Donderdag 29/09/2022

Nederlandse Piet moet anders. En Vlaamse?

Nu de Verenigde Naties zich in een aanbeveling uitspraken over Zwarte Piet, kan het stof in Nederland gaan liggen. Maar zal ook België zijn pietentraditie inbinden?

"Zelfs een diepgewortelde culturele traditie rechtvaardigt geen discriminatoire praktijken en stereotypen. Het comité roept de overheid op om actief campagne te voeren tegen die eigenschappen van Zwarte Piet die negatieve stereotypen reflecteren en door veel mensen van Afrikaanse afkomst worden ervaren als overblijfsel van de slavernij."

Dat staat in de aanbeveling die het VN-comité Rassendiscriminatie gisteren bekendmaakte met betrekking tot discriminatie in Nederland. Daarmee lijkt een einde te komen aan de pittige discussie die de afgelopen jaren steeds grimmigere proporties aannam bij onze noorderburen. Al liet premier Mark Rutte (VVD) in een reactie weten dat het wat hem betreft niet aan de overheid is om iets te veranderen: "Hoe het ventje zich ontwikkelt, is aan de samenleving."

In ons land liet de problematiek de meeste mensen koud, op enkele leden van Dyab Abou Jahjahs burgerrechtenbeweging Movement X na. Al bleef ook hun protest, op z'n zachtst gezegd, aan de bescheiden kant. Maar nu zelfs de Verenigde Naties de racistische portrettering van Zwarte Piet in de ban hebben geslagen, wordt het ook in ons land moeilijk om de controversiële positie van de Sints beste vriend te negeren.

Nieuwe film

In april kondigde Ketnet al aan dat Zwarte Piet in de nieuwe Sinterklaasfilm Ay Ramón!, die dit najaar in de bioscoop komt, een heuse facelift zou krijgen. Weg met de rood gestifte lippen, gouden oorbellen en de pekzwarte huid. In de plaats daarvan krijgt Piet enkele roetvegen op zijn gezicht, waaronder zijn blanke huid zichtbaar is. "Het was een aanvoelen bij de makers van de film en bij Ketnet dat er een evenwichtige verfijning moest worden doorgevoerd", legt VRT-woordvoerder Hans Van Goethem uit. "Het debat was er, en de tijden veranderen. Twintig jaar geleden had Hugo Matthysen met Dag Sinterklaas het Sinterklaasverhaal al aangepast. Het was logisch dat we dat voor de nieuwe film opnieuw deden."

Maar op politiek vlak zitten er niet meteen veranderingen aan te komen. Als het van Liesbeth Homans (N-VA), Vlaams minister van Gelijke Kansen, afhangt, zal de VN-aanbeveling voor Nederland niet meteen de manier veranderen waarop Vlaanderen het Sinterklaasfeest viert. "Ik herken in Zwarte Piet helemaal geen patroon van onderdrukking, enkel een volkse traditie die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Het zou jammer zijn als dat verdwijnt."

Homans omschrijft de controverse als "een debat dat geen debat is." "Heel die hetze gaat aan mij voorbij. De huidskleur van Zwarte Piet heeft toch niets te maken met zijn afkomst? Hij is zwart omdat hij steeds door de schouw kruipt", vindt de minister. In Vlaanderen komen er nauwelijks klachten over Piet binnen, en Homans hoopt dat dat zo blijft. "Ik hoop dat het debat niet overwaait naar ons. Die discussie verbrodt de hele sfeer van het Sinterklaasfeest, dat kinderen van elke afkomst vieren."

Maar de discussie heeft inmiddels wel zijn weg naar Vlaanderen gevonden, vindt Hans Schippers, woordvoerder van Movement X. "In Nederland wordt het debat harder gevoerd, maar dat wil niet zeggen dat er in Vlaanderen niemand mee bezig is. Dat Ketnet zich buigt over het probleem, toont aan dat het debat leeft. Zij organiseren ook de intrede van de Sint in Antwerpen: als de nieuwe Piet daar zijn opwachting maakt, is dat al een grote stap."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234