Woensdag 06/07/2022

Obelisk van Axum geraakt maar niet in thuisland Ethiopië

Meer dan 50 jaar nadat Italië verzekerd heeft de obelisk van Axum terug te brengen naar Ethiopië, verzaakt de regering-Berlusconi de belofte voor een zoveelste maal. Toen in 2002 een bliksem insloeg op de obelisk, besloot Berlusconi nochtans eindelijk werk te maken van de overdracht. Voor even toch: vandaag ligt het monument in stukken opgeborgen in een depot.

Generaties lang sleepte de Italiaanse bevolking de schande mee. Midden op de Piazza di Porta prijkte tot voor kort de trots van het antieke Ethiopië: de 24 meter hoge obelisk van Axum. Het is het pronkstuk uit het oude koninkrijk van Axum, de bakermat van de Ethiopische beschaving. Dat het daar stond was een schande, want het was nazi-leider Benito 'Il Duce' Mussolini zelf die het monument van Ethiopië ontvreemdde. Hij bracht de obelisk in 1937 naar Italië als een trofee van zijn Afrikaanse tochten. Mussolini had zijn geschiedenis goed geleerd, ook Romeinse keizers smukten in hun tijd trots het antieke Rome op met zegetekens, meestal Egyptische zuilen. Nu Mussolini naarstig werkte aan een nieuw imperium, kwam een nieuwe obelisk goed van pas. Hij plaatste het monument voor het ministerie van Italiaans Afrika, waar vandaag de Food and Agriculture Organisation van de Verenigde Naties gehuisvest is.

Zodra de oorlog voorbij was, werd het monument een doorn in het oog van vredelievend Italië. In 1947 al tekenden Ethiopië en Italië een verdrag waarin Italië zich ertoe verbond om de obelisk terug te geven. Een belofte die in 1956 en 1997 werd overgedaan, maar uiteindelijk bleken er natuurkrachten nodig om de Italianen echt aan het werk te zetten. Het leek wel alsof de antieke goden zich ermee wilden moeien: in mei 2002 sloeg een bliksem in op de obelisk. Enkele maanden ervoor had de Unesco erop aangedrongen dat Italië de zuil zou teruggeven, maar de regering had die vraag niet ingelost omdat het monument intussen "genaturaliseerd en Italiaans" was. Maar nu een verwoestende inslag de obelisk aanzienlijke schade had toegebracht, kon de teruggave plots wel.

Zo gezegd, zo gedaan - deze keer toch. En nu, twee jaar later, is het granieten object met de grootste voorzichtigheid verwijderd en in drie stukken gesneden, net zoals Mussolini dat destijds had laten doen. Ze zijn klaar voor transport en liggen netjes opgeborgen in een pakhuis in Rome: drie enorme stukken graniet, die samen maar liefst 160 ton wegen. De Ethiopische regering staat te popelen en legde al een nieuwe landingsbaan aan om de komst van de speciale toestellen die de obelisk zullen transporteren, mogelijk te maken. Alles is in gereedheid gebracht, maar... de obelisk komt niet.

De Italiaanse regering geeft meerdere redenen voor het uitstel. Alle vliegtuigen die de klus kunnen klaren zijn momenteel nodig in Irak en daar komt niet snel verandering in. Bovendien mist de regering ook het geld om de laatste fases van de teruggave te betalen. Tot nu toe kostte het project al ruim anderhalf miljoen euro. En ook de landingsstrook die de Ethiopiërs vol enthousiasme in Axum aanlegden zou niet aan de normen voldoen.

Niemand weet nu waar het met hele project heen moet. (PiD)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234