Vrijdag 30/09/2022

'Met Igor kon ik praten over Russische denkers'

Na acht jaar ziet Serge Baekens tweede graphic novel het daglicht. In het nagenoeg woordeloze boek Sugar, dat uitzonderlijk gelijktijdig in het Frans als Nederlands verschijnt, staat 's mans lievelingskat centraal.

De verstripping van de pornografische roman De stiefmoeders van zijn broer Vitalski. Een vervolg op de comic ZZZ, over het leven van eendagsvliegen. De sciencefiction Future Cool of een graphic novel over Bonnie en Clyde. Her en der ten huize Baeken in Borgerhout liggen ze opgestapeld: archiefdozen met voornoemde en andere half afgewerkte stripprojecten. Al jaren liggen ze er. Onaangeroerd. Sommigen vergaren al meer dan tien jaar stof.

Ook Sugar: leven als kat, een bijna woordeloos verhaal over zijn lievelingskat Suske en de vijf huiskatten die er op volgden, was een van die projecten. Acht jaar geleden was het al zo goed als klaar, maar pas nu ligt het in de winkel. Helemaal hertekend. "Waarom? Omdat ik ondertussen veel heb bijgeleerd", zegt Baeken. "Ik heb er nu vijf jaar ervaring bij als illustrator. Alle technieken die ik in die tijdsspanne heb aangeleerd, heb ik toegepast in Sugar."

Dat het album effectief het daglicht zag, heeft Baeken (46) te danken aan Yves Schlirf, uitgever bij het Brusselse Dargaud. "Hij kreeg een van mijn grafiekboeken onder ogen. Jaarlijks verschijnt er bij de Nederlandse uitgeverij Xtra wel zo'n uitgave vol met mijn tekeningen, telkens vierhonderd pagina's dik. Schlirf nodigde me uit om te vragen waar ik mee bezig was. Ik vertelde hem dat Sugar nog zo'n twee maanden tijd zou kosten. Ik kreeg meteen groen licht, maar toch heeft het nog anderhalf jaar geduurd voor ik het voltooide, deels omdat ik het moest onderbreken voor mijn andere werk als illustrator voor De Tijd en De Morgen en andere tijdelijke opdrachten."

Kubistisch

De reden waarom hij een strip aan zijn poezen wilde wijden, is simpel. "In mijn debuutstrip The NO Stories uit 2005 komen mijn gezin en zelfs mijn buren in beeld. Achteraf besefte ik dat ik een belangrijk iemand was vergeten: mijn kat Suske. Hij had achttien jaar bij ons gewoond. Lief en leed hebben we met hem gedeeld. Hij verdiende dus wel een biografie. Suske is wel verbasterd naar Sugar, omdat dat toch iets internationale klonk. Nu ja, het gaat niet enkel over hem, maar ook over de katten die hem gevolgd zijn, zoals Tim, Jefke, Maya, Pogo en Igor. Het leeuwendeel gaat wel over Suske, want hij heeft een uitzonderlijk lang leven gekend. Suske was in het begin een onhandelbare, wilde kat, maar hij kreeg steeds meer menselijke trekjes. De katten die hem opvolgden waren minder mensachtig."

Op de vraag waaraan je een menselijke kat kunt herkennen, antwoordt hij met uitgestreken gezicht dat dat te maken heeft met de manier waarop je communiceert met zo'n dier. "In het boek laat ik zien hoe we hem in verschillende, eenvoudige stapjes steeds meer woordjes aanleerden. Goed, zijn vocabulaire was nog niet zo uitgebreid als de latere kat Igor, waarmee je bij wijze van spreken kon schaken en discussiëren over Russische filosofen. Maar Suske was niettemin zeer intelligent."

Een en ander wil niet zeggen dat Baeken de mening is toegedaan dat katten dom zijn. "Ik heb ook een domme kat gehad. Het kan. Maar er zitten veel intelligente dieren bij. Hoe je zo'n dier herkent? Simpel, als hij of zij kijkt in de richting naar waar je wijst, in plaats van naar je vinger."

