Dinsdag 04/10/2022

Nergens ter wereld verdwijnen meer mensen dan in Nepal

'Volksoorlog' is al acht jaar aan de gang en maakte minstens 10.000 doden, in hoofdzaak burgers

Rebellen grendelen Kathmandu nog maar eens af

De Nepalese hoofdstad Kathmandu is voor de tweede keer dit jaar afgegrendeld door de maoïstische rebellen. Tegelijk is koning Gyanendra naar India vertrokken om er meer wapens te vragen voor zijn leger. En ondertussen stellen tal van instanties vast dat de mensenrechtensituatie in Nepal dramatisch verslechtert.

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Ze deden het in augustus al, en gisteren was het andermaal zo ver: de toegangswegen tot de hoofdstad Kathmandu werden door de rebellen afgegrendeld. Niet met wapens, maar met dreigementen. Haast geen mens waagde zich op de wegen waarlangs Kathmandu wordt bevoorraadt. De Communistische Partij van Nepal-Marxistisch (CPN-M) zegt de actie te houden uit protest tegen de verdwijning en vermoedelijke executie van honderden van haar kaderleden.

Nog gisteren is koning Gyanendra naar India vertrokken om er militaire hulp te vragen. Of tenminste, dat vermoedt de regering van premier Deuba, die in juli werd aangesteld. Op zich heeft de koning zijn missie niet met het kabinet besproken. Maar dat verwondert de politici van Nepal niet: sinds het parlement midden 2002 naar huis werd gestuurd met het vooruitzicht op vrije verkiezingen die pas in april van volgend jaar worden gehouden, ontpopte de koning zich tot een zeer autoritair figuur.

Gyanendra is tevens een man met lange tenen. Het feit dat de Hongkongse Asian Human Rights Commission in een brief aan de Indiase regering liet weten dat verdere militaire hulp voor de burgers van Nepal een slechte zaak is, aangezien de mensenrechtenschendingen alleen maar zullen toenemen, viel bij de vorst niet in goede aarde. Zijn medewerkers zeiden stappen te willen ondernemen. Ondertussen is het overigens vrijwel zeker dat de koning de helikopters en voertuigen zal weten te bemachtigen die zijn leger nodig heeft.

De zogenaamde 'Volksoorlog' in Nepal is al acht jaar aan de gang en maakte minstens 10.000 doden, in hoofdzaak burgers. In januari van vorig jaar werd een bestand afgekondigd, maar dat werd in augustus van datzelfde jaar alweer aan flarden geschoten. De CPN-M controleert onderhand meer dan twee derde van het Nepalese platteland, pleegt geregeld bomaanslagen in de steden of houdt acties zoals de huidige afgrendeling.

Zowel het leger als de maoïsten, zo blijkt uit verklaringen en rapporten van Human Rights Watch, Amnesty International, de International Council of Jurists, de Asian Human Rights Commission, de VN-mensenrechtenorganisatie en de EU-trojka die momenteel ter plaatse is, maken zich schuldig aan grove mensenrechtenschendingen. De VN gingen zelfs zover te stellen dat "er in geen enkel land meer mensen verdwijnen". De Nationale Mensenrechtencommissie van Nepal zelf heeft dossiers van minstens 1.400 verdwenen mannen, vrouwen en kinderen. Doorgaans is dat het werk van het leger, en worden de betrokkenen nooit meer teruggezien. Zelfs de lijken worden niet vrijgegeven.

De burgers zitten geheel gesandwicht tussen de maoïsten en het leger. Zo dwingen die eersten mensen om voorzitter te worden van een dorpscomité en om strijders te onderhouden. Vervolgens vertrekken ze en komt het leger, waarop de nieuwe 'voorzitter' doorgaans wordt geëxecuteerd en tal van mensen worden meegenomen.

Een dergelijk incident leidde vorige week nog tot een revolte in een dorp in het westen van het land. De dorpelingen verjaagden de maoïsten, maar moesten toen hun dorpen verlaten uit schrik voor represailles. In totaal zijn zo'n 300.000 Nepalezen door de oorlog intern ontheemd.

Tevens ronselen de maoïsten kinderen voor hun strijdmacht. Volgens het vorige maand verschenen 'Child Soldiers Global Report 2004', zijn er tussen de 2.000 en 4.000 kinderen onder de wapens in de rebellenmacht.

Premier Deuba heeft de maoïsten tot 13 januari de tijd gegeven om nieuwe onderhandelingen te beginnen, maar dat willen zij niet als de monarchie niet wordt afgeschaft. En aldus zit het hele vredesproces muurvast en betalen de burgers het gelag.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234