Vrijdag 01/07/2022

NieuwsEnergiecrisis

Niet iedereen verliest aan energiecrisis: Belgische gascentrales boeken uitzonderlijke winsten

null Beeld Bart Dewaele
Beeld Bart Dewaele

Dankzij de energiecrisis hebben Belgische gascentrales in 2021 de hoogste winsten in vijftien jaar geboekt. In totaal kunnen die oplopen tot 353 miljoen euro. Dat leert een nieuw rapport van de federale energieregulator.

Jeroen Van Horenbeek

De energieregulator CREG schat de operationele winst van een gemiddelde Belgische gascentrale op 39,3 miljoen euro voor 2021. In ons land staan vandaag negen gascentrales (zogenaamde STEG’s). In totaal loopt de winst dus op richting 353 miljoen euro.

De winsten geboekt door Belgische gascentrales - de hoogste sinds het begin van de metingen door de energieregulator vijftien jaar geleden - hebben alles te maken met de energiecrisis waar ons land en heel Europa sinds de herfst van 2021 mee kampen.

Het zit zo: energiebedrijven die gascentrales uitbaten in ons land hebben langetermijncontracten voor de bevoorrading van hun installatie. Door de spectaculair gestegen aardgasprijzen is het voor de uitbaters nu financieel interessanter om het aardgas dat ze voor lage prijzen hebben aangekocht niet om te zetten in elektriciteit, zoals gebruikelijk, maar om het zelf simpelweg door te verkopen tegen de hoge prijzen van vandaag.

De elektriciteit die uitbaters van gascentrales verschuldigd zijn aan hun klanten kopen ze intussen aan op de elektriciteitsmarkt. Op die manier boeken de uitbaters uitzonderlijke winsten, zonder dat ze hun gascentrales laten draaien. Die liggen stil.

Voor de duidelijkheid: dit is een perfect normale handelswijze. Het is zelfs de meest wenselijke. Voor de energiebedrijven, omdat ze zo vermijden om met verliezen te produceren. Maar ook voor de consument: doordat energiebedrijven hun eigen gasvoorraden verkopen, wordt de prijs ietwat gedempt.

Politiek gevoelig

De uitzonderlijke winsten van gascentrales liggen politiek gevoelig. Federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) maakt zich al langer sterk dat niemand zich mag verrijken aan de energiecrisis.

Volgens de energieregulator CREG is dat duidelijk wel het geval voor de uitbaters van gascentrales in ons land. Het gaat dan om bekende namen zoals Engie Electrabel, EDF Luminus en TotalEnergies. “Wij hebben gevraagd naar deze cijfers en zullen daar ook naar handelen”, benadrukt het kabinet van Van der Straeten. “We gaan er alles aan doen om overwinsten af te romen.” De minister van Energie zou stilaan klaar zijn met de uitwerking van een ingreep.

Wat het rapport extra gevoelig maakt, is dat Belgische gascentrales vanaf 2025 kunnen rekenen op subsidies. De federale regering is van plan om hen overheidssteun te verlenen - in de grootteorde van 250 miljoen euro per jaar, over een looptijd van vijftien jaar - om de sluiting van de kerncentrales op te vangen.

Hoe het financiële plaatje van gascentrales er in 2025 uitziet, dat kan niemand vandaag voorspellen. De energieregulator verwacht wel dat gascentrales ook dit jaar nog (bijzonder) hoge winsten zullen boeken. Het heeft er alle schijn van dat de huidige energiecrisis nog maanden aansleept. En energiebedrijven kunnen ook in 2022 op hun langetermijncontracten teren.

Lees ook

Minister Tinne Van der Straeten (Groen): ‘Het echte werk is zorgen dat mensen minder gaan verbruiken’

Gascentrales hebben in de afgelopen vijftien jaar maar twee keer een verlies laten optekenen, in 2014 en 2019. Toeval of niet: in 2015 zijn de subsidies voor gascentrales voor het eerst op de politieke agenda gekomen. In 2020 is de uitwerking ervan, na eindeloos getalm, goedgekeurd in het federaal parlement (het zogenaamde CRM-systeem).

Het kabinet-Van der Straeten benadrukt dat er binnen het CRM een technische veiligheid is ingebouwd waardoor uitzonderlijke winsten worden voorkomen. “Want het kan niet de bedoeling zijn om winsten te privatiseren en risico’s te socialiseren”, luidt het.

Naast zijn rapport over de gascentrales heeft de energieregulator eind januari gelijkaardige rapporten geleverd over de boekhouding van de kerncentrales en offshore windmolenparken. De resultaten hiervan zijn nog niet bekend. Volgens oppositiepartij PVDA maken de kerncentrales 2,6 miljard euro winst tegen eind 2022.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234