Zaterdag 02/07/2022

Nicole Hugo

Achter iedere sterke man staat een sterke vrouw. Achter Hugo Claus moet een fort van een vrouw schuilgaan. Exclusief voor De Morgen is Vlaanderens trots bereid om die vrouw eens aan bod te laten komen en, jawel, om uit het bed te klappen. Saskia de Coster zoekt hem in een uiterst geheime locatie in het zuiden van Frankrijk op, waar op dat moment een internationaal filmfestival plaatsvindt.

Al een paar uur zitten wij in de verschroeiende zon te wachten wanneer Claus aan komt gesloft. "Toen ik opstond vanmorgen dacht ik nog, wat zal het vandaag weer zijn, wat zal ik vergeten?", zegt hij charmant, bij wijze van verontschuldiging. "Eerste tekenen van Alzheimer." Hij is te voet gekomen. "Uren gelopen." Veerle, zijn vrouw, heeft hem verplicht zijn espadrilles aan te doen omdat ze hem goed staan, maar de touwzolen houden niet.

"Kijk, ik woon daar om het hoekje", vertelt Hugo Claus, terwijl hij het schaaltje olijven aan zijn mond zet als een drinkbeker. Wanneer de voorraad olijven van alle tafeltjes geoogst is, de pizza Napoletana verdwenen is van de tafel waar een anorectische actrice heeft geluncht, de fles chianti leeg is en mijn fles zonnebrandolie ook, vraagt Claus: "Zullen wij voor we van start gaan de inwendige mens maar eens versterken?"

"Aha, een oraal complex, zoals bij ongeveer al de snoepende en vretende personages in uw romans, dat wijst toch vaak op onbevredigdheid?", probeer ik en ik hoor mezelf mekkeren als een geit.

Er is een taxi gestopt voor het hotel. Een lange, tengere vrouw met smalle heupen en voskleurige haren kruipt er uit. Op naaldhakjes staat ze even actrice te wezen en spiedt om zich heen.

"Wat staat ze daar te doen? Zij is een vreemdeling, zij is verdwaald. Ik moet haar helpen." Claus spreekt tegen zichzelf. "Nee", verbetert hij zichzelf onmiddellijk, "ik ben het die een vreemdeling blijft, zoals bij elke vrouw. Zij is geen uitzondering zij is, zij is... Grace uit Dogville... Kidman Nicole geboren in Honululu op 20 juni 1967."

Kidman draait het hoofd met een ruk naar ons, komt regelrecht op ons af.

"20 juni 1967", fluistert ze "Het codewoord. ...." Onderzoekend staart ze Claus aan. "Maar dag heer Kloos! Geweldig! Zoek ik mijn nieuwe relatietherapeut, blijkt u het te zijn! Ik wist niet dat u naast schrijver ook relatietherapeut bent. Tom komt zo, de manicure duurt iets langer dan verwacht. Een nagel die riskeert te scheuren als hij niet extra verzorgd wordt."

Claus trekt een stoel bij en gebaart Kidman te gaan zitten. "Wij waren even aan het praten, stoort het als wij ons gesprek voortzetten?"

"O nee! Geweldig! Ik hou van praten! Daarom zijn we hier", kirt Nicole.

"Tja, de vrouwen", zegt Claus. Hij glimlacht verzaligd. "Maar pin mij niet vast op mijn libido, mijn geilheid, mijn smaak voor Eros. Als ik bijvoorbeeld begin 1996 in De geruchten schrijf dat de lamme goedzak Noel foto's in handen krijgt van frisse, bloedmooie, naakte meisjes die niet voor hem bestemd zijn, die foto's, dan voorspel ik de Dutroux-affaire en men heeft het nota bene over geilheid! Wacht u maar eens af wat er zal gebeuren nu In geval van nood verschenen is. Ik zeg niets. In elk geval, schrijvers hebben het zelden uitsluitend over geilheid. Kijk, het had niet zoveel belang dat Lolita een klein meisje was, zei Nabokov. Lolita was eerst en vooral de verpersoonlijking van een ingewikkeld schaakprobleem."

"U bent dus wellicht ook van mening, zoals iedere doorsnee-BV, dat seks zwaar overschat wordt?", vraag ik.

Claus kijkt kwaad naar Nicole. Zijn onderkin lilt. "Waarom gaat een man naar bed met een mooie vrouw? Toch meestal omdat hij zichzelf met haar bewonderd wil zien door anderen, toch niet om de seks? Ik hou vooral van vrouwen om hun grilligheid, hun onvoorspelbaarheid." Een hevige blos is op Nicoles wangen verschenen. Zij heeft in recordtempo de fles wijn leeggedronken.

