Maandag 26/09/2022

Nepal in de greep van gewelddadige betogingen

Rabin (14): 'Als ik voor de republiek moet sterven, dan sterf ik'

'We gaan door tot de koning aftreedt'

De betogingen tegen de Nepalese koning Gyanendra werden gisteren opnieuw bloedig onderdrukt. In Kathmandu opende de politie het vuur op een groep van een zeshonderd advocaten. Correspondente Lucia de Vries van De Morgen en de Nepalese fotograaf Bibi Funyal trokken door de straten van de hoofdstad en waren ooggetuige van de opstand die steeds meer het karakter krijgt van een politieke omwenteling.

Kathmandu

Van onze verslaggeefster

Lucia de Vries

Een smalle weg met winkels aan weerszijden uitlopend op een druk kruispunt. Dit was de locatie van een zeer gewelddadig confrontatie tussen demonstranten en veiligheidstroepen. 'Horror in Gongabu' kopte de Kathmandu Post. Arjana Shakya, mensenrechtenobservator, was erbij. Vandaag werkte ze in een ander deel van de Kathmanduvallei maar was in gedachten nog altijd in Gongabu. "Het was zeer traumatisch, zeer pijnlijk", vertelt ze. "De demonstratie was vreedzaam totdat iemand vanuit het huis van een politie-inspecteur op de mensen begon te schieten. De demonstranten werden boos en vielen het huis binnen. We boden het leger aan om te bemiddelen maar ons aanbod werd niet geaccepteerd. Vervolgens brak de hel los."

De politie opende vuur op de demonstranten en sloeg iedere willekeurige burger in elkaar. Huizen werden binnengevallen en demonstranten vanaf balkons naar beneden gegooid. Naar schatting 350 mensen raakten gewond, van wie dertig ernstig.

Ook vandaag lijkt Gongabu op een conflictzone. Het zwartgeblakerde kruispunt werd gedomineerd door legervoertuigen en vermoeid uitziende soldaten. De meeste winkels waren gesloten. Winkeleigenaar Buddha Raj (59) zat in gedachten verzonken in een nabijgelegen ziekenhuis. "Toen de politie vuur opende verborg ik me in mijn gesloten winkel. Drie agenten vonden me en sloegen me met stokken."

De winkeleigenaar zat onder het bloed en werd door zijn vrouw naar het ziekenhuis geleid. Hij had geluk; hij liep geen ernstig hersenletsel op. Wel een gecompliceerde armbreuk en twee gapende hoofdwonden.

Mukesh Kayastha (15) was minder gelukkig. Toen de politie zondag vuur opende op een mensenmassa in Banepa, werd hij in het hoofd geraakt. Sindsdien is de lagere schoolleerling buiten bewustzijn. De dokters wachten met opereren tot Mukesh stabiel genoeg is. Zijn ouders slapen op matjes in de hal van het ziekenhuis, wachtend op nieuws. "Hij is onze enige zoon. Waarom gaf de politie hem geen waarschuwing? Waarom onderdrukt deze regering de stem van het volk", vraagt vader Krishna Man.

Hoewel de Nepalese overheid begin deze week voor het eerst in vier dagen het uitgaansverbod ophief, bleef het onrustig in Kathmandu. Ondanks de grote aantallen veiligheidstroepen werd er in delen van de stad gedemonstreerd.

Het regime van koning Gyanendra, die in februari 2005 de regering naar huis stuurde en de macht overnam, blijkt een harde tegenstander. Tijdens demonstraties in het land zijn vijf mensen gedood, duizenden mensen gearresteerd en meer dan duizend demonstranten gewond. De bevolking begint te lijden onder de onlusten; de Kathmanduvallei is al bijna een week afgesloten van de rest van het land, er is een ernstig watertekort en de voorraden gas en benzine raken uitgeput.

"Onze revolutie heeft alleen maar baat bij gewelddadige onderdrukking. De avondklokken en hardhandige veiligheidstroepen laten de rest van de wereld zien wat voor man de koning werkelijk is", zegt Sher Badadur (38) uit Sindhupolchowk. Hij is lid van een communistische partij en is speciaal voor de demonstraties naar Kathmandu gekomen. De activist hoopt dat de koning nog voor het Nepalese nieuwjaar, dat vandaag, vrijdag, wordt gevierd, zal ingeven. "Zo niet, dan gaan we door, hoelang het ook duurt."

Inmiddels hebben diverse maatschappelijke groeperingen zich achter de beweging geschaard, inclusief artsen, journalisten, onderwijzers, en overheidspersoneel. Dierenarts B.K. Thapa werkt voor het ministerie van Veterinaire Gezondheid. "Vrijwel al mijn collega's staan achter de beweging, zelfs de hoger geplaatsten, maar we gaan de straat niet op. We lezen de krant, drinken thee en zijn eventueel in de ochtend- en avonduren politiek actief."

Een van Nepals meest geliefde activisten is Rabin Gandharbar. De veertienjarige muzikant behoort tot de kaste van sarangispelers, een traditioneel Nepalese instrument. Vandaag luisterde Rabin een demonstratie op in het centrum van Kathmandu. "Ik schrijf zo'n drie, vier liedjes per week. Allemaal voor de revolutie", vertelt Rabin. De muzikant is talloze keren gearresteerd, maar wordt doorgaans na enkele dagen vrijgelaten.

Rabins nieuwste lied wordt enthousiast ontvangen: "De melodie van democratie, zal ze weer te horen zijn of niet? We noemen haar 'loktantra', republiek." Ondanks de aanwezigheid van legertanks zegt Rabin niet bang te zijn: "Als ik voor de republiek moet sterven, dan sterf ik."

Terwijl Mukesh bewegingloos op intensive care lag, Buddha Raj een operatie aan zijn arm onderging en Rabin zijn nieuwste liedjes ten gehore bracht, stak Deepak Shrestha een autoband in brand en brulde 'Gyanendra dief, verlaat het land!' Zijn straat in Patan was de hele dag het decor voor brandende banden, gebroken bakstenen, joelende demonstranten en fluitende agenten.

Deepak werd tijdens de revolutie van 1990 geraakt door een kogel. Zestien jaar later is hij opnieuw op straat te vinden, met tegenover zich een agressieve politiemacht. Zes gewonde demonstranten zijn naar het ziekenhuis gebracht. Waarom hij toch doorgaat? "Net als in 1990 brengen we een omwenteling tot stand. We roepen Patan uit tot republiek en de rest van het land zal volgen." En de koning? "Die hebben we niet meer nodig. We kunnen het zonder hem prima redden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234