Maandag 26/09/2022

'Mijn naam was opeens taboe'

Hij is wat versuft en krijgt niet meteen gezegd wat hij met zijn actie nu precies wil bereiken, behalve een of andere vorm van eerherstel. 'Wie in de zaak-Dutroux zijn mond opende, mag nu potloden slijpen', zegt de intussen al twintig kilogram lichtere ex-rijkswachter Willy Holvoet. Na twintig dagen hongerstaking is hij vastbesloten zijn actie voor de waarheid door te zetten. 'Zo nodig tot het uiterste.'

Anne de Graaf

Achter de lila slaapkamergordijnen van de werkgroep Morkhoven huist sinds twee weken een rijkswachter. Willy Holvoet (35) heeft de slaapkamer van Marcel Vervloesem betrokken voor een hongerstaking. Hij teert er op vier flesjes Hepar-water per dag, en zwalpt verder van weegschaal naar computer, en weer terug. Dagelijks neemt de dokter zijn bloedstalen. Sinds donderdag heeft Holvoet te weinig vitaminen en ijzers. De politieman is 20 kilogram lichter: elke kilogram verlies beschouwt hij als winst in zijn zoektocht naar de waarheid.

Holvoet heeft helaas één probleem en dat is dat hij zijn mond niet kan houden. Dat blijkt voor het eerst als hij zich als wachtmeester in 1986 vervoegt bij het peloton Anti Banditisme en Terrorisme van de gendarmerie. Holvoet is een man van discussie, zijn oversten niet, en dat botst. Hard. De moord op zijn vader maakt hem er helaas niet zachtaardiger op. Holvoet senior wordt in 1991 geveld door een sluipschutter. Hoewel die doodsbedreigingen heeft gekregen, wordt de moord droogjes afgedaan als de daad van een gek.

Holvoet verteert zijn verdriet in Afrika, waar hij lid wordt van het rijkswachtdetachement van de Belgische ambassade in Kinshasa. Hij is een revelatie, hij krijgt felicitaties van de ministers van Binnen- en Buitenlandse Zaken. In februari 1992 loopt het echter weer mis: hij is een zaak van visumzwendel en pedofilie op het spoor gekomen. Hij wil het op papier zetten, maar krijgt weerstand. Alweer.

Het leidt dit keer tot een tuchtonderzoek, dat in mei van 1992 zonder gevolg wordt geklasseerd. De zaak is nauwelijks bekoeld of in juli 1992 is het andermaal prijs. Holvoet, nu overgeplaatst van de antibanditismeploeg naar een brigade, neemt het op voor collega's die zich geplaagd voelen door hun oversten. Na zijn bemoeienis zegt Holvoet dat een dossier tegen hem wordt gefabriceerd door een verslaafde prostituee.

De zaak blijft andermaal zonder gevolg, maar in 1993 zit het spel weer op de wagen. Als vakbondsafgevaardigde is immers hij te weten gekomen dat het fotolab van het Centraal Bureau van Opsporingen (CBO) 1.500 liter zuren in het Brussels riool kieperde en zo zijn personeel in gevaar brengt. Holvoet lekt het naar de pers. Een week later sluit de milieuminister het laboratorium, en raar maar waar, Holvoet krijgt een betrekking... bij het CBO, als ficheerder. Het zijn intussen spannende tijden: de zaak-Dutroux staat voor de deur.

'Die zaak is mijn doodsteek", zegt Holvoet over zijn ondergang. "Van elk proces-verbaal bij de rijkswacht passeerde immers een exemplaar via mijn handen. Ik was de ficheerder: ik moest van alles kopietjes klasseren. En ik kon moeilijk de ogen sluiten."