"Meen je dat nu?", vraagt ze. "I will never tell a lie, my dear", zegt Claus. "Excuse me, sir?"

"Hugo, Nicole, Hugo." "Never a lie, Hugo? All men are liars! Wat een gezeik", zegt zij en zakt door de knieën en plast op het gras. Geval van nood, glimlacht zij.

Er is nog een taxi gestopt. Een klein, geblokt mannetje springt eruit. Zijn glimlach is ijzingwekkend wit, verblindt het hele plein, een hondje sterft aan de leiband van een bejaarde dame - het weerkaatste zonlicht heeft zijn netvlies en zijn hersens doorboord.

Het mannetje verdwijnt in de lobby. Nicole kijkt hem na.

"Ach, je ranke nek is zo wendbaar als bij een uil", zegt Claus. "Kamelen kunnen dat ook, zij wenden ineens hun kop en stoten uit hun flaplippen een lucht van zwavel in het gezicht van hun berijder, die meestal tussen de bulten valt."

Nicole, nog steeds gehurkt, fronst de wenkbrauwen.

"Feministen zouden willen dat je de vrouw altijd met al haar deugden en ondeugden neerzet", zegt Claus, die eindelijk op dreef komt. "Maar ik beperk me in mijn boeken nogal dikwijls tot de libido, en dan komen de feministen natuurlijk in het verweer. In het dagelijkse leven ben ik zeer feministisch, maar tot mijn verbijstering is de vrouw in al mijn boeken een klassiek mengsel van moeder en hoer."

Nicole komt overeind. Van de weeromstuit moet ik hoogdringend.

Wanneer ik uit de wc kom, staat het kleine guitige mannetje mij aan de wastafels op te wachten. Met zijn meter zeventig en zijn carré heeft hij iets van een laborante.

"Wie is die matrone met haar Gucci-bril, haar Vuitton-sjaal?", vraagt Tom Cruise. "Oei, een schrijver? Een monument? Ja, ik kan er niet naast kijken."

Wij keren samen terug naar ons tafeltje, waar Kidman inmiddels over de schoot van de krasse, oude schrijver gedrapeerd hangt, het hoofd op tafel. Omkranst door rucolabladeren ligt de fragiele blanke vrouw er ietwat versuft bij. De vierde fles chianti is leeg.

"Braaf", zegt Claus tegen haar. "Je bent braaf." Als tegen de kat van Veerle, ook al dood, de kat dan, iets aan de lever.

Ik vraag me af hoe ik deze ontmoeting zal kunnen beschrijven. Of het niet mogelijk zou zijn heimelijk een foto te nemen. "You motherfucker", blaft Tom Cruise. Nicole ontwaakt, steekt haar neusje in de lucht en ruikt de levendverse garnalen die in de keuken van het hotel in dampende potten worden gekookt.

"O, dag jongeheer", zegt Claus, zodra hij Cruise in het vizier krijgt. Hij probeert recht te komen, Nicole, een meter vijfentachtig slank, blijft als een aap om de gerimpelde stierennek slingeren, het koddige koppel valt weer in de comfortabele terrasstoel van hotel Medusa.

"Ging u niet op cruise met Cruz, mijnheer Cruise?", informeert Claus, nog nahijgend van de inspanning. Op zijn leeftijd. Hij lacht smakelijk om de klanken die elkaar krols achternagaan in de zuidelijke, heidense lucht.

Tom bromt. "Cruz is verleden tijd."

"Ik geef toe." Claus buigt zich naar mijn kant. Nicole zwalpt mee. "Het is van ons schoonste niet, maar de mens moet toch iets doen met zijn medemens, hem plagen of vogelen."

"Ach, alles hat ein Ende", zegt Claus tegen Tom, "aber Wurst hat zwei...", voegt de meester schalks toe en strooit een vette knipoog richting filmster.

Tom Cruise kijkt alsof hij op de set van The Last Samourai staat. Er gaan koppen rollen. Ik juich. 'VECHTEN!', roepen Nicole en ik.

De kokosgeur van zonnebrandolie op oververhitte lichamen drijft in de mediterrane lucht, een kikker is met zijn poten in het gesmolten asfalt blijven plakken, de eeuwenoude, aanzwellende wind komt vanuit Griekenland aanwaaien. De namiddag is zwanger van spanning.

"Ik heb nog karate gedaan, hoor. Maar hebben jullie geen vragen meer?", zegt Claus tegen niemand in het bijzonder.

