Donderdag 06/10/2022

Ongeziene golf van straatbetogingen in Iran

Voor de vierde opeenvolgende dag zijn gisteren studenten in de Iraanse hoofdstad Teheran op straat gekomen. Ze protesteerden tegen het harde politieoptreden, maar vooral voor meer vrijheden en minder mediacensuur. Het protest is meteen uitgegroeid tot een confrontatie tussen de voorstanders van de harde lijn en de gematigden in het geestelijke regime van Iran.

TEHERAN.

AFP / REUTERS

Er heerste een gespannen sfeer op de universiteitscampus in de wijk Amirabad, waar zo'n 12.000 betogers gisteren 'vrijheid of dood' schreeuwden. De studenten hebben van verschillende kanten onverwachte steun gekregen. De decanen van de achttien faculteiten van de universiteit van Teheran hebben collectief ontslag genomen en hun ontslagbrief werd via luidsprekers aan de studenten voorgelezen. De professoren protesteren hiermee tegen het geweld dat de politie tegen de studenten gebruikt.

Ook de rector heeft ontslag genomen en minister van Onderwijs, Mostafa Moïn, wilde dat ook doen. Het ontslag van de minister werd echter door president Khatami, die een meer liberale en op het Westen georiënteerde koers vaart, geweigerd. Dit gebeurde zeer tot moede van de haviken binnen het regime, die gedacht hadden om zo van de minister, die een medestander van Khatami is, af te geraken.

Zelfs de hoogste geestelijke leider van Iran, ayatollah Ali Khameini, heeft zaterdag kritiek geuit op het gewelddadig optreden van de politie tegen de studenten van de universiteit van Teheran. De aanleiding van het studentenprotest was de sluiting van de grootste gematigde krant van Iran, Salaam. Het populaire dagblad steunt het hervormingsgezinde beleid van president Khatami. Bij de betogingen tegen de perscensuur kwamen vrijdag in Teheran drie - sommige bronnen zeggen vier - studenten om het leven.

Iraanse journalisten gaan morgen een dag in staking om zich bij het protest aan te sluiten. "Wij leggen onze pen dinsdag neer en nodige onze collega's in het hele land uit hetzelfde te doen", staat in een verklaring die door 583 journalisten werd ondertekend. Het zit er dus in dat morgen geen enkele belangrijke krant in Iran verschijnt, hoewel de conservatieve kranten natuurlijk niet zullen meedoen. Wellicht zal men ook weten te verhinderen dat de staatsradio en -tv zich bij de acties aansluiten.

Volgens het persbureau IRNA slaan de demonstraties over op universiteiten buiten Teheran. Op de universiteit van Guilan, in het noorden van Iran, hebben ongeveer duizend studenten geprotesteerd tegen de gewelddadige gebeurtenissen in Teheran. In het noordwesten van Iran, op de universiteit van Tabriz bereiden studenten een demonstratie voor op hun campus.

Ooggetuigen meldden zaterdag dat zich ongeveer tienduizend studenten hadden verzameld voor de campus van de universiteit van Teheran. Zij verwijten de politiechef dat hij hen bij de bloedige botsingen met de militanten niet heeft beschermd en eisten zijn aftreden. Inmiddels hebben de studenten al een overwinning behaald: de politiechef die verantwoordelijk is voor het optreden van zijn manschappen is ontslagen en er is aangekondigd dat opgepakte studenten zullen worden vrijgelaten. Vrijdagavond na het uitbreken van de rellen waren drie ministers, onder wie de minister van Binnenlandse Zaken, naar de campus van de universiteit gegaan om met de studenten te praten. De ministers zijn woedend over de acties van de politie. Het onderhoud heeft niets opgeleverd. De studenten willen alleen nog president Khatami zelf spreken. De botsingen zijn zo gewelddadig omdat de studenten worden aangevallen door milities die in dienst staan van de conservatieve geestelijken en daarbij door de politie worden geholpen.

De conservatieven domineren het Iraanse parlement en hebben de wet op de verstrakking van de perscensuur erdoor weten te drukken. Ze hebben ook al aangekondigd nog andere maatregelen te zullen nemen die "de verderfelijke koers" die Khatami en de hervormers varen ongedaan moet maken. Het is de eerste keer sinds jaren dat het in Iran tot zo'n grote vormen van protest komt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234