Vrijdag 12/08/2022

AchtergrondBlik op België

Migranten in Brussel niet bang voor Rwanda-deal van Johnson: ‘Als ze me terugsturen, kom ik gewoon terug naar Europa’

null Beeld RV
Beeld RV

De vluchtelingen in Brussel kijken met enige huiver naar de Rwanda-deal van de Britse premier Boris Johnson. ‘Als ze me echt naar Rwanda sturen, dan kom ik gewoon terug naar Europa, ook al duurt het opnieuw een paar jaar.’

Joanie de Rijke

Op het nippertje werd dinsdagavond de eerste deportatievlucht uit Engeland naar Rwanda tegengehouden door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Boris Johnson is razend en wil niet van zijn plannen afzien, ondanks alle kritiek van internationale mensenrechtenorganisaties. Er zou zelfs al een volgende vlucht in de pijplijn zitten. Officieel wil Johnson met zijn Rwanda-deal de mensensmokkel tegengaan, daarnaast is het duidelijk bedoeld als signaal aan de vele asielzoekers die naar het Verenigd Koninkrijk willen; een afschrikmiddel om hen tegen te houden. Maar werkt dat ook?

“Ik ben er wel van geschrokken, maar ik laat me er toch niet door tegenhouden om naar Engeland te gaan”, zegt Antonio, een 22-jarige Ethiopiër. Hij zit in het gras, tegenover de voormalige Peugeot-garage aan de Brusselse Havenlaan waar een consortium van hulporganisaties dagelijks een lunch en avondeten uitdeelt aan migranten.

Antonio trok in 2018 naar Calais om de oversteek te maken naar het VK, zegt hij. “Ik heb vier jaar in de jungle gewoond, heb meer dan tien keer een poging per boot gewaagd maar we werden elke keer tegengehouden door de Franse kustwacht en teruggestuurd.” Hij haalt zijn schouders op: “Na vier jaar zag ik het niet meer zitten en ben ik terug naar België gegaan. Maar hier krijg ik geen asiel vanwege het Dublin-akkoord (waarbij elke asielzoeker zich moet laten registreren in het land van aankomst, JDR). Dus ga ik straks opnieuw naar Calais.”

Dat hij van al dat wachten een beetje moedeloos is geworden, zegt hij. En ook wat onverschillig. “Als ze me echt naar Rwanda sturen, dan kom ik gewoon terug naar Europa, ook al duurt het opnieuw een paar jaar. Want ik geloof niet in een toekomst daar. In Engeland willen ze van ons af, in Rwanda geven ze niets om ons.”

Dat het idee van Boris Johnson geen bijval krijgt van de migranten die we spreken in Brussel is geen verrassing. “Rwanda? Nadat ik er zo lang over heb gedaan om uiteindelijk tot hier te geraken, zou ik weer helemaal terug naar Afrika moeten? No way, ik wil naar Engeland, punt uit.” Danny (32) is een verpleegkundige uit Addis Abeba, de hoofdstad van Ethiopië. Vanwege de etnische problemen in het land kon hij niet blijven, klinkt het. “Ik werd gearresteerd, bedreigd, weer vrijgelaten en dan begon het allemaal weer opnieuw. Hier heb ik niet voor gestudeerd, vond ik. Daarom wil ik het in Engeland proberen. Ik spreek de taal en ik weet dat ze er een tekort hebben aan verplegers, ik zou dus graag mijn diensten aanbieden.” De Ethiopiër kan niet geloven dat de Britse deportatievluchten straks daadwerkelijk doorgaan. “Er is veel internationale kritiek, ook heel wat Britten zijn erop tegen. Ik denk dat het Johnson niet gaat lukken.”

Een recente peiling wees uit dat 44 procent van de Britten voor de uitzettingen naar Rwanda is en 40 procent tegen. De komende dagen zijn er betogingen gepland tegen het akkoord met Rwanda.

Toch is er ook twijfel, horen we van de migranten. “Ik wilde absoluut naar Engeland maar door die Rwanda-plannen wacht ik eerst af”, zegt Sayaa Aforti uit Eritrea. “Ik durf het risico niet te nemen om teruggestuurd te worden. De tocht naar Europa heeft me veel geld, tijd en moeite gekost. Als ik naar Rwanda word gestuurd, is dat allemaal voor niets geweest.”

Dat Boris Johnson de Conventie van Genève schendt, het belangrijkste internationale vluchtelingenverdrag, zeggen ze bij Amnesty International en Human Rights Watch. Want in Rwanda wordt het met de mensenrechten niet altijd zo nauw genomen.

“Paul Kagame is een dictator die goed wil staan met het Westen”, zegt Marie Bamutese, vluchtelinge uit Rwanda, echtgenote van ex-VRT-journalist Peter Verlinden en tegenwoordig werkzaam als ambtenaar bij Binnenlandse Zaken “Hij wil in de EU zijn stempel drukken door zoete broodjes te bakken met westerse leiders. Het is pure windowdressing. Kagame had eerder eenzelfde deal met Israël maar die is gestopt. Er waren migranten die na vormen van mishandeling in Rwanda opnieuw op de vlucht moesten.”

Het klopt van geen kanten dat een land als Engeland samenwerkt met dictators om de mensenrechten te verdedigen, vindt Bamutese. “In plaats van de oorzaak van de problemen aan te pakken, werken ze aan oplossingen waarbij mensen opnieuw slachtoffer worden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234