Donderdag 18/08/2022

'Niemand sluit een contract met Endemol omwille van mijn mooie ogen'

Bijna vijf jaar geleden kwam Nicole Plas aan het hoofd van de Belgische afdeling van productiegigant Endemol te staan. Na een stukgelopen samenwerking met VT4 zou de pan-Europese producent er onder haar bewind voor het eerst in slagen om bij alle Vlaamse tv-zenders aan de slag te kunnen. Pas vorig jaar kreeg Endemol met de omstreden real-lifesoap Big Brother ook voor de kijkers een duidelijk gezicht. Met alle gevolgen van dien. 'Over Big Brother wordt nog altijd veel geroepen, maar uiteindelijk zie je ook dit jaar weer dat een pak Canvas-kijkers naar Kanaal 2 zappen voor dat programma. Dan maakt het niet uit vanuit welke interessesfeer ze dat doen, het wil gewoon zeggen dat veel verschillende soorten mensen er graag naar kijken. Dan moet het wel boeiende televisie zijn', vindt Plas.

Brussel / Eigen berichtgeving

Kristof Demasure

Toen De Mol de Gouden Roos van Montreux won, zat de van oorsprong Nederlandse Big Brother van Endemol de Vlaamse thrillersoap van Woestijnvis op de voeten. Dat was meteen een weerspiegeling van wat er zich in Vlaanderen op het terrein afspeelt: de twee productiehuizen maken de spraakmakendste televisie, maar doen dat op een totaal andere manier en worden daarvoor zeer verschillend gewaardeerd. De enige gelijkenis is wellicht het feit dat zowel Wouter Vandenhaute als Nicole Plas amper in hun kaarten laten kijken en als gedelegeerd bestuurder van hun bedrijf weinig interviews geven. "Maar dat wil niet zeggen dat Endemol niet open communiceert", vindt Plas zelf. "Vanuit de overkoepelende holding worden door Endemol wekelijks persberichten verstuurd, en ook medeoprichter John De Mol komt meer dan voldoende in de media. Dat ik over Endemol België totnogtoe nooit een interview gegeven heb, komt alleen doordat ik dat persoonlijk gewoon niet graag doe."

Maar wanneer een cameraploeg van het VTM-discussieprogramma Recht van Antwoord twee weken geleden voor uw deur postvatte om uitleg te vragen over de geldigheid van de contracten die u als producent met de Big Brother-kandidaten afsluit, ving die bot en wilde u hen niet te woord staan.

Nicole Plas: (fel) "Afgelopen dinsdag hebben de makers van Recht van Antwoord zich daarvoor tijdens het programma uitdrukkelijk publiekelijk geëxcuseerd en toegegeven dat zij in de fout gegaan zijn. Ze wisten immers maar al te goed dat ik op dat moment op een meeting in Lissabon was. Als je dan door een montage in het programma suggereert dat niemand bij Endemol wil communiceren, is er sprake van kwade wil. Endemol werd daar opzettelijk als een bende leugenaars geportretteerd die iedereen iets probeert wijs te maken. Maar nu dat rechtgezet is, is die zaak voor mij gesloten."

Toch blijft er een dichte waas van geheimzinnigheid hangen over de overeenkomsten die Endemol met de kandidaten voor Big Brother afsluit. Juridische experts noemen het 'ethisch aanvechtbare slavencontracten' omdat u eenzijdig kunt opleggen wat u wilt.

"Andere contracten in de televisiewereld verschillen daar niet van: van diegene die de Mol is, wordt ook niet verwacht dat hij zijn mond voorbijpraat voordat de reeks uitgezonden is. Om te beginnen moeten onze contracten met de deelnemers de productie en de zender vrijwaren van mogelijke problemen, aangezien we alles wat er in het Big Brother-huis gebeurt continu rechtstreeks uitzenden via Canal Digitaal. Dat heeft op zich al het voordeel dat iedereen momenteel kan zien dat we niets manipuleren in het huis, want iedereen kan de klok rond kijken wat er gebeurt en welke montage wij daar uiteindelijk voor de dagelijkse uitzending van een halfuur van maken.

"Anderzijds hebben alle kandidaten de volledige versie van de intussen beruchte overeenkomst ruim op voorhand gekregen, zodat ze eventueel advies konden inwinnen bij advocaten. Daar zijn we heel open over geweest en er is geen letter in veranderd. Natuurlijk zouden die mensen op zo'n moment blijkbaar eender wat ondertekenen om aan het programma deel te kunnen nemen, maar ik vind dat je toch niet mag vergeten dat zij volledig uit vrije wil meewerken. Net zoals niemand verplicht wordt tijdens het programma in het huis te blijven. Wanneer sommige kandidaten schreeuwen dat ze zich misbruikt voelen, begrijp ik niet waarom ze niet gewoon opgestapt zijn en de deur achter zich dichtgetrokken hebben. Want dat kan op elk moment."

