Donderdag 06/10/2022

Onbekend ‘vakantiemeubilair’ van Le Corbusier nu geproduceerd voor het grote publiek

Terwijl hij furore maakte met metalen stoelen en betonnen architectuur, trok de befaamde architect/ontwerper Le Corbusier zich op vakantie aan de Côte d’Azur graag terug in zijn zelfgemaakte houten hut. De meubels uit die hut worden nu door de Italiaanse producent Cassina heruitgegeven. De Morgen Magazine sprak met Barbara Lehman, hoofd van het historisch archief van Cassina. ‘Le Corbusier noemde het zijn kasteel van 16 vierkante meter.’

eze houtcollectie is misschien minder bekend van Le Corbusier dan zijn ontwerpen met metalen buizen, maar ze dateert uit zijn volwassen periode, en is dus zeker representatief voor zijn werk”, legt Barbara Lehman uit, hoofd van het historisch archief van de Italiaanse producent Cassina. Cassina heeft een speciale band met de Zwitsers-Franse architect die geboren werd als Charles-Edouard Jeanneret-Gris. Sinds 1964 (een jaar voor Le Corbusier stierf) heeft het Italiaanse merk de exclusieve rechten van al zijn ontwerpen. Onder de naam ‘I Maestri’ en in nauwe samenwerking met de Stichting Le Corbusier mag Cassina dus oude tekeningen, schetsen en prototypes opnieuw op de markt brengen. “Het idee om iets met de houten collectie te doen, bestond al langer”, legt Lehman uit. “Al in 2006 bouwden we voor het Salone del Mobile in Milaan de Cabanon na, een kleine hut die Le Corbusier in 1952 ontwierp én zelf bouwde voor zijn vakanties in Roquebrune-Cap-Martin. Dit zou het enige huis zijn dat Le Corbusier in zijn leven zélf bouwde. Naast het nog kleinere hutje, dat de architect naast de Cabanon bouwde om er rustig in te kunnen schilderen.”

Het huisje in Zuid-Frankrijk dat hij naar eigen zeggen “voor de verjaardag van zijn vrouw” ontwierp, was slechts een boogscheut verwijderd van de villa E.1027 van Le Corbusiers vriendin en collega Eileen Gray. Le Corbusier bouwde de hut naast het café L’Etoile de Mer van zijn bevriende loodgieter Thomas Rebutato. “Deze ogenschijnlijk simpele en pretentieloze hut is een uniek voorbeeld van micro-architectuur. Het huisje is volledig gemaakt volgens zijn Modulor-methode”, aldus Lehman. Le Corbusier ontwikkelde het maatsysteem op basis van de gulden snede en wiskunde, en stemde het af op het menselijk lichaam. “Concreet wil dat zeggen dat het plafond precies 2,26 meter hoog is: de hoogte van een man van 1,83 meter die zijn armen uitstrekt. Aan het uiteinde van het smalle bed staat het bidet (dat door Le Corbusiers vrouw werd afgedekt met een handdoek), kleine tafels nemen zo weinig mogelijk plaats in door ze op één voet te laten draaien en de meeste kasten zijn ingebouwd. Houten kratten werden gerecycleerd als stoelen en de raamkozijnen waren bezet met spiegels, zodat ze het prachtige uitzicht over de zee reflecteerden en Le Corbusier zich daar kon scheren. De man werkte volgens het principe ‘standaardobjecten beantwoorden aan standaardbehoeften’ en dat is precies hoe hij deze vakantiehut inrichtte”, legt Lehman uit. Opvallend is het ontbreken van een keuken in deze hut. “Het koppel ging altijd in het café ernaast eten, er was zelfs een kleine gang voorzien tussen de hut en het café.” Heel wat designhistorici verwijzen naar Le Corbusiers reizen naar India om deze bescheiden manier van bouwen te verklaren. De kans is groot, zo kan ook Lehman bevestigen, dat de architect zich door de armoede en de hindoeïstische eenvoud liet leiden bij het bouwen van zijn vakantiehut.

