Zaterdag 13/08/2022

Nieuwe huwelijken tussen jazz en film

Livebegeleiding van beroemde stomme films is al meer dan vijftien jaar een favoriet tijdverdrijf van jazzmusici. Maar vandaag worden er steeds meer andere, vaak complexere huwelijken afgesloten tussen jazz en film. Daarbij komen film en jazzmuziek vaak gezamenlijk tot stand in één creatief proces. Het wordt misschien de trend van de jaren tien.

In het culturele magazine Staalkaart legt Peter Vermeersch van Flat Earth Society uit dat de klassieke formule livejazz bij stomme film zijn tijd misschien heeft gehad. Vermeersch heeft zelf nog succes geoogst met een soundtrack bij De oesterprinses, een oude klassieker van Ernst Lubitsch. Maar met dat soort werk kun je niet eindeloos doorgaan. Alle grote filmklassiekers zijn intussen wel de revue gepasseerd, het is tijd voor iets nieuws.

Vermeersch geeft met zijn nieuwe project HearSee meteen een voorbeeld van een nieuwe benadering. Hij werkt met allerlei gevonden filmmateriaal: stokoude kortfilms (vaak halfvergaan), aanloopstroken, documentaire opnamen en allerlei secundair beeldmateriaal dat nooit bedoeld was om in een bioscoop te vertonen. De filmpjes worden uitvoerig bewerkt, verknipt, geplakt, vervormd en gemanipuleerd. En de muziek is niet ondergeschikt. Vermeersch heeft even vaak het beeld naar de muziek gekneed als omgekeerd.

Er zijn nog andere voorbeelden. Vorig jaar konden we op Jazz Brugge al kennismaken met De bankroet jazz van de cineasten Leo van Maaren en Frank Hellebaut, gebaseerd op een hilarisch scenario van Paul van Ostaijen. Ook deze film maakt gebruik van found footage, meer bepaald beeldmateriaal uit het Nederlands Filmarchief. Het resultaat is opmerkelijk: een onechte maar tegelijk geloofwaardige stomme film die zo uit de jaren twintig lijkt te komen. De swingende livemuziek van Wouter Van Bemmel en de cabareteske show er rond maken elke vertoning tot een apart feestje, straks ook in De Roma.

Zijn dit soort films de voorbode van een nieuwe trend? In elk geval spreekt het een breed publiek aan. En over de plas, in het mekka van de jazz, wordt er ook al mee geëxperimenteerd. In New York ging vorige zomer de film Louis in première, een stomme film die min of meer het levensverhaal van jazzlegende Louis Armstrong vertelt. Budgettair speelt Louis wel in een heel andere divisie dan De bankroet jazz: de film werd gemaakt met dure decors, regisseurs, cineasten, technici en een complete cast. Ook de muziek is duurder: Wynton Marsalis mobiliseerde een All-Stars Tentet en arrangeerde onder andere muziek van Louis Moreau Gottschalk. Of die Hollywoodbenadering levensvatbaar is, valt nog af te wachten. Voorlopig gaat Louis nog niet op tournee.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234