Klopt het dat Endemol bij alle contracten met de kandidaten een kwart van de inkomsten krijgt?

"Het geld dat wij zouden opstrijken over de rug van de kandidaten wordt fel overroepen. Het gaat ons echt niet om die 25 procent van hun inkomsten, want die vragen we in veel gevallen niet eens. Uiteindelijk kost de begeleiding van de kandidaten ons meer dan wat ze ons opbrengen. Daar wil ik gerust een open boekhouding over voeren. Om maar één voorbeeld te geven: twee van de drie finalisten van Big Brother vorig jaar, Jeroen Denaeghel en Bart Van Opstal, roepen nu zo hard over hun contract met ons, maar in bijna een jaar tijd zullen we niet eens meer dan 70.000 frank aan hen samen verdiend hebben. Daartegenover staat dat mensen bij Endemol hun agenda's regelen en hen begeleiden, dus verliezen wij daar enkel op. Als Jeroen nu een job bij P-Magazine heeft dankzij Big Brother, vragen wij niets van zijn loon. Ook bij de meeste andere activiteiten die hij onderneemt, vragen wij ons contractueel vastgelegd deel niet. Een paar duizend frank verdienen aan hun actes de présence interesseert ons uiteindelijk niet. Wij zijn televisieproducenten en willen hen op dat vlak begeleiden. Als we daarnaast ook hun interviews willen nalezen, gebeurt dat vooral om hen te beschermen. Want het gaat om mensen die geen enkele media-ervaring hebben."

Dat jullie de kandidaten willen 'beschermen' is een eufemisme: Endemol wil toch gewoon voorkomen dat iemand de keukengeheimen van het productiehuis onthult? Hebben jullie dan zoveel te verbergen?

"Hoe het programma gemaakt wordt, is een productiegeheim dat niet aan de grote klok gehangen moet worden. Televisie is nog altijd een magisch medium, en dat moet zo blijven. Voor Endemol is Big Brother een sterk merk dat we te allen tijde willen beschermen. Maar als Jeroen Denaeghel een boek over Big Brother wil schrijven, kan dat. Maar het is toch logisch dat wij het willen nalezen wanneer ons logo erop zal prijken? Als Jeroen nu zegt dat hij aan het lijntje gehouden werd, waardoor zijn boek niet op de Boekenbeurs ligt, begrijp ik eerlijk gezegd niet goed waarom hij niet eerder dan in juni aan zijn boek begonnen is. Dan was alles in kannen en kruiken geweest. Inclusief zijn eigen versie van wat er in zijn ogen op het dak van het huis met Spillie gebeurd is. Ook het verhaal over het scenario dat hij een halve dag voor de finale in het huis gevonden heeft en waarin stond dat hij als derde zou eindigen. Dat mag er wat mij betreft gerust in blijven. Want dat verhaal klopt: na twee dagen stemmen was het overduidelijk dat hij per definitie derde zou zijn en hebben we het programma in die zin opgebouwd. Dat mag hij van ons allemaal schrijven in zijn boek. Ook hier hoeft Endemol niet per se een kwart van de inkomsten. Want iedereen weet dat je, voordat je in België winst maakt met een boek, al aardig wat exemplaren moet verkopen."

Dergelijke peanuts heeft Endemol dan ook niet nodig: de merchandisingmachine achter Big Brother levert 'naar Vlaamse normen' Big Money op.

"Alle merchandisinginkomsten worden netjes fiftyfifty verdeeld tussen Endemol en de Vlaamse Media Maatschappij (VMM), Kanaal 2 in dit geval. Elke deal wordt in overleg afgesloten, maar sinds wanneer moeten dergelijke overeenkomsten publiekelijk toegelicht worden? Alles wat met sponsoring of product placement te maken heeft, valt onder de volledige verantwoordelijkheid van de VMM. Daarover kan ik enkel zeggen dat die jongens hun job zeer goed doen. Maar daar heeft Endemol dus helemaal niets mee te maken, wij halen enkel inkomsten uit de afgeleiden van het programma."

Het lijkt wel alsof u in VTM-baas Eric Claeys een gelijkgestemde gevonden hebt. Sinds Endemol België leidt, is het de zwaartepunt van de producties van Nossegem (VT4) opmerkelijk naar Vilvoorde (VTM) verschoven.

"Toen ik aan het hoofd van Endemol België kwam te staan, maakten we voor geen enkele Belgische zender nog programma's. Ik heb trouwens acht maanden lang getwijfeld of ik die functie wel zou aanvaarden. Op dat moment was ik verantwoordelijk voor een vijfentwintigtal medewerkers met wie ik via Endemol Interactive de intussen opgedoekte The Hall of entertainment mee uitgebouwd had.

