Zaterdag 25/06/2022

AchtergrondDoodstraf VS

Melissa Lucio krijgt dodelijke injectie voor ‘een misdrijf dat nooit plaatsvond’

Melissa Lucio met dochters Mariah (op de schoot) en Adriana. In 2007 stierf Mariah na een val van de trap, haar moeder werd schuldig bevonden aan haar moord.  Beeld AP
Melissa Lucio met dochters Mariah (op de schoot) en Adriana. In 2007 stierf Mariah na een val van de trap, haar moeder werd schuldig bevonden aan haar moord.Beeld AP

Eerst verloor Melissa Lucio haar dochtertje van twee. Overmand door verdriet, en na een vijf uur lange ondervraging, zei ze die nacht wat de Texas Rangers graag wilden horen: ‘I guess I did it.’ Op 27 april wordt ze geëxecuteerd.

Douglas De Coninck

“Je ziet haar, en je weet dat er iets fout was. Je wéét dat er iets fout is!”

“Nee mijnheer, dat weet ik niet.”

“Als ik jou al deze foto’s laat zien, als ik jou halfdood sla zoals dat kleine kind is geslagen, dan wed ik dat jij ook sterft.”

“Ik sla mijn kleine dochter niet, mijnheer.”

Tot honderd keer toe zal Melissa Lucio tijdens een vijf uur durend kruisverhoor volhouden dat ze haar dochter Mariah (2) nooit heeft geslagen. Haar ondervragers zijn Texas Rangers en moordrechercheurs. Ze wisselen elkaar af als good en bad cop.

“Op dit ogenblik ziet het ernaar uit dat jij een koelbloedige moordenaar bent”, zegt een van hen. “Ben jij een koelbloedige moordenaar?”

“Nee, dat ben ik niet.”

“Of ben je een gefrustreerde moeder die zich afreageerde op haar? Iemand deed dit. Wij moeten uitzoeken wie. En als jij het niet was, denk ik niet dat iemand in het midden van de nacht binnenkwam en haar uit haar bed haalde.”

Een van de good cops gaat iets voor drieën in de vroege ochtend van zondag 18 februari 2007 neus aan neus met Melissa zitten. “Het is gebeurd”, zegt hij. “We maken allemaal fouten, we worden allemaal weleens kwaad. Wij weten al wat er gebeurd is.”

Een camerabeeld toont hoe Melissa haar hoofd in haar armen begraaft op de verhoortafel. Haar haren raken het hoofd van een speelgoedpop die een van de Texas Rangers daar heeft neergelegd. Als een van de agenten haar opnieuw aanspreekt, recht Melissa het hoofd. Een agent leest van een A4’tje af welke dag het is, en hoe laat. Er wordt haar gevraagd de pop te slaan. Melissa heeft zonet toegegeven dat dat misschien ooit weleens is voorgevallen, dat ze de kleine Mariah een tikje tegen haar achterwerk gaf.

“Leg haar neer, en toon me hoe je haar hebt geslagen. Eén keer of meerdere keren?”

“Meerdere keren.”

“Toon hoe je het deed, met dezelfde kracht. Met je rechter- of je linkerhand?”

“Links… rechts…”

“Stond je recht of zat je?”

“Beide.”

“Toon me hoe je het deed. Op de manier waarop je het werkelijk deed.”

Ze slaat de poep van de pop vijf keer zachtjes met haar rechterhand. Een agent vraagt haar om het opnieuw te doen, maar harder. En nog een keer, nog harder. “Zo deed ik het”, zegt ze. “Ik ging haar niet slaan.”

“Ik zou het hard doen”, zegt de agent.

“Doe het dan zelf”, zegt Melissa, wijzend naar de pop. “Ik ging haar niet slaan.”

“En wat is dit dan, een pak slaag?”, vraagt de agent bij het doorbladeren van autopsiefoto’s van Mariah. “Deed je het met een stok? Gebruikte je iets?”

