Vrijdag 19/08/2022

InterviewStijn Oosterlynck

Nieuwe podcast onderzoekt de verrechtsing van de Denderstreek: ‘Precies dezelfde fouten worden gemaakt als in Antwerpen’

Stadssocioloog Stijn Oosterlynck (UAntwerpen). Beeld rv
Stadssocioloog Stijn Oosterlynck (UAntwerpen).Beeld rv

Sinds de lokale verkiezingen van 2018 staat de Denderstreek niet alleen meer synoniem met mattentaarten en carnaval, maar ook met verrechtsing en polarisatie. In de podcast Denderstreek, regio in woelig water onderzoeken stadssocioloog Stijn Oosterlynck (UAntwerpen) en het Hannah Arendt Instituut hoe het zover is kunnen komen.

Dries Vermeulen

Waarom een podcast over de Denderstreek?

“Het Hannah Arendt Instituut wil beleidsmakers, organisaties en burgers uitrusten met wetenschappelijke kennis over diversiteit en het samenleven van mensen met verschillende culturele achtergronden. Decennialang was dat een uitdaging voor grote steden als Antwerpen en Brussel, maar de laatste twintig jaar zien we dit verschuiven naar kleinere steden en gemeenten. We krijgen mensen van sociale organisaties over de vloer met de handen in het haar: ze moeten voortdurend brandjes blussen en willen weten hoe ze meer kunnen doen.

Beluister

▶ Hoe de Denderstreek opschoof naar (extreem)rechts: ‘Ze praten niet met ons nieuwkomers, want dat brengt toch niets op’

“De Denderstreek, met zijn ligging in de directe omgeving van de hoofdstad, is daar een extreem voorbeeld van. De regio is bijzonder gepolariseerd over de aanwezigheid van immigranten. Dat maakt het een interessante case om van te vertrekken, maar je ziet dezelfde evolutie ook elders in Oost-Vlaanderen, in de Kempen of het zuiden van West-Vlaanderen. Het verhaal van deze podcast gaat ook over Turnhout, Kortrijk, Zele… Plaatsen die met zeer beperkte middelen en expertise geconfronteerd worden met problemen die ze altijd als grootstedelijk hebben beschouwd.”

We herinneren ons de triomf van het radicaal rechtse Forza Ninove bij de lokale verkiezingen in 2018. Hoe verklaart u die?

“Die opkomst van extreemrechts is symptomatisch voor een regio in rouw. De voedingsbodem van de polarisatie is het gevoel dat de Denderstreek in de steek is gelaten door de overheid. Ze verliest al tientallen jaren heel wat industrie, en dus ook de werkgelegenheid en de welvaart die daarmee gepaard gingen. De migratieproblematiek komt daarbovenop. Alle frustratie over de teloorgang van de regio wordt geprojecteerd op de migranten, terwijl zij daar niet de oorzaak van zijn.

“Ironisch genoeg gaan mensen uit frustratie steeds negatiever praten over hun eigen streek, wat het gevoel van teloorgang alleen maar verder in de hand werkt. Een dynamiek die we in de jaren tachtig al zagen in Antwerpen. Door die wetenschappelijke inzichten te verpakken in een verhalende podcast, hopen we mensen te helpen niet dezelfde fouten te maken als in het verleden.”

Wie komt er aan het woord in de podcast?

“Ik treed zelf op als expert, maar we hebben ook gesproken met burgers, mensen uit het middenveld en beleidsmakers. We hebben een jaar gewerkt om die mix zo uitgebreid mogelijk te maken. Je hoort extreme, scherp tegengestelde meningen, maar vooral ook alles daartussenin. Dat is wat we wilden blootleggen: het brede scala aan genuanceerde visies waarmee je aan de slag kunt gaan om die polarisatie te doorbreken.

“Spreek je bijvoorbeeld met mensen uit het verenigingsleven, dan hoor je ontzettend constructieve ideeën om nieuwkomers te betrekken en het sociale weefsel te versterken. Dat is positief en hoopgevend, omdat we in de steden gezien hebben dat ‘probleemwijken’ op die manier weerbaarder en minder gepolariseerd werden.”

In 2024 zijn er opnieuw verkiezingen. Kijkt u die met optimisme tegemoet?

“Dit gaat om inspanningen op de lange termijn. Je kunt niet verwachten dat een samenleving die al decennialang polariseert, in enkele jaren de kar weet te keren. De vraag die men zich richting 2024 moet stellen, is: wat gaan we aan onze problemen doen? In de grote steden hebben we gezien dat een uitsluitend negatief verhaal – ‘Stop de migratiestroom!’ – niet werkt. Geen enkele stad is erin geslaagd de diversiteit te reduceren. Er is dus geen andere oplossing dan de handen in elkaar slaan om er een positief verhaal van te maken.”

Denderstreek is een podcast van het Hannah Arendt Instituut in samenwerking met De Morgen. Beluister nu de eerste aflevering:

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234