Donderdag 29/09/2022

Morse in tijden van oorlog

Met de aflevering 'The German Woman' doet Anthony Horowitz' Foyle's War via Canvas zijn entree in de lage landen. De speciaal voor de televisie geschreven detectiveserie speelt zich af tijdens de roerige jaren van de Tweede Wereldoorlog in Londen.

Londen

Van onze medewerker

Patrick Bremmers

Foyle's War geldt in Groot-Brittannië nu al als 'de nieuwe Morse'. Toegegeven, de tv-recensenten waren niet allemaal meteen even enthousiast toen Inspector Christopher Foyle bijna een jaar geleden voor het eerst zijn opwachting maakte op de Britse commerciële televisie. "Banaal en voor de hand liggend" vond Peter Paterson van de Daily Mail. "Een moeizame klus" oordeelde The Guardian na de eerste aflevering. Andere collega's waren guller met complimenten en positiever van aard. De kijkcijfers logen er ook niet om: ruim 9 miljoen. De programmaleiding van ITV was opgelucht dat men meteen al drie afleveringen had laten maken, nog voordat de pilotaflevering het scherm had aangedaan. In april van dit jaar werd Foyle's War beloond met de felbegeerde Bafta-award, waarmee de erkenning van publiek en de tv-industrie meteen een feit was.

The War Detective was een van de tweehonderd programma-ideeën die op het bureau van de overkoepelende ITV Drama Afdeling belandde, nadat men in het voorjaar van 2000 een oproep had geplaatst voor een nieuw detectivevlaggenschip. Foyle's War beviel de ITV-dramaleiding zozeer dat men meteen een complete reeks besloot te bestellen. De serie ontstond bij bedenker/scenarist Anthony Horowitz uit een steeds grotere behoefte om over belangrijkere en interessantere zaken te gaan schrijven dan de 'eenvoudige' whodunit. Horowitz: "Het leek me dat er na die honderden misdrijven in Midsomer Murders er eigenlijk nauwelijks iemand meer over was om nog op een originele manier de nek om te draaien. Er was eigenlijk niets meer te zeggen en dus hoogste tijd voor iets nieuws."

De Tweede Wereldoorlog-setting was snel gevonden. "Engelands aandeel in de Tweede Wereldoorlog is een rijk en dankbaar gegeven voor een tv-serie", vervolgt de scenarist. "Vooral het jaar 1940 was met Duinkerken, de val van Noorwegen en de ineenstorting van Frankrijk een ongelooflijk belangrijk jaar in de Britse geschiedenis. Mensen waren in dat jaar doodnerveus, haast op het paranoïde af."

De oorlogsstrijd voegt een extra (morele) dimensie toe die totnogtoe nooit werd verkend in tv-detectives: waarom zou het erg zijn om een Duitse vrouw in Engeland de hersens in te slaan, terwijl de Geallieerden op hetzelfde moment op het slagveld honderden van haar landgenoten in mootjes hakken? Een 'mof' meer of minder doet er in zo'n geval toch niet toe?

Ziedaar de taak van Christopher Foyle, een standvastig en toegewijd politieman van het allerbeste soort, die als 'detective chief superintendent' zichzelf voortdurend afvraagt waar hij zich eigenlijk mee bezighoudt en waarom. Foyle is een weduwnaar van begin vijftig, die sinds zijn vrouw vijf jaar geleden stierf aan tyfus, enigszins in zichzelf is gekeerd en er veelal het zwijgen toe doet.

Hij heeft een zoon met wie hij zich steeds meer verwant voelt, maar die hem tegelijkertijd veel zorgen baart omdat Andrew als gevechtspiloot is ingezet in de oorlogsstrijd. "Foyle is op en top Engels", legt Horowitz uit. "Met zijn typisch Engelse gereserveerdheid kropt hij al zijn gevoelens op. In de eerste aflevering vertrekt zijn zoon naar het front. De twee mannen staan in de deuropening om afscheid te nemen maar raken elkaar niet aan. Het is een zeer emotioneel moment, kenmerkend voor de afstandelijke manier waarop vaders en zonen in die tijd met elkaar omgingen."

Horowitz prijst hoofdrolspeler Michael Kitchen, die Christopher Foyle meerdere lagen geeft. "Wanneer je met een acteur als Michael Kitchen werkt, word je gewoon gedwongen het allerbeste uit jezelf te halen. Niet omdat hij zo moeilijk zou zijn, maar omdat hij je personage zoveel meer lading geeft. Het zit allemaal in zijn blik. Je voelt op dat moment gewoon dat Foyle zijn zoon wil vastpakken, zich realiseert dat hij zijn zoon verschrikkelijk zal missen maar hij kán en durft hem gewoon niet zijn vaderliefde te laten voelen."

De casting van Michael Kitchen in de rol van Christopher Foyle is inderdaad een zeer geslaagde zet van de makers. Kitchen, die vooral bekend is van gastrollen in andere detectiveseries zoals Dalziel & Pascoe en Inspector Morse, was de afgelopen jaren al meerdere malen gevraagd voor het spelen van een tv-detective. Foyle's War sprak hem aan vanwege het kwalitatief hoogstaande script en het feit dat hij de gelegenheid kreeg zelf hier en daar ook wat mee te werken aan dat script.

Een goedgeaarde detective is natuurlijk niet compleet zonder zijn klankbord. Anders dan de inspecteurs Morse, Barnaby en Wexford, verkeert Foyle in de luxesituatie dat Horowitz hem maar liefst twee 'sidekicks' heeft gegeven: Zijn vaste chauffeur Samantha Stewart en de zwaargewond van het slagveld teruggekeerde Sergeant Paul Milner.

Sam is de dochter van een dominee. Ze is een beetje provinciaals en voldoet aan het beeld van de onschuldige 'English rose', op een verfrissende en kostelijke wijze gespeeld door de sprankelende jonge actrice Honeysuckle Weeks. Paul Milner (een rol van Anthony Howell) zat al bij de politie voordat hij zich aansloot bij de 13.000 Geallieerde troepen in Noorwegen. Tijdens de bombardementen is hij een van zijn benen kwijtgeraakt. Veel jongens en mannen waren hetzelfde treurige lot beschoren.

"Paul maakt een zwaar en moeilijk proces door," zegt diens vertolker tijdens een interview met deze krant in het Charlotte Street Hotel. "In eerste instantie is hij verschrikkelijk wanhopig, vervolgens raakt hij vreselijk teleurgesteld en ten slotte voelt hij zich doodeenzaam omdat zijn vrouw hem in de derde aflevering gewoon in de steek laat." Howell omschrijft de band tussen Foyle en Milner als die van een vader en zijn zoon. "Al meteen in de eerste aflevering benadert hij Milner als een zorgelijke vaderfiguur", zegt de acteur. "Sinds zijn zoon aan het front is en zijn vrouw is overleden ziet Foyle Paul en Sam als zijn nieuwe gezinsleden. Samen gaan ze de misdaad te lijf in een verward en verscheurd land."

Foyle's War Canvas 21.00

Nieuwe Canvas-serie 'Foyle's War' geldt in Groot-Brittannië nu al als opvolger van legendarische 'Inspector Morse'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234