Zaterdag 02/07/2022

'Mijn pianist moet altijd bij mij zijn'

Of ze verwacht dat het een hartelijke weerzien wordt met het publiek? Sophie Karthäuser (37) lacht ontwapenend en zegt dat ze het vurig hoopt. Vanavond keert de Belgische sopraan terug naar het operahuis waar haar rijke carrière begon. Ze doet dat met Mélodies d'après Verlaine, een recital rond de dichter Paul Verlaine.

In het verleden werkte u al rond poëzie van Baudelaire, dit keer is Verlaine aan de beurt. Wat fascineert u aan het werk van deze Franse dichter?

Sophie Karthäuser: "Ik hou enorm van de manier waarop Verlaine de Franse taal bespeelt: sommige van zijn gedichten getuigen van een rijke woordenschat, andere zijn doodeenvoudig, maar steeds schuilt er een soort melancholie, een nostalgie in zijn verzen. Datzelfde langoureuze vind je terug in de muziek van de componisten die zijn werk op muziek gezet hebben. Ik had in het verleden al veel gezongen uit dat repertoire en ik hou er gewoon ook van zingen in mijn moedertaal - wat dat betreft was Verlaine een heel natuurlijke keuze."

U stelt vanavond de cd Green voor, waarop uitsluitend getoonzette teksten van Verlaine staan. Hoe verhouden tekst en muziek zich in die bewerkingen: dient de poëzie de muziek of is het andersom?

"Ik denk dat beide in evenwicht zijn. Het is vooral interessant om te zien hoe verschillende componisten dezelfde teksten benaderd hebben. Ik denk bijvoorbeeld aan 'C'est l'extase...': als opener van Debussy's cyclus Ariettes oubliées is dat een heel sensuele melodie, seksueel bijna, terwijl Faurés bewerking veel verhevener klinkt. Het gedicht 'Green', dat zijn naam aan de cd heeft gegeven, wordt door drie componisten radicaal verschillend geïnterpreteerd - ze hebben enkel een soort frisheid gemeen, waar de verzen zelf om vragen."

Er waren ook bestellingen aan De Munt-getrouwen: ex-directeur Bernard Foccroulle en Benoît Mernier, met wie u in 2009 aan de Baudelaire-cyclus werkte, hebben allebei een bijdrage geleverd.

"Ik beschouw dat als een enorme eer én een prachtig cadeau op menselijk vlak: Bernard en Benoît hebben in mijn carrière veel voor me betekend. Met Benoît heb ik dikwijls samengewerkt en Bernard heeft me in het begin van mijn carrière enorm gesteund, hij heeft me via De Munt de kans gegeven om internationaal door te groeien. Dat zij onmiddellijk instemden om iets te schrijven, heeft me erg geraakt. Daarenboven kennen ze allebei mijn stem goed, met als gevolg dat ik me erg goed voel in hun muziek, dat ik er veel van mezelf in terugvind. Tenslotte wilde ik absoluut ook een paar levende, hedendaagse componisten in het programma, om te vermijden dat Verlaines nostalgie al te zeer de overhand zou krijgen - de hedendaagse creaties van Mernier en Foccroule zorgen dus ook voor de nodige actie. (lacht)"

Gedurende het recital springt u voortdurend tussen componisten, eeuwen, stijlen en registers - vergt dat een grote technische soepelheid?

"Het vergt vooral een grote alertheid. Wanneer ik zing denk ik nooit erg technisch na, ik probeer gewoon me direct in de muziek onder te dompelen. Dat is de grootste uitdaging van een recital: je staat er alleen voor, heel erg in het hier-en-nu, en vanaf de eerste noot moeten sfeer en emotie juist zitten. Je moet een soort efficiëntie aan de dag leggen die je toestaat om direct in het juiste register te zitten."

U werkt niet voor het eerst samen met pianist Cédric Tiberghien.

"Ik werk graag samen met Cédric om verschillende redenen. Niet in het minst om zijn genereuze natuur: hij geeft veel, hij is zeer open, waardoor het werken bijna als vanzelf gaat, zonder dat we veel woorden nodig hebben. Bovendien is hij een erg gulzig iemand: hij heeft altijd zin om iets nieuws te ontdekken, en daardoor daagt hij me telkens weer uit om een richting op te zoeken die ik misschien spontaan niet zou inslaan. En niet onbelangrijk: hij is een zeer groot musicus, die zijn kunst werkelijk tot in de finesse beheerst. Je krijgt de indruk dat hij zelfs de moeilijkste passages uit de hedendaagse stukken moeiteloos speelt, zoals de groten - hij ís werkelijk een grote."

Waarnaar gaat u vooral op zoek in de samenwerking met muzikanten?

"Ik werk het liefst met mensen die een beetje op me lijken, in die zin dat ik graag de zaken onder controle heb - soms te veel, dat geef ik toe. (glimlacht) Ik hou niet van improvisatie, dat ligt niet in mijn natuur. Van een pianist moet ik bijvoorbeeld voelen dat hij altijd bij me is, zelfs als er in de loop van een concert accidents de parcours gebeuren - wat altijd mogelijk is, we zijn tenslotte mensen, geen machines. Anderzijds schuilt onder die controle ook een verlangen naar vrijheid, want ik hou er ook erg van wanneer muzikanten iets persoonlijks meebrengen, iets van zichzelf laten zien. Ja, de combinatie van veiligheid en vrijheid ligt me het best, denk ik."

Dat doet u zelf ook, zich laten zien. U streeft op de scène een grote naturel na.

"De vraag is natuurlijk: wat is dat, naturel? Ik streef vooral naar een authentieke manier van zingen: zonder show, zonder gekunsteldheid, what you see is what you get. Ik wil transparant zijn in mijn interpretaties, en die zo goed mogelijk delen met het publiek. Zelfs wanneer ik ziek ben, of ik me niet goed voel, kom ik op scène met het voornemen om alles te tonen wat ik heb, alles wat ik ben, hoe veel of hoe weinig dat op dat moment ook is."

Wat wilt u het publiek na het recital nalaten?

"Moeilijke vraag. (denkt even na) Kijk, ik heb een beroep dat 'futiel' is, ik bedoel daarmee: ik ben geen dokter, ik red niet elke dag een leven zoals sommige andere mensen dat wel doen, mijn beroep is niet essentieel. Maar toch, zeker in tijden van crisis, zoals nu... Misschien hoop ik toch om op een heel bescheiden manier bij te dragen tot iets, tot het geluk van het publiek, door het te troosten of te verwarmen met mijn stem. Dat hoop ik oprecht."

Recital Sophie Karthäuser, maandag 16 januari om 20u in De Munt. Green van Sophie Karthäuser en Cédric Tiberghien verschijnt op dezelfde dag. www.demunt.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234