Naar de zon zwemmen

De volledige ‘Authentic Wood’-lijn die Cassina nu op de markt brengt, is gebaseerd op het meubilair uit Le Corbusiers vakantiehut. De kratten bijvoorbeeld waar de architect op zat, of de kapstok waar hij zijn jas aan hing, zijn bureau en één van zijn houten tafels. “Wij hebben eigenlijk niks veranderd aan de originele ontwerpen. In dit geval was het zeker belangrijk om trouw te blijven aan die oorspronkelijke ontwerpen, omdat die voorhanden waren. Het authentieke meubilair vonden we terug in de Unité d’Habitation in Nantes-Rezé en in de Unités de Camping in Roquebrune, twee andere bouwwerken van de hand van de meester. We bestudeerden ook grondig de tekeningen die we van de Stichting Le Corbusier mochten gebruiken. Het verschil zal hem dus vooral zitten in de productie. Voor Cassina is dit de uitgelezen kans om haar ervaring en knowhow met hout te laten zien. Bij de start, in 1927, maakte Cassina immers uitsluitend houten meubels.

Hout is nog steeds enorm belangrijk, we selecteren alleen het beste hout uit onze eigen plantages naast de fabriek. Voor de ‘Authentic Wood’-collectie is dat vooral massieve eik en walnoot”, aldus Lehman.

Naast Le Corbusier, maken ook ontwerpen van Franco Albini, Charlotte Perriand, Gerrit Rietveld, Charles R. Mackintosh en Frank Lloyd Wright deel uit van de ‘I Maestri’-collectie. Maar bestaande collecties van I Maestri worden ook voortdurend heruitgevonden. “De bekende ontwerpen in chroom van Le Corbusier, zoals de LC02 zetel en de LC04 loungestoel, brengen we in nieuwe metaaltinten uit. Uiteraard komen al die nieuwe uitvoeringen er in samenspraak met de Stichting Le Corbusier en de erfgenamen van Pierre Jeanneret en Charlotte Perriand (respectievelijk een neef en een bevriende architecte waarmee hij veelvuldig samenwerkte, AB). We proberen zoveel mogelijk verschillende versies te maken van Le Corbusiers werk, zodat het in zoveel mogelijk verschillende interieurs zou passen. Net zoals Le Corbusier zelf het zou willen”, aldus Lehman. Wat deze ‘Authentic Wood’-collectie nog meer tot de verbeelding doet spreken, is dat het naar alle waarschijnlijkheid het laatste design is dat Le Corbusier in zijn leven heeft kunnen aanschouwen. Want de gevierde architect verdronk ten gevolge van een hartaanval terwijl hij zwom langs de kust vlak bij het hutje, dertien jaar nadat hij het daar had gebouwd. Hij getuigde ooit tegen een collega-ontwerper “hoe geweldig het niet zou zijn om naar de zon te kunnen zwemmen.” Misschien was het wel dat wat hij probeerde, die zevenentwintigste augustus van het jaar 1965.

Het huisje heeft geen keuken. Le Corbusier

en zijn vrouw gingen

altijd in het café er-

naast eten, er was zelfs een kleine gang tussen

hun hut en het café

compact Boven: het compacte interieur van Le Corbusiers vakantiehut. Onder: het bureau dat nu wordt heruitgegeven door Cassina.

kleine ramen

De architect zelf geniet van het uitzicht doorheen één van de twee kleine raampjes in zijn vakantiehut.

kratten

Le Corbusier gebruikte in zijn hut kratten als stoel en bijzettafel. Het Italiaanse Cassina brengt de houten kratten nu in

productie.

De gevierde architect verdronk aan de kust vlak bij het hutje,

dertien jaar nadat hij het daar had gebouwd.

Het is het laatste design dat hij in zijn leven zag

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234