Woensdag 05/10/2022

Moord, vervalsing en eunuchen

Trek eens een blik clichés open:

Leslie Forbes. 'Bombay ijs'

Catherine Vuylsteke

In Bombay ijs verhaalt Leslie Forbes de avonturen van de Brits-Indiase misdaadjournaliste Rosalind Benegal, die nu haar vader is gestorven naar Bombay gaat om de resterende stukken van de familiepuzzel te zoeken. Aangezien ze wees is geworden, wil Benegal terug naar haar oorsprong en naar haar halfzus Mirtanda Sharma, die in India is gebleven. Maar niet alleen dat. Ze wordt ook aangetrokken door het misdaadverhaal dat ze vermoedt achter de brieven van Miranda, die gehuwd is met een Bollywoodregisseur van wie kwatongen beweren dat hij zijn eerste vrouw Maya vermoord heeft. Officieel heeft zij zelfmoord gepleegd.

Meer dan 450 pagina's lang spint Forbes een onverkwikkelijk en bijwijlen ondoorgrondelijk web van moorden, kunstvervalsingen, hijras (eunuchen) en films die nooit afraken. Stilistisch doet ze dat heel behoorlijk, maar de structuur van deze thriller en de geloofwaardigheid van Benegals speurneuzerij laten nogal wat te wensen over.

Het geheel van ontwikkelingen en intriges doet Bombay ijs lijken op een door te veel ingrediënten onsmakelijk geworden sorbet. Enerzijds is het een thriller waarin de moord op de actrice Maya en de hijras Sami en Sunila centraal staan, maar tegelijk moet het een terugblik zijn op Benegals kindertijd in Kerala, op de onverwerkte geschiedenis van de twee huwelijken van haar vader en op haar ongelukkige jeugdjaren met een geestelijk zieke moeder in Groot-Brittannië.

Dat overaanbod aan thema's wordt dan nog afgewerkt met behulp van een ongeloofwaardige hoeveelheid toevalligheden. Zo kijkt Benegal tijdens haar eerste dag in Bombay naar CNN. De moord op een hijra waarover het tv-station bericht, brengt ze prompt (en, zo blijkt later, geheel terecht) in verband met die op de actrice Maya. Opmerkelijk, in een stad met 12 miljoen mensen, waar elke dag verschillende moorden worden gepleegd.

Het verhaal over Ashok, de oude vriend van Benegals vader die een geheim agent blijkt te zijn, is al net zo. Terwijl Benegal geheel willekeurig in een bibliotheek zit te snuisteren, achterhaalt ze, precies zoals in de eerste de beste B-film, Ashoks identiteit. Deze man blijkt ook nog verbonden te zijn met een vereniging waar verschillende booswichten uit het verhaal eveneens een belangrijke rol in spelen.

Forbes werkt haar romanpersonages ook slecht uit. Zo onthult ze dat Benegals moeder in haar jeugd het slachtoffer werd van incest en dat daarin de oorzaak ligt van haar chronische depressies, maar meer dan een in de lucht hangend spectaculair verhaal wordt dat gegeven niet. En zelfs als ze laat uitschijnen dat Benegal haar moeder zelf heeft vermoord, doet ze verder helemaal niets met dat gegeven.

De moeder is een vlakke, schimmige figuur, de vader is dat al evenzeer. Dat de man wetenschapper was, wordt in ontelbare vaak onbegrijpelijke citaten uit tractaten uit vervlogen eeuwen gedemonstreerd. Zijn interesse voor stormen zorgt voor een vloedgolf aan filosofische beschouwingen, maar tot leven komt hij daardoor niet.

Benegal zelf - die om onverklaarbare redenen het bed induikt met een van haar verdachten - heeft veel weg van een stripfiguur. Hoewel ze bijzonder onbeholpen te werk gaat en meteen iedereen begint te beschuldigen, wat leidt tot een boel potsierlijke, ongeloofwaardige taferelen, weet ze altijd ongedeerd (of zo goed als) te ontsnappen. Zelfs de duisterste misdaadfiguren blijken geen partij voor deze Brits-Indiase amateurdetective.

Al even ergerlijk is ten slotte dat Forbes het ene blik clichés over India na het andere opentrekt. Zo stelt ze de sloppenwijken als onleefbare poelen van misère voor, en natuurlijk blijkt iedereen omkoopbaar - de meeste van Rosalind Benegals avonturen worden met smeergeld geregeld. Niet bepaald een aanrader, deze Bombay ijs, zelfs niet als u echt aan Indiase romans of misdaadverhalen verslingerd bent.

Leslie Forbes (uit het Engels vertaald door Jorien Hakvoort, Liesbeth Texeira de Mattos en Albert Witteveen), Bombay ijs, Anthos/Manteau, Amsterdam/Antwerpen, 459 p., 750 frank.

Bombay. (Foto Dieter Telemans)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234