Zaterdag 02/07/2022

'Monteverdi Método Bélico' door El Periférico de Objetos

Madrigalen op het KunstenFESTIVALdesArts

Brussel

Van onze medewerker

Stephan Moens

Na de Italianen wagen nu de Latijns-Amerikanen zich bij het KunstenFESTIVALdesArts aan de 'madrigalen van liefde en oorlog' van Claudio Monteverdi. De demarche is gelijkend, het resultaat, ondanks dezelfde 'zuiderse' overdrijvingen, iets indringender.

De avond begint nog in een pseudo-operasituatie: musici links en rechts op het toneel, zangers komen op in lelijke zwarte en zilveren plastic soepjurken, luchters worden omhooggetrokken. Op een scherm verschijnen achtereenvolgens een pop, haar lege oogkas, een echt oog en een catastrofaal fragment uit A Night at the Opera van de Marx Brothers. Op het einde van het madrigaal 'Altri canti d'amor' weerklinkt een sirene. En van dan af is alles anders.

Oorlog en liefde, liefde en dood: het lijkt wel het Latijnse thema bij uitstek. Ook in deze voorstelling zijn de archetypen van die dualiteit te zien: de pasionaria uit de Spaanse burgeroorlog, Oedipus die zich de ogen uitsteekt, de zwijgende moeders van Buenos Aires, naast vele anderen. Het drukkendst aanwezig is echter het doffe, onuitgesproken geweld van een maatschappij waar het fascisme op z'n minst officieus heerst: in het omgekeerd opgehangen, constant bloedende kinderlijkje, maar meer nog in de apathische houding van de mensen op het toneel wanneer een sukkelaar wordt afgetuigd of een vrouw in zwijm valt. De pop met haar mechanisch geheven rechterarm of de onder één hoedje spelende autoritaire diskjockey en dirigent zijn daarnaast simpele uitvoerders van het geweld.

In die wereld bestaat er geen romantische liefde. Als twee mensen elkaar zoeken, stranden zij in trieste gemechaniseerde seks met poppen, terwijl op de achtergrond een man wordt opgehangen. Als ook dat voorbij is, wordt zijn lichaam op de autopsietafel gelegd om zelf het slagveld te worden van Tancredi en Clorinda. Tijdens Tasso's verhaal worden de hyperbolen altijd sterker: op de achtergrond verschijnen achtereenvolgens, als droombeelden, een grote luiklok, een standbeeld van Neptunus... Op het moment suprême rukt de chirurg, die tevoren een mes in het lichaam heeft geplant, het hart uit de borstkas van de gehangene en geeft het aan Clorinda, die het koestert als een pasgeborene, net voor zij sterft. Dan verschijnt er een enorme babypop: is dat God? De hemel? Of toch niet? Bij haar laatste woorden duwt ze de pop omver.

De achterliggende theatrale gedachte van El Periférico de Objetos gelijkt sterk op die van het Raffaello Sanzio-gezelschap en is evenzeer een transpositie van de symbolische inhoud van Monteverdi's madrigalen naar onze tijd, of juister naar een denkwijze die bepaald is door de psychoanalyse en de ervaringen met het fascisme. In dat laatste ligt een eerste verschil, een ander en belangrijker ligt erin dat deze Argentijnse benadering veel minder vrijblijvend is dan die van de Italianen. Het gebeuren kan je ergeren maar laat je niet onverschillig. Veel lijkt, althans voor ons, koele noorderlingen, overdreven: het zwelgen in bloed en geweld, het revolutionaire discours, de uitvergrote beeldvorming. Meer dan eens breekt de spanning door een te lang uitgesponnen gedachte en soms wordt de grens van het achwekkende overschreden. Maar op de stilste, lichamelijkste, droevigste, meest melancholische momenten straalt er authentieke kracht uit de voorstelling.

Die is er ook te over in de muzikale interpretatie van Gabriel Garrido en zijn Ensemble Elyma, met uitstekende instrumentisten en een degelijk zangersensemble, waarbinnen enkele stemmen voor passie zorgen.

Nog voorstellingen in het Lunatheater vanavond om 20.30 uur en op 27 mei om 15 uur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234