Zaterdag 02/07/2022

Open brief aan Bernard Foccroule

'Vrij recent hebt u ons uitgenodigd om Brussel te dromen. Wij nodigen u nu op onze beurt uit om onze dromen niet op te geven en ze mee gestalte te geven'

Verwar de stad niet met de woorden die haar beschrijven

Italo Calvino

Geachte,

Het is u bekend. Voor de directe aanleiding tot 'Brussel, Europese Cultuurstad van het jaar 2000' moeten we terug naar maart '95 en het GEWOP. Bij de uitwerking van dit - specifiek voor Brussel - gewestelijk ontwikkelingsplan - blijken er voor cultuur immers te weinig middelen voorhanden. Dit wordt gecompenseerd door een uitstekend idee: promoveer Brussel tot culturele hoofdstad van Europa.

Het is maart '97. Er ontstaan intens vertrouwen en grote verwachtingen tijdens de voorbereidingsfase. Dat heeft veel te maken met de keuze van het centrale thema: 'de stad'. Het is overigens de enig mogelijke legitimatie voor het Brussel 2000-project. Net omdat cultuur een uitgelezen instrument is voor stedelijke transformatie en vernieuwing.

Dat heeft alles te maken met de gehanteerde methode. Zowat alle betrokkenen worden rechtstreeks geconsulteerd. Ook kleine - vaak onterecht als marginaal omschreven - organisaties komen aan bod. Het is deze gedifferentieerde aanpak die erin slaagt een enthousiaste en betekenisvolle interesse op te wekken. Want als de praktijk dan al een bevestiging mag zijn van de theorie, dan blijkt hieruit één ding: aan dit soort van overleg lijkt grote behoefte te bestaan.

De gedetailleerde inventarisatie van het werkveld, het tegengaan van de fragmentatie ervan, de beoogde synergie van een aantal dimensies, het evenwicht tussen een sociale en een culturele component en vooral de creatie van een langetermijneffect: dit alles kan resulteren in een ongeziene, deugddoende stedelijke dynamiek. Het zijn evenveel argumenten die maken dat Brussel 2000 initieel kan uitgroeien tot een unieke hefboomfunctie. De ruggensteun van een organisatie met een grote financiële slagkracht kan die functie alleen maar versterken.

En het moet gezegd. Er is een grote consensus over en erkentelijkheid voor de moed die van uw kant nodig is om dit risico tenvolle te lopen. Deze ongemeen gewaagde en uitzonderlijke aanpak stelt ons in staat luidop te dromen, niet het minst over al die taal- en cultuurgrenzen heen.

We hebben de gelegenheid mekaar te ontmoeten en stil te staan bij onze intenties. Het verslagboek is van dit alles een accurate neerslag. We noteren intussen zomer '97. Great Expectations!

Ontgoocheling schijnt in eerste instantie te maken te hebben met de hooggespannen verwachtingen en niet direct met het eindresultaat. Pijnlijke constatering toch. Momenteel - medio maart '98 - heeft die ontgoocheling alles vandoen met de oorverdovende stilte van de onduidelijkheid.

Toeval of niet. Vanaf de start van de operationele fase ontbreekt de notie communicatie totaal. Het aangekondigde volgen en de continuering van het werk komen er niet. Toegegeven. Ook van onze kant is geen ernstig communicatievoorstel uitgegaan. Maar dat te doen werd dan weer in hevige mate bemoeilijkt door het afwezig blijven van openheid en transparantie bij Brussel 2000.

Onze stelling is dat de aanzet tot de voorbereidende fase - die voor velen van grote betekenis is - niet verloren mag gaan. We onderstrepen dat ondergetekenden het eerder geformuleerde thema verdedigen. Het mag duidelijk zijn dat we voor alles geïnteresseerd zijn in de mogelijkheden van het allesomvattende projectidee, niet in de persoonlijke behartiging van het door ieder van ons geïntroduceerd dossier. De gemeenschappelijke slaagkans primeert boven alle andere desiderata.

Al in 1937 schrijft André Malraux: 'Men kan geen kunst maken die de massa aanspreekt, wanneer men deze niets te zeggen heeft'. De enige manier om de contrastrijke, maar aantrekkelijke Brusselse stedelijkheid vanuit Brussel 2000 te honoreren bestaat er alleen maar in het vooropgestelde thema expliciet te concretiseren. Cruciaal hierbij is de notie legitimiteit. Het beleid van een stad steunt op legitimiteit. Elke bijdrage daaraan - ook die van Brussel 2000 - moet berusten op diezelfde legitimiteitsdiscussie. Het kader hiervoor is een inhoudelijk concept dat gebaseerd is op de stad als nieuw sociaal en cultureel project.

Na de te lange pauze hanteren we de consequente attitude van de debatcultuur. We nemen de draad van 'La Bellone' opnieuw op, tijdens een eerste van een reeks maandelijkse bijeenkomsten. Die heeft op 4 april om 14 uur plaats in de Beursschouwburg. We nodigen u en uw team van harte uit. Het ligt voor de hand dat hierbij ook meteen alle andere potentiële partners in het Brussel 2000-project uit het Brusselse werkveld bijzonder welkom zijn.

Onze bedoeling is zeer zeker niet om een 'off-gebeuren', een afgeleide te creëren. Onze zorg en verantwoordelijkheid zijn reëel. We hopen juist wel op een ontmoeting die leidt tot het constructief voortzetten van vruchtbare contacten. We staan - evident toch - een overleg voor waarbij twee zaken ons nauw aan het hart liggen.

Eén. De klare taal van duidelijkheid en openheid.

Twee. De prioriteit en de zorg voor een stedelijk project.

Uiteraard kijken we met meer dan gewone belangstelling uit naar de persconferentie. Maar die staat deze uitnodiging niet in de weg. Wel integendeel.

Het gaat om Brussel. Om datgene wat we koesteren. We geloven dat een verder uitdiepen van onze kennis over elkaar en het confronteren van onze strategieën alleen maar tot een efficiëntere realisatie van onze dromen kan leiden. Onze belangeloosheid fungeert hierbij als ongeziene kracht. Vrij recent hebt u ons uitgenodigd om Brussel te dromen. Wij nodigen u nu op onze beurt uit om onze dromen niet op te geven en ze mee gestalte te geven. Want binnen de context van Brussel 2000 is 'verbinden' zowat het werkwoord bij uitstek. De vraag is alleen wie het gaat vervoegen.

We schrijven deze brief aan u. Als persoon bent u zowat het symbool voor het project Brussel 2000. Alleen al om die reden geniet u tenvolle ons respect en vertrouwen.

Met achtingsvolle groeten.

Arabi Aroug, Dag Boutsen, Bernard Breuse, Ruth Collier, Charlie Degotte, Nora De Kempeneer, Guy Dermul, Luc D'Hooge, Wim Embrechts, Christine Goyens, Marie Goyens, Philippe Grombeer, Nedjma Hadj, Erwin Jans, Ivo Janssens, Abdelmalek Kadi, Chris Kesteloot, Philippe Kauffmann, Albert Martens, Mark Michiels, Johan Moyersoen, Patrick Moyersoen, Ann Olaerts, Marie-France Plissart, Mark Rooman, Jim Segers, Klaas Tindemans, Willy Thomas, Mark Trullemans, Guido Vanderhulst, Toon Van den Brempt, Mieke Verdin, Pol Vervaecke, Ann Weckx en Rose Werckx.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234