Donderdag 30/06/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Oekraïne luidt de noodklok over Russisch Donbas-offensief en smeekt NAVO om ‘wapens, wapens, wapens’

NAVO-chef Jens Stoltenberg op een persconferentie met de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten over het opvoeren van de wapensteun aan Oekraïne.  Beeld ANP / EPA
NAVO-chef Jens Stoltenberg op een persconferentie met de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten over het opvoeren van de wapensteun aan Oekraïne.Beeld ANP / EPA

‘Wapens, wapens, wapens’: Oekraïne doet een urgent verzoek om meer hulp van het Westen en waarschuwt dat de aankomende ‘slag om de Donbas’ herinneringen zal oproepen aan de Tweede Wereldoorlog.

Arnout Brouwers

De Oekraïense buitenlandminister Dmytro Koeleba zei donderdag op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel dat de hulp nodig is binnen “dagen, niet weken”. Volgens NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg “erkennen” de bondgenoten de urgentie van het verzoek en zijn ze bereid hun ondersteuning van Oekraïne te “versterken en vol te houden”. Hij wilde niet ingaan op het type wapens dat individuele lidstaten leveren aan Oekraïne.

Op de bijeenkomst met de buitenlandministers van de lidstaten zei Koeleba dat de slag om de Donbas een heel andere zou zijn dan de gevechten tot nu toe – massaler en met een concentratie van Russische vuurkracht. Grote operaties en manoeuvres, “met duizenden tanks en gepantserde voertuigen, gevechtsvliegtuigen, artillerie”.

Hij bedankte specifiek de landen aan de oostflank van de NAVO voor hun hulp en begrip van de situatie en gaf te kennen dat andere, niet nader genoemde landen terughoudend blijven. Verwijzend naar de grootscheepse confrontatie die wacht in Donbas zei hij: “Daarom is het zo urgent dat bondgenoten, hoe kan ik het mild zeggen, ons niet vertellen dat ze er nog over nadenken, dat ze nog meer procedures moeten doorlopen, of nog worstelen met kwesties. Of jullie helpen ons nu, en dan heb ik het over dagen, niet weken, of jullie hulp komt te laat.”

Westerse landen hebben de afgelopen weken een machinerie – politiek en logistiek – opgetuigd om Oekraïne van wapens en munitie te voorzien. Veel kleinere Europese landen, maar ook Duitsland, beginnen door hun voorraden van bepaalde soorten wapens heen te raken. Extra produceren van bijvoorbeeld munitie gebeurt op beperkte schaal, zoals in Tsjechië, maar voor veel soorten wapens geldt dat er maar een ‘heel beperkt’ aantal fabrieken is die ze kunnen maken. “De Oekraïners gebruiken veel munitie, meer dan we tevoren hadden verwacht”, zei een westerse functionaris daarover tegen The Wall Street Journal.

Grote conventionele oorlog

Nu de strijd het karakter aanneemt van een grote conventionele oorlog, is ook ander en zwaarder materieel nodig. Oekraïne vraagt al langer om tanks, pantservoertuigen, gevechtsvliegtuigen, luchtverdedigingssystemen en artillerie. Tsjechië stuurt als eerste twaalf gemoderniseerde Sovjettanks, andere landen komen over de brug met kleine hoeveelheden pantservoertuigen. Of dat snel meer wordt, is onduidelijk, temeer daar er met opzet niet te veel over wordt gesproken. De Franse president Emmanuel Macron verzette zich eerder tegen het sturen van tanks en gevechtsvliegtuigen.

“Het is beter om niet precies te zijn”, zei Stoltenberg donderdag. “Maar landen sturen een breed arsenaal aan wapens, zowel uit de Sovjettijd als moderne.” Het onderscheid tussen defensieve en offensieve wapens dat sommige landen nog altijd maken, is volgens hem irrelevant in de context van deze oorlog. “Alles wat Oekraïne doet is defensief, omdat het zichzelf verdedigt.”

Speciale Amerikaanse wet

De Verenigde Staten zijn tot dusver veruit de grootste leverancier van wapens aan Oekraïne. Deze week nam de Senaat de Ukraine Democracy Defense Lend-Lease Act aan, een wet die verwijst naar een gelijksoortige wet uit de Tweede Wereldoorlog en die het sturen van materieel moet vergemakkelijken. De wet moet nog wel door het Huis van Afgevaardigden worden aangenomen en worden ondertekend door president Joe Biden.

Koeleba zei dat bondgenoten gelukkig almaar meer realiseren dat Oekraïne ook voor hún veiligheid vecht en dat zo “kan worden voorkomen dat Poetin ook Artikel 5 van de NAVO (de wederzijdse bijstandsclausule, red.) op de proef gaat stellen”. Maar hij kritiseerde de “terughoudendheid, het niet tijdig kunnen reageren” en het pas in actie komen na tragedies als Boetsja.

“Hoeveel Boetsja’s zijn er nog nodig? Nu al is duidelijk dat Boetsja maar het topje van de ijsberg is. Wij krijgen berichten uit Marioepol dat het daar nog veel erger is.” Zolang het Westen olie en gas van Rusland afneemt, zei hij, “steunt het met de ene hand Oekraïne, maar met de andere hand de Russische oorlogsmachine”.

EU-buitenlandchef Josep Borrell zei daarover deze week: “Sinds het begin van deze oorlog hebben we hem (president Poetin, red.) 35 miljard euro gegeven. Vergelijk dat met de 1 miljard euro die de EU Oekraïne aan wapensteun heeft gegeven. Zelensky heeft minder applaus en meer hulp nodig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234