Holvoet steunt op de rand van zijn bureau. Hij vreest vanaf volgende week het bed te moeten houden. Het wordt wazig voor zijn ogen, hij voelt zich duizelig. "Ik heb zaken gezien die ik niet mocht zien. Onder meer dat delen van de harde schijf van het Centraal Bureau voor Opsporingen zomaar gewist werden in de zaak-Dutroux, zoals het Franstalige weekblad Télémoustique in oktober 1996 meldde. Op 28 oktober 1996 ben ook ik daarover gehoord door de raadsheer van het hof van beroep en onderzoeksrechter van de commissie-Dutroux Etienne Marique. Zoals altijd was ik eerlijk. Ik heb hem bevestigd dat er inderdaad een aantal pv's verdwenen waren. Die hadden te maken met de operatie Othello (geflopte observatie van Dutroux' woonst ten tijde van de opsluiting Julie en Mélissa, AdG)."

"Maar ook met andere dingen, waar ik, vergeef me, niet over wil spreken. Ik dacht: dit is geheim, dus ik ben eerlijk. Foute inschatting: drie weken later was het verhoor in handen van de oversten. Ik werd gemuteerd naar de bib. Ik mocht fouten in wetteksten verbeteren. (briest) Toen is het misgegaan met me. Ik was flik, ik kon maar niet aarden als 'verbeteraar', een functie die trouwens voor mij is uitgevonden. Het beste bewijs is immers dat de post werd weer is opgedoekt sinds mijn hongerstaking. Vreselijk, maar in dit land worden agenten gestraft die hun werk in eer en geweten doen. Zo bedachten ze toch ook fraaie klusjes voor De Baets, Bille en de andere rijkswachters die sinds de zaak-Dutroux potloden tellen of ergens in een borstelkot zitten."

De ex-rijkswachter oogt wat versuft, wat gezien zijn actie ook moeilijk anders kan. Erg verhelderend is zijn antwoord niet, wanneer hem wordt gevraagd wat hij nu eigenlijk concreet wil bekomen met zijn hongerstaking. "Justice." En eerherstel. En een uitkering waarop hij recht zegt te hebben. Willy Holvoet lijkt vooral te willen ageren tegen "een mentaliteit". Nadat hij in het parlement zijn verhaal over de gewiste gegevens bij het CBO had gedaan, volgde dus een onderzoek. De uitkomst staat vermeld in het tweede eindrapport van de commissie-Dutroux: 'Het onderzoek van de netwerkcomputer laat veronderstellen dat tijdens de periode van 4 oktober 1996 tot 13 november 1996 geen enkel bestand werd vernietigd.' Wat de commissie er niet bij vertelde, was dat Holvoet in zijn verklaring zeer nadrukkelijk had gezegd dat de gegevens waren gewist op... 16 en 18 september 1996. Desondanks neemt het hele land voor waar aan dat hij een fantast is en loze beschuldigingen heeft geuit.

"Het rare is dat de mensen die tijdens de commissie-Dutroux wel in de controverse terechtkwamen, een voor een forse promotie kregen. Voormalig CBO-baas Henri Berckmoes is baas geworden van het comité P, majoor Daniël Decraene heeft er een paar strepen bij, de in de Dutroux-periode dienstdoende baas van de rijkswacht Willy De Ridder verdient nu ongeveer het drievoudige bij Interpol in Lyon. Rijkswachter Lesage uit Grâce-Hollogne, die ervoor zorgde dat men in Luik niet op de hoogte werd gebracht van wat men in Charleroi wist over Dutroux, werd bevorderd. En rijkswachter René Michaux, de man die tijdens een huiszoeking vlak bij Julie en Mélissa stond, hun stemmen hoorde en toch niets ondernam, is nu belast met gewichtige onderzoeken bij de financiële sectie in Brussel. Zo ging het: wie zijn mond opende, mag nu potloden slijpen. De agenten van wie fouten wel allemaal werden aangetoond, kregen promotie. Dat is België."

Was hij alleen maar 'weggepromoveerd' vanwege zijn grote bek, dan had Holvoet het allemaal kunnen overleven. Helaas volgden in de vorige vijf jaar almaar virulenter pesterijen vanwege de bazen, zo zweert hij. "Je werkt niet hard genoeg, Holvoet, sneller", zeiden ze. Plotseling deed ik dan te veel, en zo ging het vijf jaar door. Het was onmenselijk."

