Dinsdag 04/10/2022

Nobelprijs geneeskunde voor ontsluieren mechanismen van celdeling

De Nobelprijs voor Geneeskunde gaat dit jaar naar de Amerikaan Leland H. Hartwell en de Britten R. Timothy Hunt en Paul M. Nurse voor hun onderzoek naar de controlemechanismen van de celcyclus. De ontdekkingen openen nieuwe wegen voor de behandeling van kanker. Zo werd maandag door het Karolinska Institutet in Stockholm meegedeeld.

De Amerikaan Hartwell (geboren 1939) werkt aan het Fred Hutchinson Cancer Research Center in Seattle, Washington. Hij kreeg volgens de Academie de prijs voor zijn ontdekkingen van een specifieke groep genen die de celcyclus controleert. Een van deze genen, genaamd 'start', blijkt een centrale rol te spelen in het controleren van de eerste stap in elke celcyclus. Hartwell introduceerde ook het concept 'checkpoint', een waardevol hulpmiddel om de werking van de celcyclus te begrijpen.

Paul Nurse (geboren 1949) van het Imperial Cancer Research Fund in London, identificeerde, kloonde en beschreef met behulp van genetische en moleculaire methodes een van de belangrijkste controlemechanismen van de celcyclus, namelijk het cdk (cyclin dependent kinase). Cdk leidt een cel door de celcyclus door middel van chemische modificatie van andere proteïnen.

Timothy Hunt, ook in dienst van het Imperial Cancer Research Fund, krijgt de prijs dankzij zijn ontdekking van zogenaamde 'cyclins'; dat zijn proteïnen die de werking van cdk regelen. Hunt, geboren in 1943, demonstreerde dat cyclins periodiek degraderen, een mechanisme dat belangrijk is voor de controle van de celcyclus.

Meer dan 100 jaar geleden ontdekten wetenschappers dat cellen zich vermenigvuldigen door deling. Pas de laatste 20 jaar werd duidelijk welke moleculaire mechanismen deze celcyclus en dus ook de celdeling regelen, aldus het instituut.

De laureaten krijgen dit jaar elk zo'n 10 miljoen kronen (1 miljoen dollar). De uitreiking vindt plaats op 10 december, de sterfdatum van Alfred Nobel (1833-1896), die de prijs in het leven riep.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234