Zaterdag 25/06/2022

Netanyahu links én rechts nodig

Na zijn krappe winst bij de verkiezingen heeft Benjamin Netanyahu als 'man van het verleden' toch de toekomst van Israël in handen. Als hij tenminste een meerderheid bij elkaar krijgt. Ad Bloemendaal

Netanyahu is een man van het verleden", schreef het dagblad Ha'aretz in een hoofdartikel daags na de turbulent verlopen verkiezingen van het Israëlische parlement. Toch zal die man van het verleden de regering van de toekomst moeten samenstellen. Want hoe je het ook wendt of keert: ondanks de vrije val van 42 naar 31 zetels blijft de lijstverbinding Likud-Israël Beitenu de grootste factor in de 120 leden tellende Knesset, het Israëlische parlement.

Geen dag ervaring

Yair Lapid, wiens partij Yesh Atid niet minder dan 19 zetels scoorde, ziet zichzelf nog niet als premier. Hij heeft geen dag politieke ervaring en krijgt in het coalitieoverleg te maken met door de wol geverfde politici. "De laatste keer dat Yair heeft onderhandeld, ging het over de prijs van zijn auto", merkte een deelnemer aan een van de vele tv-verkiezingsshows venijnig op.

Hoe dan ook: Netanyahu heeft eerste keus, daarover is bijna iedereen het eens. Zijn intuïtie voert hem naar zijn 'natuurlijke partners': de rechtse en religieuze partijen. Maar als hij gaat tellen komt hij niet verder dan zestig zetels.

Zelfs met de tweemansfractie van de centrumpartij Kadima erbij - partijleider Shaul Mofaz smeekt bijna of hij mee mag doen - levert het hem geen veilige meerderheid op. En Netanyahu wil onder geen beding afhankelijk zijn van de grillen van een van zijn partners. Bovendien is een puur rechts-religieuze regering (en rechts is sinds de verkiezingsdag rechtser dan ooit) geen visitekaartje waarmee hij zich in de VS en Europa wil presenteren.

Dienstplicht

Het liefst zou Netanyahu Yesh Atid bij zijn coalitie betrekken. Lapid vindt dat best, maar hij heeft, zegt hij, drie eisen die hij beschouwt als niet-onderhandelbaar.

De eerste is een snelle aanvaarding van een wet die 'dienstplicht voor iedereen' invoert. Ultraorthoxe yeshiva-studenten, die nu nog vrijstelling genieten, zullen dan moeten kiezen tussen militaire of burgerdienst. Blijven doorstuderen op kosten van de belastingbetalers is er niet meer bij. Als Netanyahu toestemt, kan hij een samenwerking met de ultra-orthodoxe partijen vergeten. Die partijen hebben samen bijna evenveel zetels als Yesh Atid van Lapid.

Yair Lapid heeft ook gezegd dat hij niet alleen in een rechts kabinet wil stappen. Dat opent perspectief voor het binnenhalen van Hatnua, de partij van de ex-minister van Buitenlandse Zaken, Tzipi Livni, die met zes zetels teleurstelde. En wie weet zelfs de Arbeiderspartij. Er zou dan een 'brede regering' - de term die Netanyahu dinsdagnacht hanteerde - onstaan met 84 van de 120 Knessetzetels.

Het samenbindende thema zou 'dienstplicht voor iedereen' zijn, iets waar ook de rechtse Habayit Hayehudi van nieuwkomer Naftali Bennett zich in kan vinden. Die partij krijgt het pas moeilijk als Lapid, Livni en AP-leidster Shelly Yachimovich vasthouden aan een andere eis, de derde op het lijstje van Lapid: een hervatting van het overleg met de Palestijnen. Tien tegen één dat Bennett afhaakt. Netanyahu zelf krijgt het dan trouwens ook benauwd, gelet op de ruime extremistische meerderheid in Likud-Beitenu. Het wordt nog spannend in Israël, de komende weken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234