“Nee.”

“Hoe voel je je als je deze foto’s ziet? Wat gaat er door je hoofd?”

“Ik wou dat ik het was, niet zij.”

Later verduidelijkt ze dat ze liever zelf dood was geweest dan Mariah te moeten missen. Ze begint te wenen. Er zijn geen beelden van het moment waarop Melissa volgens haar ondervragers de fatale woorden uitspreekt. Nadat de camera was gestopt met draaien, en nog midden in de huilbui, zou ze hebben gezegd: “Well, I guess I did it.

Innocence Project

Behoudens een mirakel wordt Lucio Melissa op 27 april in de gevangenis van Huntsville geëxecuteerd met een dodelijke gifinjectie. Het lot van de vrouw, 53 intussen, ligt nu in handen van de Texaanse gouverneur Greg Abbott.

Oproepen om haar leven te sparen kwamen de afgelopen weken onder meer van Kim Kardashian en John Oliver in een aflevering van The Last Week Tonight. Er wordt in de VS geregeld campagne gevoerd tegen iemands nakende executie, maar het geval van Melissa Lucio is volgens The Innocence Project erg bijzonder. De in 1992 door advocaten Barry Scheck en Peter Neufeld opgerichte non-profitorganisatie bevrijdde de afgelopen dertig jaar meer dan driehonderd mensen uit de gevangenis, hoofdzakelijk door DNA-analyse van bloed- en andere sporen.

Melissa Lucio (in het wit) tijdens een gebed in de gevangenis, op 8 april 2022. Lucio, nu 53 jaar, wacht al veertien jaar op haar executie.  Beeld AFP
Melissa Lucio (in het wit) tijdens een gebed in de gevangenis, op 8 april 2022. Lucio, nu 53 jaar, wacht al veertien jaar op haar executie.Beeld AFP

“We hebben zeven forensische experts uit evenveel landen gevraagd om het autopsiedossier van Mariah te herbekijken”, zegt Vanessa Potkin, directeur speciale rechtszaken bij The Innocence Project, tevens een van Lucio’s advocaten. “Zij komen allemaal tot de conclusie dat de veroordeling van Melissa is gebaseerd op een haastig oordeel en een bevooroordeeld en ontoereikend onderzoek. Melissa en haar gezin waren in 2007 aan het verhuizen toen Mariah van een trap viel. Mariah, bij wie het voetje bij geboorte naar binnen was gedraaid, had door haar lichamelijke handicap moeite om haar evenwicht te houden. Haar verwondingen leken na haar val helemaal niet levensbedreigend.”

Het meisje overleed twee dagen na haar val aan de gevolgen van een bloeding in de hersenen, oordeelde onder meer Michael Laposata, hoofd pathologie aan de universiteit van Galveston, Texas. De moeder, dat staat vast, had eerder een arts moeten bellen toen ze zag dat het kind erg slaperig was en niets meer at, maar dat was Melissa ook van plan. De volgende dag.

Bevallen in de gevangenis

Melissa Lucio, geboren in 1968, groeide op in een achtergesteld gezin in Lower Rio Grande Valley, de meest zuidelijke punt van de staat Texas, dicht bij de grens met Mexico. Ze werd seksueel misbruikt vanaf haar zesde en beviel van haar eerste kind op haar zestiende. Op het moment van haar arrestatie was ze moeder van twaalf kinderen en zwanger van een tweeling die ter wereld zou komen in de gevangenis.

Mariah was al vaker gevallen, en op het eerste gezicht leek er deze keer niets ergers aan de hand dan een bebloede lip. Pas enkele uren voor ze in de verhoorkamer tot een soort bekentenis werd gebracht, had Melissa 911 gebeld. Omdat ze tot haar afgrijzen merkte dat Mariah niet meer ademde.

