Donderdag 29/09/2022

Nederland dreigt bij Plan Colombia betrokken te raken

Moet Nederland een verdrag ratificeren waarbij de VS vanaf vliegbases op de Nederlandse Antillen militaire missies mogen uitvoeren ter bestrijding van de drugshandel? Behalve de oppositiepartijen Groen Links en SP, heeft het Nederlandse parlement deze vraag gisteren met ja beantwoord. Colombia-experts vrezen echter dat Nederland rechtstreeks betrokken raakt bij de 'vietnamisering' van het Colombiaanse conflict.

Den Haag

Van onze medewerker

Hans van Scharen

Op vliegbases in Aruba en Curaçao zijn al sinds april 1999 de zogeheten forward operation locations (fol's) operationeel. Deze doen dienst als steunpunten in de strijd tegen de drugssmokkel in het Caribisch gebied en Zuid-Amerika. De Amerikaanse aanwezigheid op de Nederlandse bases was echter nog niet officieel geregeld. Een meerderheid van de Tweede Kamer besloot nu alsnog akkoord te gaan met de ratificatie voor tien jaar.

Volgens vele Colombia-experts en maatschappelijke organisaties zullen de fol's echter ook worden ingezet in het kader van Plan Colombia, een grotendeels door Washington betaald, militair miljardenproject dat via de bestrijding van de drugsteelt korte metten hoopt te maken met de guerrillaoorlog in het land. Martin Jelsma, drugsexpert van het Transnational Institute in Amsterdam, stelt dat totaal onduidelijk is waar de bestrijding van de drugshandel eindigt en de strijd tegen de guerrilla begint: "Hoe dan ook zal de bestrijding van de drugshandel het conflict in Colombia verder doen escaleren, ook richting buurlanden."

Groen Links-fractieleider Paul Rosenmöller zei in het parlement dat het ondenkbaar is dat de VS de informatie die tijdens antinarcoticavluchten over de guerrilla wordt verzameld, niet zouden gebruiken. Minister Van Aartsen ontkende dat echter stellig. "Die twee operaties moeten we volstrekt scheiden", zei hij in het parlement. "De Amerikaanse regering heeft mij dat toegezegd en het staat op papier. Meer kan ik niet doen. Het koninkrijk vertrouwt de Amerikaanse administratie als een betrouwbare bondgenoot en partner."

Martin Jelsma vindt het ontkennen van de link echter naïef: "Uiteindelijk staan de fol's expliciet vermeld in het hulppakket voor Plan Colombia. Ze zijn een essentieel onderdeel van de militaire infrastructuur voor het US Southern Command, dat de militaire operaties in Latijns-Amerika coördineert." Hij stelt dan ook dat "Nederland rechtstreeks betrokken dreigt te raken bij een oorlog, grove mensenrechtenschendingen en de ondermijning van het vredesproces". De Colombiaanse krant El Espectador citeerde vorig jaar een bron op het Amerikaanse State Department die zei dat "de nieuwe antidrugsbases in Ecuador, Aruba en Curaçao strategische punten worden om de stappen van guerrilla en zijn herhaaldelijke invallen in Venezuela, Panama, Brazilië, Peru en Ecuador van zeer nabij te kunnen volgen". De Nederlandse goedkeuring van het fol-verdrag is op zijn minst tegenstrijdig met de afkeuring door Nederland en de Europese Unie van het Plan Colombia. Minister Van Aartsen verklaarde onlangs dat "Nederland het Plan Colombia niet kan steunen omdat (...) er een zwaar accent ligt op de gewelddadige uitroeiing van de productie van illegale gewassen". Ricardo Vargas, een Colombiaans expert op het vlak van drugsbeleid, zegt tegen de fol's te zijn omdat ze een militaire aanpak van de drugsproductie beogen: "Die aanpak lost niets op. De afgelopen vijf jaar nam die militaire capaciteit toe, maar de prijs van cocaïne in de VS en de EU is gedaald en de zuiverheid gestegen. Hoe meer repressie, hoe meer drugshandel."

"De veiligheid van Nederlanders in Colombia is in gevaar na goedkeuring van dit verdrag", aldus Max Glaser, Colombia-expert van Artsen zonder Grenzen. "Topkaders van de guerrillabewegingen Farc en ELN hebben verklaard dat ze de goedkeuring van dit verdrag door Nederland als medeplichtig aan de oorlog van de VS in Colombia beschouwen en vergeldingsacties zullen uitvoeren."

Washington mag Nederlandse bases op Antillen in drugsoorlog gebruiken, guerrilla sluit vergeldingsacties niet uit

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234