Dinsdag 05/07/2022

Nieuwe Somalische premier zorgt voor politieke tweestrijd

Hassan Hussein Nur is niet langer de premier van Somalië. Beeld UNKNOWN
Hassan Hussein Nur is niet langer de premier van Somalië.Beeld UNKNOWN

De Somalische president Abdullahi Yusuf Ahmed heeft vandaag een nieuwe eerste minister benoemd. Hiermee gaat hij in tegen de beslissing van het Somalische parlement. Het parlement ging eerder niet akkoord met het ontslag van premier Nur Hassan Hussein.

Tweestrijd
"Ik heb vandaag Mohamed Mohamoud Guled Gamadhere benoemd tot eerste minister", aldus Yusuf. "Na lang nadenken heb ik besloten dat het parlement een verkeerde beslissing heeft genomen". Hussein werd door de president ontslagen omdat hij volgens hem "ongeschikt is om zijn plichten te vervullen". Het parlement was het daar dus niet mee eens en Hussein kreeg de onvoorwaardelijke steun van het parlement. Volgens de voorzitter sjeik Aden Mohammed Nor is de beslissing van de president ongrondwettelijk.

De problemen begonnen begin deze zomer nadat Hussein de burgemeester van Mogadishu, een goede bondgenoot van Yusuf, ontsloeg. De beslissing om het parlement niet te volgen en toch een nieuwe premier aan te stellen, zal alleen maar voor meer tweestrijd zorgen op politiek vlak.

Opstandelingen
Islamitische opstandelingen hebben van de politieke crisis gebruik gemaakt om steeds meer terrein in te nemen. De grootste opstandelingengroep al-Shabaab controleert nu al enkele delen van de hoofdstad Mogadishu en weigert om deel te nemen aan de vredesonderhandelingen. De Afrikaanse Unie, die een vredesmacht in Somalië heeft, roept beide leiders op om hun geschillen aan de kant te zetten en zich te concentreren op het "brengen van vrede" in het land. Sinds midden 2006 woedt er een burgeroorlog in Somalië. Met de hulp van Ethiopische bezettingstroepen werd toen het islamitisch regime van de macht gedreven.

Piraterij
Ondertussen viert piraterij hoogtij in Somalië. Dit jaar alleen al hebben piraten 55 schepen gekaapt en tientallen miljoenen dollars aan losgeld gekregen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, brengt morgen een bezoek aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Naar verluidt zal Rice aan de VN toelating vragen om "alle noodzakelijke maatregelen" te mogen nemen om de piraterij in Somalië te kunnen bestrijden.

Dat betekent dat buitenlandse militairen het Somalisch grondgebied mogen betreden om op zoek te gaan naar piraten. Hoe dat dit precies in zijn werk zou gaan, is nog onzeker. Buitenlandse functionarissen stellen dat dat soort acties inbreuken op de internationale wetgeving zouden zijn.

Tijdelijke oplossing
Volgens Robert Gates, de Amerikaanse minister van Defensie, beschikt het Amerikaanse leger niet over genoeg inlichtingen om dat soort acties op Somalisch grondgebied te kunnen uitvoeren.

Ook de Somalische regering is niet tevreden met het voorstel van Rice. "De acties van buitenlandse troepen zouden enkel een tijdelijke oplossing bieden", aldus Osman Mohamed Adan van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het grote probleem bij de interventie van buitenlandse troepen is dat de troepen gewoonweg niet het verschil kunnen zien tussen lokale vissers en piraten.

Terugtrekking
En waar komt deze plotse interesse van de Verenigde Staten in het bestrijden van de piraterij vandaan? Iets meer dan een maand geleden had de regering Bush nauwelijks aandacht voor het probleem. Analisten linken de plotse interesse aan de terugtrekking van de Ethiopische troepen uit Somalië. Met de terugtrekking van de troepen uit het gehate buurland is de kans groot dat Somalië weer in de handen van de islamieten valt. De VS steunt al jarenlang de Somalische "overgangsregering" -samengesteld uit warlords die in de jaren '90 nog strijd leverden tegen de VS- in haar strijd tegen de islamitische opstandelingen. Die zouden volgens de VS banden hebben met "al-Qaida". Als het voorstel door de Verenigde Naties wordt aanvaard, dan kan de VS op die manier haar aanwezigheid in Somalië versterken en legitimeren.

War on terror
In 2006 bood de regering Bush steun aan een alliantie van Somalische krijgsheren ook wel gekend als de Federale Overgangsregering (TFG). Met de hulp van het Ethiopisch leger, Westerse huurlingen en Amerikaanse oorlogsschepen werd Mogadishu ingenomen. De Unie van Islamitische Rechtbanken (UIC), die toen aan de macht was, werd verdreven naar het zuiden. Het verzet werd geboren. Sindsdien zijn grote delen van het land in handen van het guerilla-leger.

De VS riep de 'war on terror' in om haar aanwezigheid in het land te legitimeren. Volgens politiek analyst James Petras is de UIC helemaal geen terroristische organisatie. De Unie "was een relatief eerlijk administratie die een einde bracht aan de corruptie en afpersing in het land. ICU bracht, voor het eerst in 16 jaar (de afzettin,g van dictator Siad Barré in 1991, nvdr), een bepaald niveau van veiligheid en stabiliteit in het land".

Interesse in olie
De Amerikaanse regering is alleen maar geïnteresseerd in olie, stelt de Amerikaanse professor. In de toekomst zal ongeveer 30 procent van Amerika's olie uit Afrika komen. Om dat percentage te kunnen halen, moet de VS zorgen dat ze haar macht in de regio blijft behouden. Amerika's bondgenoten in de TFG beloofden om een oliewet door te voeren die het mogelijk zou maken voor buitenlandse oliebedrijven om terug te keren naar Somalië. Met de terugtrekking van de Ethiopische troepen wordt dat hoe langer hoe minder zeker. (dpa/belga/ka)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234