Vrijdag 21/01/2022

Memorial Marc Moulin, manusje-van-alles

Vijf jaar na zijn dood wordt Marc Moulin herdacht door bevriende muzikanten. Zijn belang voor Belpop is dan ook nauwelijks te onderschatten. Maar hoe groot is de erfenis van deze zelfverklaarde ideeënman, muzikale alchemist en visionaire radiomaker precies?

Mijn muziek geneest die er in gelooft", vertelde Marc Moulin ooit op de openbare omroep in 1972. Hij sprak over de driehoeksverhouding tussen jazzrock, funk en soul met de seventiesgroep Placebo - genoemd naar een medicijn dat niet werkt, maar patiënten in de waan laat. Doorheen de jaren zou Moulin véél mensen helen. Niet het minst nieuwe generaties muzikanten.

De vijfde verjaardag van zijn onverwachte overlijden wordt daarom vanavond herdacht én gevierd door collega's als Jan Hautekiet, Daan, Philip Catherine, Alain Chamfort, Bertrand Burgalat of Bert Joris, naast de overige leden van Telex. Dat doen ze in Flagey, een zaal waar Moulin mee vergroeid raakte als radiomaker, maar waar hij ook zijn allerlaatste concert speelde vooraleer een schofterige kanker het finale woord kreeg.

"Telex had net zo'n groot belang voor dancemuziek als Kraftwerk of Depeche Mode", zei Alex Callier van Hooverphonic in de sublieme Belpop-aflevering over de eerste elektrogroep die ons land kende. Samen met producer Dan Lacksman en zanger Michel Moers voerde toetsenist Moulin deze groep aan. Telex zou vaak vergeleken worden met Kraftwerk, maar legde een groter gevoel voor humor aan de dag, een warmere groove en een hang naar licht surrealisme.

Daan Stuyven liet er zich zelfs onbewust door inspireren. "De tekst van mijn liedje 'Mélodies Paroles': dat is toch pure Telex? Het is inderdaad best een aanstekelijke melodie, maar ik hou de zot met het genre, ik drijf de spot met de Franse cultuur." Stuyven noemt 'Moskow Diskow' ook steevast een van zijn favoriete dancehymnes: "Dat nummer is dansbare humor. In al zijn absurditeit is 'Moskow Diskow' puur Belgisch."

Bubblegumpop

Met 'Moskow Diskow' werd Marc Moulin eind jaren 70 een van de peetvaders van de vaderlandse elektro. "Telex is een van de vroegste voorbeelden van techno", erkende ook The Guardian eerder dit jaar. In de Britse krant werd Moulin verder een trendsetter genoemd: zo hield het trio zijn identiteit verborgen achter maskers en gekke brillen, lang voor anonimiteit de norm werd in de dj-cultuur.

Ook bestaan vermoedens dat Michael Jackson de bekendste classic van Telex als blauwdruk gebruikte voor zijn 'Billie Jean'. Dat geeft Dan Lacksman alleszins mee: hij had gehoord dat de Amerikaanse superster tijdens een interview toegaf hoe een Europese elektrogroep hem op muzikale ideeën had gebracht. De gelijkenis tussen beide songs is inderdaad treffend: de akkoorden zijn krek dezelfde.

Van pure popmuziek bleek Moulin zelf ook niet vies: hij werkte onder andere mee aan Lio's wereldhit 'Le Banana Split', die twee miljoen keer over de toonbank zou gaan. De double-entendres over orale seks maakten een grote ster van de toen puberende Wanda Ribeiros de Vasconcelos, maar gaven ook de bubblegumpopscene een stevige injectie.

Eerder had Moulin ook al sporen achtergelaten in de muziekscene. De zoon van een professor en dichteres was een van de eersten in ons land om een Minimoog te kopen - de prehistorische voorloper van de synthesizer. Daarmee rijmde hij in de vroege seventies al elektronica met experiment. Zijn soloplaat Sam' Suffy werd in de jaren 90 plots een gegeerd kleinood, dat voor hoge bedragen van eigenaar wisselde in Londen, Tokio en San Francisco.

Sampletovenaar DJ Shadow, maar ook artiesten als Jill Scott gaven toe dat Moulin hun geluid mee inspireerde. En de Britse technoproducer Kirk Degiorgio raakte niet uitgepraat over Placebo: in 1999 roemde hij de pre-hiphopritmes, hypnotische synths en geluidsexperimenten die pas jaren later aan populariteit zouden winnen. "Het belang van Placebo lag in hun visionaire aanpak", vond hij.

Daar is meestergitarist Philip Catherine het mee eens: "Marc Moulin stimuleerde mensen om creatief te zijn, en niets te spelen wat al bestond."

Na de eeuwwisseling wordt nochtans gemompeld dat Moulin een graantje meepikt van het loungesucces dat de toen wereldberoemde St Germain kende. Moulin had net getekend bij het jazzlabel Blue Note, waarna zijn soloplaat Top Secret in ruim veertig landen werd uitgebracht, tot in Japan en Nieuw-Zeeland toe.

Het verwijt snijdt geen hout. Met Placebo paradeerde de Belgische duvelstoejager immers al een kwarteeuw eerder tussen groove en jazz. Moulin liet de kritiek niet aan zijn hart komen. In een interview met journalist Bernard Dobbeleer zei hij droog: "Er zullen altijd mensen zijn die Stevie Wonder vragen waarom hij zingt als Jamiroquai." The Times had het wel bij het rechte eind, toen ze hem "The mister cool of dancefloor eurojazz" betitelden.

Droomgids

Ook aan de zijlijn van de muziek bleek Moulin een visionair. Jan Hautekiet, die vanavond het hommageconcert mee coördineert, was niet alleen een vriend van Moulin, maar zag de betreurde muzikant ook als een gids in zijn eigen droom om radio te maken. Hij ontdekte zijn lichtend voorbeeld in de jaren zeventig, toen Marc Moulin programma's als Cap de Nuit en King Kong presenteerde, en later ook nieuwe muziek aanreikte met het legendarische Radio Cité.

Ook als radiomaker bij de toenmalige RTB schuwde Moulin het experiment niet. Volgens Hautekiet heeft Radio Cité later verschillende programmamakers bij de openbare omroep geïnspireerd. Om het zijn woorden te zeggen: "Vooral het respect blijft over. En het gemis."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234