"Ik heb gevraagd om een overplaatsing, naar de cel mensenhandel, maar niemand wilde me blijkbaar nog. Ik mocht geen officiële stukken tekenen. Mijn naam was opeens taboe. 'Holvoet' mocht nergens meer op komen. Kwam ik op een eindejaarsreceptie, dan trokken rijkswachtofficieren geschrokken hun hand weg. (rilt) Alsof ze vies van me waren."

Ook mevrouw Holvoet, die op dezelfde verdieping van het voormalige rijkswachtgebouw werkte, werd doelwit van het getreiter, zegt de hongerstaker. "Ook zij werkte de ene dag niet hard genoeg, de andere dag had ze dan weer overdreven. Ze had plots geen gevoel voor werkritme meer, zeiden ze droog. Het was blijkbaar nooit goed. Ze werd er gek van."

Holvoet begint vandaag aan de 21ste dag van zijn hongerstaking. Zijn toestand verslechtert elk uur, maar heeft van zijn hiërarchie nog niets gehoord. Geen telefoontje, geen fax, niets. Nochtans hamerde de rijkswachter er wel op dat de arts op zijn attest 'ziek wegens hongerstaking' vermeldde. "Ze kunnen dus niet zeggen dat ze er niet van weten", zucht hij uitgeput.

En vreemd: ook Justitie zwijgt. "Ik verwachtte veel van Marc Verwilghen, maar ik geloof niet dat ik met hem naar de oorlog zal gaan. Ik kan begrijpen dat een justitieminister dingen niet kan, niet mag. Maar geen mens in België belet een minister om te bellen om te vragen hoe het met een patiënt gaat."

"Voorlopig heel goed", weet Marcel Vervloesem, die zich als een waakhond naast de patiëntenkamer heeft genesteld. "De vraag is alleen: hoe lang nog? Holvoet is immers vastbesloten door te gaan. Het merkwaardige is dat ik sinds ik hem huisvest om de haverklap dreigtelefoons ontvang. In deze trant: 'Gooi hem buiten, anders zul jij problemen krijgen.' Of ook: 'Is die hier nu nog, heb je het echt niet begrepen'. En als er dan een schaarse senator belt om naar zijn toestand te polsen, wordt de lijn 'toevallig' onderbroken of krijgt de andere kant een bezettoon."

"Ik begrijp waarom: men zit met deze zaak in zijn maag. Holvoet schept namelijk een precedent: als de hiërarchie hem nu gelijk geeft, wie gaat er dan nog allemaal vasten bij Vervloesem? Het hele uitgerangeerde kliekje? Zo redeneren ze. Ze zijn natuurlijk bang dat het hier een opvangtehuis wordt voor gefnuikte Dutroux-speurders. Hoe sneller Holvoet er de brui aan geeft, hoe liever uiteraard. Maar als hij volhoudt - en dat doet hij - dan kun je er donder op zeggen dat het volgende week parlementaire vragen begint te regenen."

De Belgische pers toont maar weinig interesse voor de zaak-Holvoet. Vervloesem weet nochtans als geen ander hoe hij de media moet bespelen. Hij verstuurde maar liefst 30 communiqués vanuit zijn commandokamer naast het bed van de patiënt. Op het lijstje op zijn bureau werd geen enkel medium over het hoofd gezien. "Het leidde tot buitenlandse berichten. De Nederlanders kwamen met de camera langs, net als de journalisten van de Franse zender TF1. In eigen land kreeg Holvoet enkele lijnen in La Meuse, een kort bericht in Het Laatste Nieuws en een vermelding op Teletekst. Ik ben niet ongerust. Volgende week verhuist Holvoet naar een ander pand van de werkgroep in Maastricht. Dan zijn we tien dagen verder en wordt zijn toestand echt kritiek. "Kritiek omdat hij de waarheid niet mag zeggen in België...." Wedden dat de Nederlandse media daar pap van lusten?"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234