens een bedrag van vijfduizend dollar verbonden.(SH)

Philip Roth. (Foto AP)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234