Maandag 04/07/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

‘Nieuwe fase’ in hulp aan Oekraïne: VS willen zwaardere (Russische) raketten leveren

Een rijdende Russische ‘9K33 Osa’ installatie, door de Navo ‘SA-8’ genoemd.   Beeld Andrew Ravic
Een rijdende Russische ‘9K33 Osa’ installatie, door de Navo ‘SA-8’ genoemd.Beeld Andrew Ravic

Terwijl Rusland zijn luchtaanvallen opvoert, willen de Verenigde Staten zwaardere luchtverdedigingssystemen leveren. De hulp van het Westen aan Oekraïne gaat daarmee een nieuwe fase in.

Stieven Ramdharie

Welke wapens mag Oekraïne verwachten?

De no-flyzone boven Oekraïne, waar president Volodymyr Zelensky al weken om vraagt, zit er niet in, want dat zou het Westen rechtstreeks in conflict brengen met Rusland. Wel lijkt het Westen tegemoet te komen aan de op een na grootste wens van Zelensky: zwaardere luchtdoelwapens leveren waarmee Oekraïne zelf de vernietigende Russische luchtaanvallen kan tegengaan.

De VS gaan het Oekraïense leger luchtdoelsystemen leveren waarmee het Russische vliegtuigen van veel grotere hoogte kan neerhalen dan de wapens die het Westen tot nu toe heeft geleverd, zo meldt The Wall Street Journal. Een van die systemen zou de SA-8 zijn, een mobiel systeem van Russische makelij dat de Amerikanen ooit in het geheim opkochten om er meer over te weten te komen.

Wat is het belang hiervan?

“Dit is een nieuwe fase in de hulp van het Westen aan Oekraïne”, zegt Peter Wijninga van The Hague Center for Strategic Studies. De oud-luchtmachtofficier leidde ooit de groep luchtverdedigingssystemen van de Nederlandse luchtmacht. “Het Westen laat zien bereid te zijn om ook zwaardere wapens te leveren. Hiermee neemt de luchtverdedigingscapaciteit van het Oekraïense leger flink toe.”

De wapens die het Westen tot nu toe heeft geleverd aan Kiev, voornamelijk antitank- en luchtdoelraketten, zijn van Amerikaanse en Europese makelij. Het grote voordeel van de levering van de Russische wapensystemen (via de VS) is dat het Oekraïense leger die al kent en ze daarom direct kan inzetten.

Lees ook

Het nieuwe aanvalswapen waar je niet meer zonder kan: ‘Zelfs IS gebruikte drones’

De Oekraïners beschikken nu al over dergelijke Russische luchtverdedigingssystemen, maar ze gaan er zuinig mee om. Ook claimt Rusland al een flink deel van de Oekraïense SA-8-raketten te hebben vernietigd. Als ze veel meer SA-8’s krijgen, kan het Oekraïense leger vrijuit opereren en de Russische luchtmacht op grotere schaal gaan bedreigen.

De Amerikaanse SA-8-raketten zouden deel uitmaken van de hoeveelheid extra wapens ter waarde van 728 miljoen euro, die president Biden vorige week toezegde. Washington zei toen dat het Kiev zou helpen “om luchtverdedigingssystemen te verkrijgen met een groter bereik”.

Waarom zijn nieuwe wapens nodig?

Kort daarvoor had Zelensky de VS gevraagd ook ‘S-300 en andere systemen’ te leveren. Met de S-300 kunnen vliegtuigen en raketten tot op een afstand van zo’n 150 kilometer uit de lucht worden geschoten. Washington is echter huiverig deze aan Oekraïne te leveren, omdat het Rusland niet wil provoceren.

De Slovaakse regering heeft zich wel bereid verklaard zijn S-300’s aan Oekraïne te leveren, maar wil daarvoor compensatie van de VS. Verwacht wordt dat deze ‘Slovaakse optie’ deze week opnieuw wordt besproken tijdens het bezoek van president Joe Biden aan Europa.

De Russen aanpakken in de lucht wordt steeds urgenter, omdat Moskou de luchtoorlog escaleert vanwege tegenvallende resultaten op de grond, en omdat de Russische kruisraketten opraken. Maandag voerden de Russen al meer dan 300 aanvalsmissies uit, waar dat er vorige week gemiddeld nog 200 waren. “De Oekraïners hebben in toenemende mate last van de Russische vliegtuigen”, aldus Wijninga. “Verdediging hiertegen is dus hoognodig.”

Gaat Rusland dit voelen?

Met de SA-8, een type luchtdoelwapen dat meer bekend is onder de naam SAM (Surface to Air Missile), kan Oekraïne de Russische vliegtuigen zoals bommenwerpers tot een hoogte van zo’n 12 kilometer neerhalen. De Stinger-luchtdoelraketten die de VS en Europa aan Oekraïne hebben geleverd, reiken niet verder dan zo’n 5 kilometer.

Vanwege de bedreiging van de SA-8 zullen de Russische vliegtuigen hun tactieken moeten aanpassen, zegt oud-gevechtsvlieger Frans Osinga , hoogleraar Oorlogstudies. Zo kunnen ze nog hoger gaan vliegen, maar het risico dat de bombardementen dan minder nauwkeurig worden, neemt dan toe.

“Met de levering blijft Oekraïne in staat Rusland de dominantie in de lucht te ontzeggen”, zegt Osinga over het belang van de Amerikaanse stap. “Ze kunnen zo enige bewegingsvrijheid op de grond handhaven voor hun mobiele eenheden, die de Russische posities en aanvoerlijnen opzoeken en onder vuur nemen.”

De SA-8, die vergelijkbaar is met de Amerikaanse Patriot, kan ook tegen raketten worden gebruikt. “Maar in beperkte mate”, zegt Wijninga. Moskou gebruikt op grote schaal de verwoestende Iskander-raket en Kalibr-kruisraketten die vanuit Rusland worden afgevuurd. Het S-300-systeem kan deze wapens wél bestrijden. Wijninga: “Met de levering van de S-300 zou het Westen nóg verder gaan. Het is weer een extra hulpmiddel, een flink hulpmiddel zelfs.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234