"Oké. Hoe is Toms pik, Nicole?", vraag ik aan Nicole.

"Niet om jaloers op te zijn", zegt ze. Ze snauwt Tom en Hugo toe: "Gaan jullie nog vechten?"

"Akkoord, maar eerst de laatste vragen voor het interview, jongedames", dringt Claus aan.

"Bon", zegt Nicole. "Volgens mij is het simpel: is het niet zo dat in je werk de vrouwen vaak de rol overnemen van de mannen, maar dat de logocentrische structuren en denkbeelden onaangetast blijven? In plaats van een gelijkwaardig tegengewicht te bieden, nemen de vrouwen gewoon de macht over. De mannen worden ontmand en de vrouwen apen de venten gewoon na. Zo bestendigen ze toch alleen maar het patriarchaat! Waar of niet, Hugo?" "Gender trouble", zegt Cruise. "Pfffft. Dat is passé! Wie maalt daarom. Respect the cock!"

"Fout", bijt Nicole hem toe. Zij is niet op haar mond gevallen. "Androgynie is de oplossing. Dat heeft Hugo ook wel gezien. Transgenders, crossdressers, travestieten, transseksuelen en androgynen zijn de enigen die de mannelijk georiënteerde autoriteit omver kunnen schoppen. Zij laten de grenzen van de mannelijke en vrouwelijke macht vervagen. De ander is niet langer de radicaal andere, de ander is niet langer een Mars - of Venus-bewoner."

"Daar is iets van", antwoordt Claus, verrassend timide, ietwat gegeneerd, van zijn apropos gebracht, gepikeerd omdat trutten van acteurs hem zo doorlichten.

"En die gendervervaging, Hugo, vind ik best wel interessant", zegt Nicole. "À propos, ik denk aan een verfilming van De ontdekking van de hemel. Ben je daarvoor te vinden?"

De eerlijkheid gebiedt mij om ook het verdere verloop van de dag even kort te schetsen: de namiddag wordt avond. Het licht schiet over het water, strijkt over de stapel kranten, de wikkels goedkope, vettige chocolade van Jacques, de pakjes Marlboro Light die door de duiven weldra de hoogte in getild zullen worden. Vaal licht. Hoeren en moeders op de boulevard. Nicole vindt dat het eindelijk tijd is voor de relatietherapie, en stuurt Cruise weg: "Toon uw nagels eens. Is dat manicure? Dat trekt toch op niets! Ik ben beschaamd in uw plaats. Opnieuw!"

Nicole wil Claus onder vier ogen spreken op zijn kamer. Of zes ogen. Wij gaan naar zijn kamer. Tussen de kraaknette muren staat een bed en een ovaal schrijftafeltje met gedraaide, glimmende poten als zeer dunne, zeer gelijke vrouwenbenen.

"De vrouw ondersteunt mijn schrijverschap, mevrouw Nicole", probeert Claus nog een grapje. Hij vindt de weg niet in zijn eigen kamer, hij staat wat te dralen.

"Waarom dwing je jezelf in een vrouwenrol?", vraagt Nicole. "Waarom zo indirect? Op die manier zal je niet klaarkomen. In je boeken van hetzelfde laken een pak: het blijft maar duren, je blijft maar zinnen verzinnen in plaats van er mannelijk, kort maar krachtig, tegenaan te gaan."

Beteuterd staat Claus in de lade van zijn nachtkastje te graaien. Hij zoekt iets.

"Ik meen het! Sta daar niet zo impotent! Je hebt een minderwaardigheidscomplex. Al die onschuldige jongetjes in je boeken, met hun angst voor die allesverslindende medusa's met hun levensgevaarlijke ogen, al die oidipoesjes die niet tot gelijkwaardige, volwaardige volwassenenseks komen. Hoe is het mogelijk?!" Haar ogen schieten vuur.

"Het is waar. Eigenlijk droom ik er al jaren van om in een vrouwenlijf te zitten", snikt Claus opeens.

"Overkomt dat je niet meer?", vraag ik, verbaasd.

"Nee, nee, begrijp mij niet verkeerd", hij snuit krachtig zijn neus, "ik droom ervan eens een vrouw te zijn. Na al die jaren van zoeken als man stuit je op grenzen, stuit je op... vrouwelijkheid."

Snikkend valt hij in Nicoles armen.

IJlings verlaat ik het slaperige pand. Morgen staat het in de krant, grote scoop in het Vlaamse letterenland: Claus ontmaskerd - Claus is een vrouw in het diepst van zijn gedachten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234