“Er zijn valse wetenschappelijke bewijzen gebruikt om Melissa Lucio te veroordelen voor een misdrijf dat nooit plaatsvond”, zegt Vanessa Potkin. “Mariah stierf aan medische complicaties na een accidentele val. Ze is niet vermoord. De op haar proces in 2008 als een bekentenis voorgestelde uitspraak, die nacht, was dat juist helemaal niet. Zij was kapot van verdriet na de dood van haar jongste dochter. Men had haar in deze dramatische omstandigheden om het even wat kunnen doen zeggen.”

Corrupte aanklager

Op het proces, in 2008, getuigde een van de Texas Rangers die aanwezig waren bij de ondervraging hoe hij en zijn collega’s tot hun overtuiging kwamen dat er sprake was van moord. “Ze hield haar hoofd naar beneden, haar schouders waren ingezakt. Ze maakte geen oogcontact met haar ondervrager. Daar en op dat moment wist ik dat ze iets had gedaan.”

Uiteindelijk was het de getuigenis van een lokale forensische expert die bij de twaalf juryleden de doorslag gaf. Hij had de autopsie uitgevoerd in het bijzijn van twee van Melissa’s ondervragers. Zij deden hem geloven dat de moeder de moord al had bekend. In zijn rapport maakte de gerechtsarts melding van stokslagen en zelfs van bijtsporen die minder dan 24 uur voor de dood moesten zijn toegebracht. Tegenover de jury verklaarde hij: “Nooit eerder in mijn loopbaan heb ik zwaardere verwondingen bij een kind gezien.”

Volgens The Innocence Project assisteerde dezelfde gerechtsarts in 2005 een andere Texaanse openbare aanklager om een zekere Manuel Velez tot de doodstraf veroordeeld te krijgen. Dat lukte ook, maar op grond van aangetoonde manifeste vervalsingen in het autopsierapport verkreeg de man een nieuwe proces, om in 2014 over de hele lijn te worden vrijgesproken. Hij is een van de 185 mensen die The Innocence Project de afgelopen dertig jaar uit de dodencel wist te bevrijden. (Het cijfer 300 slaat op het totale aantal, zowat 115 waren niet ter dood veroordeeld.)

In de zaak van Melissa Lucio leek de gerechtsarts vooral openbaar aanklager Armando Villalobos te hulp te willen schieten. Hij was ten tijde van het proces druk met zijn campagne tot herverkiezing als district attorney in het Texaanse district Cameron. Hij lag onder vuur vanwege zijn over het algemeen erg laks bevonden aanpak van een honderdtal aangiftes over kindermishandeling en familiaal geweld. Met zijn eis tot doodstraf tegen Melissa Lucio wist hij zijn verkiezing als Democratische kandidaat veilig te stellen.

Texaans Republikeins afgevaardigde Jeff Leach met Melissa Lucio tijdens een bezoek aan de gevangenis in Gatesville, Texas. Heel wat politici van beide partijen hebben vragen bij de zaak-Lucio en vragen om de terdoodveroordeling alvast on hold te zetten. Beeld AP
Texaans Republikeins afgevaardigde Jeff Leach met Melissa Lucio tijdens een bezoek aan de gevangenis in Gatesville, Texas. Heel wat politici van beide partijen hebben vragen bij de zaak-Lucio en vragen om de terdoodveroordeling alvast on hold te zetten.Beeld AP

In 2014 belandde Villalobos zelf in de gevangenis, na een veroordeling tot dertien jaar cel wegens corruptie. Of, zoals in de term die in het Amerikaanse rechtssysteem almaar meer opgang maakt: prosecutorial misconduct, knoeien met bewijzen om iemand veroordeeld te krijgen en/of tegen betaling bewijzen doen verdwijnen.

Een rechtbank achtte bewezen dat Villalobos tussen 2006 en 2012 voor een totaal van 339.000 dollar giften heeft geïncasseerd, soms in de vorm van campagnebijdragen, maar vaak gewoon handje contantje. Tegen betaling seponeerde of verzachtte hij aanklachten, lekte hij vertrouwelijke informatie naar verdachten of maakte hij verbeurdverklaringen ongedaan.

