Zaterdag 01/10/2022

Nederlands poldermodel kraakt

Ook in Nederland woedt het debat over de sociale zekerheid. De vakbonden zien de bezuinigingen van het kabinet-Balkenende niet zitten. Zij hebben elk overleg met regering en werkgevers, de basis van het poldermodel, opgeschort.

Emmanuel Vanbrussel

De Nederlandse vakbonden zijn woest op premier Balkenende (CDA). Zij voelen zich al maanden door hem genegeerd in de hervormingen van de eindeloopbaanregelingen, de werkloosheidsuitkeringen en de arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO). Zij zien met lede ogen aan hoe de Nederlandse regering delen van de sociale zekerheid liberaliseert.

Het kabinet-Balkenende buigt zich vandaag over de privatisering van de WAO-verzekering in 2006. Daarover hebben de ministeries van Sociale Zaken en Financiën eergisteren een akkoord gesloten met de verzekeringsmaatschappijen. Om te zorgen dat commerciële verzekeraars de concurrentie met het overheidsinstituut UWV aankunnen, moet het UWV een extra hoge premie vragen. De WAO-verzekering wordt dus duurder. Bovendien gaat in het nieuwe systeem de werknemer de helft van de premie voor de verzekering betalen. Vandaag neemt de werkgever de premie volledig voor zijn rekening. Het is nog onduidelijk of er een compensatie komt voor het koopkrachtverlies dat de werknemers zullen lijden.

De WAO-privatisering is maar een van de sociale hervormingen die Balkenende wil doorvoeren. Hij kiest voor een liberale koers met meer verantwoordelijkheid voor de individuele werknemer.

Dat is dik tegen de zin van de Nederlandse vakbonden FNV, CNV en MHP. Zij schorten daarom vanaf volgende week maandag elk overleg met de werkgevers en het kabinet op. Elk CAO-overleg - zowel op nationaal, sectoraal als op bedrijfsniveau - gaat plat. Het is de eerste keer sinds 1991 dat de vakbeweging zich als één front opstelt tegen het regeringsbeleid. De bonden zullen zich drie weken lang toeleggen op actievoeren en bedrijfsbezoeken. Op die manier hopen zij de politiek ertoe te bewegen van aangekondigde bezuinigingen op de sociale zekerheid af te zien. Vakbondslui gaan in de bedrijven met de werknemers overleg plegen over thema's als loon, sociale bescherming en de aanpak van ziekteverzuim en kinderopvang.

Uitspraken van premier Balkenende in het blad van de werkgeversorganisatie VNO-NCW deden de bonden nog meer steigeren. "Als je uitgangspunt is dat je vanaf je 58ste niet meer hoeft te werken en dat je dan lekker met je caravan op pad gaat, dan is elke verandering een verslechtering. Neem de aanpassingen in de sociale zekerheid. Als je ervan uitgaat dat je een uitkering krijgt en daarnaast wat vrijwilligerswerk gaat doen, dan is het misschien minder leuk als iemand tegen je zegt: u kunt nog best wat betaald werk doen, u moet maar een cursus gaan volgen", verklaarde de Nederlandse premier.

FNV eist excuses van de regeringsleider voor zijn "minachtende" uitspraken over mensen die met vroegpensioen gaan en uitkeringsgerechtigden die vrijwilligerswerk doen. FNV-voorzitter De Waal zei geschrokken te zijn van Balkenendes "mensvisie". Volgens De Waal zou de premier juist zijn waardering moeten uitspreken voor mensen die een uitkering ontvangen en zich willen inzetten voor de samenleving door vrijwilligerswerk te doen. "Nu lijkt hij van mening dat de mens lui is en uit is op een uitkering en daar moeten wij nu wat aan gaan doen. In het kader van zijn debat over normen en waarden zal ik hem maar een brief schrijven, want ik hoop dat hij het niet zo heeft bedoeld. Dat moet hij dan ook zo snel mogelijk duidelijk maken."

Ook CNV-voorman Terpstra zegt geschrokken te zijn. "Het is jammer dat hij zo badinerend spreekt over mensen die een bijdrage hebben geleverd aan de samenleving en over mensen die dat graag willen doen. Dit is een minister-president onwaardig." Terpstra hoeft geen excuses van de premier. "Dit is de toon van een kabinet dat toch niet meer ontvankelijk is voor geluiden uit de samenleving."

Forse uitspraken van premier Balkenende jagen vakbonden de gordijnen in

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234