"Het was een groot gemis toen we onze eerste kat Tim verloren. Tijdens een storm aan zee, waar we op reis waren, is ze van schrik gaan lopen en verongelukt. Ook dat heb ik getekend. Ik wilde niets verbloemen. Sugar gaat over het leven, maar helaas voor een stuk ook de dood. En we zijn helaas een paar katten kwijt. Telkens een groot verlies. Ik heb die verschillende sterfgevallen ook uitgebeeld in het album."

Of Sugar nu vooral een album is voor kattenliefhebbers? "Ik zie het zo", begint Baeken. "Het is een album voor zowel katten- als stripliefhebbers. Je hoeft niet van strips te houden om van het boek te houden, en je hoeft niet per se van katten te houden om van het boek te kunnen genieten. (glimlacht) Als je strip- én kattenliefhebber bent, dan is het plaatje helemaal compleet."

Hij onthaalt met instemmend geknik de omschrijving als zou Sugar een poëtische ode zijn aan poezen. "Mijn verhaaltjes zijn herkenbaar voor iedereen die samenleeft met een poes. Het is het leven bekeken vanuit het standpunt van een kat. Vandaar dat het ook eerder kubistisch is getekend. De verschillende prenten gaan in elkaar over. Ze zijn apart leesbaar, maar vormen ook een geheel."

Uitputtingsslag

Uit een oude archiefdoos haalt Baeken de nu acht jaar oude, voltooide eerste versie van Sugar. Die blijkt veel ruwer getekend dan de huidige versie én bevat Engelstalige tekstballonnen. "Tja", glimlacht Baeken. "In die tijd vond ik het eenvoudiger om in het Engels te schrijven. Omdat mijn Engels niet heel goed is, bleef de taal simpel. Broodnodig, want in Sugar probeer ik met weinig woorden zo veel mogelijk te vertellen. Slechts enkele pagina's zijn van tekst voorzien, de rest moet je afleiden uit de expressie van de katten."

Het eerste boek had ik afgewerkt met één pagina per dag. Mooi, maar slordig. Bij het hertekenen heb ik me beter gedocumenteerd wat betreft de gedragingen van katten en begon ik met penseelstift te tekenen, waardoor ik grotere tekeningen moest maken. Ik besloot om ieder prentje op elke plaat - telkens 24 afbeeldingen - te vergroten op telkens 20 op 20 centimeter, in te inkten met een penseelstift, in te scannen en alles weer via de computer in de juiste, leesbare volgorde te brengen. Een uitputtingsslag. Aan één plaatje was ik immers ruim een uur bezig. Vierentwintig prenten per pagina en in totaal tachtig pagina's. Wie goed kan rekenen weet dat ik er lang aan gezeten heb."

Het vele werk loonde: Sugar verschijnt gelijktijdig bij Dargaud en bij het Nederlandstalige Ballon Media, die het onder het label Blloan uitgeeft. "Het is zelfs zo dat de oorspronkelijke Franstalige editie een coproductie is geworden met hun Vlaamse partner. Ik denk dat dat zelden gebeurt. Het is in ieder geval het eerste wat ik daar van hoor. Ik weet dat bij Dargaud slechts twee Vlaamse tekenaars zitten."

Volgens Baeken zal het nu niet meer lang duren eer zijn andere strips verschijnen. "Binnenkort voltooi ik de laatste twee hoofdstukken van Het verdriet van Turnhout, een project waar ik voor Turnhout als stadstekenaar aan was begonnen. Ik denk zelfs dat ik in 2014, na jaren windstilte, zo'n zes boeken kan uitbrengen. Ik ben opnieuw op dreef."

Sugar van Serge Baeken verschijnt bij Blloan. www.blloan.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234