Zondag 03/07/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

‘Oekraïens leger gebruikt gezichtsherkenning om families van dode Russische soldaten op te sporen’

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Het Oekraïense leger heeft met behulp van Amerikaanse gezichtsherkenningstechnologie de beelden van 582 dode Russische soldaten opgestuurd naar hun families. Dat schrijft The Washington Post. Daarmee hoopt het leger de Russische bevolking te sensibiliseren over de gruwelen van de oorlog. Maar vele deskundigen en analisten zetten vraagtekens bij de strategie. ‘Dit kan een gruwelijk precedent worden.’

Redactie

Sinds het begin van de oorlog heeft het Oekraïense leger meer dan 8.600 dode of gevangen Russische soldaten geïdentificeerd met behulp van gezichtsherkenningstechnologie. Het IT-leger van Oekraïne, een vrijwillige groep hackers en activisten die door de Oekraïense regering worden geleid, zegt deze identificaties te hebben gebruikt om de families op de hoogte te brengen van de dood van 582 Russen, onder meer door hen foto’s van de achtergelaten lijken te sturen.

Daarnaast wordt de technologie ook gebruikt om Russische plunderaars op te sporen en publiekelijk aan de schandpaal te nagelen. Zo publiceerde Mykhailo Fedorov, die aan het hoofd staat van het Oekraïense ministerie van Digitale Transformatie, de gegevens van een Russische soldaat die honderden kilo’s aan gestolen kleren naar zijn huis in het oosten van Rusland opstuurde.

De technologie - van het Amerikaanse bedrijf Clearview AI - staat meer dan 340 ambtenaren toe een scan uit te voeren waar en wanneer ze maar willen. Via foto’s op het grootste Russische sociale mediaplatform VKontakte kunnen Oekraïense soldaten op het terrein hun tegenstander identificeren en meteen ook hun familiefoto’s, posts, en zelfs persoonlijke details bekijken.

De Oekraïners verdedigen het gebruik van gezichtsscansoftware als een brutale maar doeltreffende manier om in Rusland onenigheid te zaaien, andere strijders te ontmoedigen en het einde van een verwoestende oorlog te bespoedigen.

Kritiek

Volgens sommige deskundigen is het een voorbeeld van ‘klassieke psychologische oorlogsvoering’ in combinatie met misschien wel een van de meest gruwelijke toepassingen van gezichtsherkenningstechnologie tot nu toe. “Contact opnemen met de ouders en familie van soldaten zou een gevaarlijke nieuwe norm kunnen stellen voor toekomstige conflicten”, stelt Stephanie Hare, surveillance-onderzoeker in Londen

Daarnaast vrezen analisten dat de strategie averechts kan werken, en de woede jegens Oekraïne in Rusland juist kan aanwakkeren. “Als het Russische soldaten waren die dit met Oekraïense moeders deden, zouden we misschien zeggen: ‘O, mijn God, dat is barbaars’”, zegt Hare. “En werkt het eigenlijk wel? Of laat het hen zeggen: ‘Kijk eens naar die wetteloze, wrede Oekraïners, die dit onze jongens aandoen?”

Zo zijn analisten ook van mening dat andere strategieën van het Oekraïense leger - persconferenties met gevangen genomen soldaten, of foto’s van krijgsgevangen op sociale media - in Rusland eerder onthaald worden als een vernedering van de vijand als een blootstelling aan de waarheid.

Privacy International, een groepering die zich inzet voor digitale rechten, heeft Clearview AI opgeroepen te stoppen met hun acties in Oekraïne. Volgens hen kan het gebruik van de technologie leiden tot foute identificaties, en dus meer leed berokkenen voor de betrokken families. “De mogelijke gevolgen zijn te gruwelijk om te worden getolereerd”, laat de organisatie weten. Clearview AI zelf zegt dan weer dat hun gezichtsherkenningstechnologie accuraat genoeg is om in een oorlog te gebruiken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234