Voor Melissa Lucio bleef de veroordeling van Villalobos zonder effect. De corruptie kwam pas in 2013 aan het licht. Twee jaar daarvoor al was haar beroepsprocedure tegen de in 2008 uitgesproken doodstraf verworpen.

‘Ik was fout’

Op 3 april verscheen in de krant Houston Chronicle een opiniestuk getiteld ‘Ik was fout’ van een man genaamd Johnny Galvan Jr. Hij was een van de twaalf juryleden die Melissa Lucio destijds naar de dodencel stuurden.

“Zelfs ten tijde van het proces, toen het mij voorkwam dat de advocaten van Lucio nauwelijks pleitten voor haar leven, wilde ik haar niet ter dood veroordelen”, schreef hij. “Ik voelde me door mijn collega-juryleden onder druk gezet om voor een doodvonnis te stemmen, maar wou dat ik dat nooit had gedaan. Nu, minder dan een maand voor haar geplande executie, heb ik grote spijt. Ik vernam achteraf zaken die ons, juryleden, toen nooit zijn verteld. Ik wist niet dat haar lange geschiedenis van fysiek en seksueel misbruik haar kwetsbaar maakte voor valse bekentenissen toen ze werd onderworpen aan agressieve ondervragingstactieken in de nacht van haar dochters dood. Niemand nam ons mee door het verhoor, om te laten zien hoe vaak ze haar onschuld volhield, meer dan honderd keer, of hoe ze dezelfde woorden herhaalde die de ondervragers haar voorzeiden. Het merendeel van de vervolging berustte op die bekentenis.”

Met zijn opiniestuk was Johnny Galvan Jr. al het vierde toenmalige jurylid dat publiekelijk aangaf zich misleid te voelen in de zaak-Lucio. Als het over te doen was, zouden ze haar alle vier hebben vrijgesproken, zeggen ze nu. Vorige week sloot nog een vijfde jurylid zich daarbij aan.

Over hoe Melissa Lucio haar meer dan veelvuldige moederschap invulde bestaan duizenden pagina’s van de kinderbescherming. Nergens wordt melding gemaakt van gewelddadig gedrag. Haar huidige advocaten vinden het onbegrijpelijk dat hun voorgangers op het proces in 2008 nalieten om Melissa’s kinderen als getuigen op te roepen.

Op 22 maart dienden de advocaten van Melissa Lucio hun hele dossier, met de vele forensische tegenexpertises, een analyse van de zaak-Velez en het corruptiedossier tegen Armando Villalobos, in bij het Board of Pardons and Paroles in Texas. Het is een commissie die een advies kan uitspreken over een genadeverzoek, maar die zich in het recente verleden zelden genadig opstelde.

Ondervraagd door de Amerikaanse tv-zender Channel 5 News zei gouverneur Greg Abbott een signaal van de commissie af te wachten. “De commissie heeft me tot dusver nog geen beslissing overgemaakt. En zoals de wet voorschrijft hoort de gouverneur een beslissing van deze commissie af te wachten.”

Wat ook had gekund, was dat Villalobos’ opvolger Luis Saenz zijn verzoek tot executie zou intrekken. Dat lijkt weinig waarschijnlijk, aangezien hij er zelf de indiener van is. Tegenover een groep plaatselijke politici die het vorige week tijdens een hoorzitting voor Melissa Lucio opnamen, herhaalde Saenz dat hij niet tussenbeide zou komen en ervan uitging dat de commissie de executie zou verhinderen.

The Innocence Project schat op basis van de eigen ervaringen dat 2,3 tot 10 procent van de gedetineerden in Amerikaanse gevangenissen daar onschuldig zit. Met een verhoogd percentage op death row.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234