"Door gedelegeerd bestuurder van Endemol België te worden, kwam ik in een belangenconflict terecht omdat ik tevens het management deed van Walter (Grootaers, haar echtgenoot, KDM). Uiteindelijk heb ik de baan toch aanvaard, maar wel onder de voorwaarde dat België niet langer behandeld zou worden als de achtertuin van Nederland waarin de Nederlanders letterlijk hetzelfde zouden doen als in hun eigen land. Zo werkt het niet. De televisiemarkt is totaal verschillend, en de mensen ook. Het verschil in mentaliteit tussen Vlaanderen en Nederland is minstens zo groot als tussen Engeland en de States. Maar de grote sterkte van Endemol is het aanbod formats."

In Nederland heeft Endemol een vaste troep gezichten aan zich verbonden, en stapt het vanuit een stevige machtspositie naar de zenders om er omstreden en ondoorzichtige monsterverbanden te sluiten. Lukt die aanpak in Vlaanderen niet? De exclusieve samenwerking die jullie met Kurt Defrancq wilden opbouwen na zijn rol als Modest in de TV 1-show Rosa is nooit van de grond gekomen.

"Bij ons is er in ieder geval geen sprake van een gelijkaardige machtspositie als in Nederland. We werken in België trouwens voor zowel VMM, VRT, VT4 als RTL-Tvi. De mislukte samenwerking met Kurt Defrancq is een erfenis uit het verleden. En dat Walter exclusief aan Endemol België verbonden is, was ook nodig. Aangezien ik zijn management verzorgde, was het voor mij anders wel heel erg moeilijk om te onderhandelen met zenders. In het geval van Big Brother was het VMM zelf die suggereerde om met Walter te werken voor Big Brother. Niet omgekeerd, want voor ons komt het er alleen op aan om met een presentator te kunnen werken die aan de verwachtingen van onze klant voldoet. In ieder geval is Walter nog een paar maanden, tot 1 mei volgend jaar, via Endemol exclusief aan de VMM verbonden. Daarna staat alles opnieuw open."

Ook voor Endemol? Tegen die tijd loopt ook het huidige voetbalcontract in België ten einde. Het bod dat VTM, RTBF en Canal+ uitbrachten, vindt de Profliga zo laag dat de oprichting van een eigen voetbalkanaal opnieuw bestudeerd wordt. Endemol was zes jaar geleden bereid om maar liefst 1,35 miljard frank te betalen. Bieden zich hier nieuwe opportuniteiten aan?

"In Nederland is de voetbalbetaalzender Sport 7 een dermate pijnlijk verhaal geworden dat Endemol dat spoor niet meer wil bewandelen. Op dit moment is dat voor ons dan ook helemaal niet aan de orde. Er zijn zelfs nog geen aftastende gesprekken met ons gevoerd. Laat ons gewoon de definitieve onderhandelingen met de zenders afwachten. Maar alles wat een mogelijke groei voor ons kan opleveren, is interessant. Of dat in België met een voetbalzender het geval is, weet ik niet, omdat wij daar op geen enkele manier bij betrokken zijn."

Maar er zijn ongetwijfeld nog andere groeimogelijkheden voor Endemol in België.

"Toen de vorige directeur van Endemol België (Jan Doucet, KDM) vijf jaar geleden ontslagen werd, heeft Endemol duidelijke keuzes willen maken. Ik was toen verantwoordelijk voor het internet en de on-lineafdeling, die toen als enige tak van Endemol België rendabel was. Maar op zo'n moment kun je niet én voluit gaan voor nieuwe televisieprojecten én een sterk evoluerende business als het internet volgen. Daarom zijn we met onze internetactiviteiten gestopt. Omdat televisie op dat moment de corebusiness van Endemol was, werd er duidelijk voor gekozen alle aandacht aan de televisieafdeling te besteden. Maar in landen zoals Engeland en Spanje is Endemol bijzonder actief in het on-linegebeuren. De overname van Endemol door Telefonica zit daar voor veel tussen. Het is evenwel best mogelijk dat we daar de komende jaren opnieuw in investeren. Want toen ik aan het hoofd van Endemol België kwam, hadden we met een gigantisch verliescijfer te kampen en konden we bij geen enkele zender terecht. Door het vertrouwen weer op te bouwen zijn we er al na twee jaar in geslaagd break-even te draaien. Nu werkt er een veertigtal mensen in vast dienstverband en tijdens Big Brother wordt dat aantal met losse contracten aangevuld tot honderd. We maken nu ook lichte winst. Maar het is een zeer kwetsbare situatie: zodra er een productie wegvalt, dreigen we meteen in de rode cijfers terecht te komen. Vlamingen maken dan ook altijd veel creatievere en inventievere televisie dan pakweg de Duitsers. Wij moeten immers constant producties maken met veel kleinere budgetten en met minder mensen en middelen. Nochtans ligt de norm bijna even hoog als in het buitenland, waar de budgetten veel groter zijn. Maar het is net die uitdaging die ons wakker en strijdbaar houdt."

'De begeleiding van 'Big Brother'-kandidaten kost ons meer dan wat die mensen ons opbrengen'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234