Vrijdag 24/06/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Opvallend: ondanks dreigementen laat Russische leger westerse wapentransporten ongemoeid

Oekraïense troepen vuren een javelin-raket af, geleverd door de VS. Beeld AP
Oekraïense troepen vuren een javelin-raket af, geleverd door de VS.Beeld AP

Het Russische leger heeft de westerse wapentransporten die Oekraïne binnenkomen niet één keer aangevallen. Rusland beschouwt de wapenkonvooien als ‘legitiem’ militair doelwit, maar volgens het Pentagon is geen enkele van de gebruikte routes tot nu toe bestookt door de Russische luchtmacht of gesaboteerd door commando’s.

Stieven Ramdharie

Dat Moskou de wapentransporten ongemoeid laat, is opvallend omdat de tienduizenden high techwapens die Oekraïne worden binnengesmokkeld het Russische leger zware verliezen hebben toegebracht. Vooral de naar schatting dertigduizend antitank- en luchtdoelraketten hebben ervoor gezorgd dat het Oekraïense leger nog altijd overeind staat.

Waarom Rusland zich zo passief opstelt, is een van de vele onbeantwoorde vragen over de gebrekkige Russische operaties in de oorlog. “Wij gebruiken talloze routes”, aldus Pentagon-woordvoerder John Kirby opvallend openhartig tegen CNN over de gevoelige wapenzendingen. “Die routes veranderen van tijd tot tijd. De Russen hebben tot nu toe niet geprobeerd om die routes aan te vallen. We willen ervoor zorgen dat dit zo lang mogelijk zo blijft.”

De VS, de belangrijkste wapenleverancier van Kiev, hebben tot nu toe zoveel mogelijk gezwegen over de wapentransporten om te voorkomen dat de continue stroom wapens in gevaar kwam. Sinds de Russen Oekraïne zes weken geleden binnenvielen, is een ongekende westerse ‘luchtbrug’ op gang gekomen om het Oekraïense leger van defensieve wapens te voorzien, zodat het de strijd tegen de Russische militaire overmacht kan volhouden.

Stoppen van konvooien

Met militaire- en burgervliegtuigen worden onder andere raketten, munitie, geweren, drones, helmen, scherfvesten en zelfs legerrantsoenen naar vooral Polen gevlogen. Van daaruit worden de wapens over de weg vervoerd en naar de Oekraïense grens gebracht. Hoe de wapens Oekraïne binnenkomen, wie dit doet en welke routes worden gebruikt, is niet duidelijk.

De VS en de Europese landen zwegen hierover in alle talen om de Russen niet te tippen. Ook wilden ze Moskou niet provoceren. Het Kremlin dreigde diverse keren met militaire actie om de konvooien te stoppen. “We hebben de VS gewaarschuwd dat het georkestreerd binnenpompen van wapens uit een aantal landen niet alleen een gevaarlijke zet is, het is een zet die van deze konvooien legitieme doelen maakt”, dreigde onderminister Sergei Ryabkov van Buitenlandse Zaken vorige maand.

Ryabkov zei dat Moskou de VS had gewaarschuwd voor “de consequenties” van het voorzien van het Oekraïense leger van met name luchtdoelwapens en antitankraketten. De Russen maakten zich met name zorgen over de Amerikaanse Javelin-en Stingerraketten en de Britse NLAW-raket die een grote bedreiging vormen voor gevechtsvliegtuigen en tanks.

Luchtaanvallen

Volgens de VS zijn tot nu toe minstens tienduizend Russische soldaten gedood bij de gevechten met het Oekraïense leger. Geschat wordt dat zo’n tweeduizend Russische tanks, pantservoertuigen en ander militair materieel zijn vernietigd, beschadigd of zijn achtergelaten in de felle strijd met de Oekraïense soldaten.

Zonder de geavanceerde Westerse wapens, zo benadrukt Kiev keer op keer, zou het Oekraïne nooit zijn gelukt om het Russische leger zulke gevoelige klappen toe te brengen, met name rond Kiev. Juist omdat de Westerse wapens zo dodelijk effectief zijn in de oorlog, hadden de VS en de Europese landen verwacht dat Moskou alles op alles zou zetten om de wapenkonvooien te dwarsbomen.

Rekening werd gehouden met onder andere luchtaanvallen. Tot nu toe heeft de Russische luchtmacht echter slechts één keer een luchtaanval dichtbij de Poolse grens uitgevoerd. Medio maart, kort na het dreigement van Ryabkov, werd een militair kamp bij Yavoriv op zo’n twintig kilometer van de Poolse grens bestookt met raketten. Hierbij vielen 35 doden.

Commando's

Volgens Moskou werd de basis gebruikt voor de aanvoer van Westerse wapens. Oekraïne heeft dit echter ontkend. De Russen hadden ook met sabotage-acties van onder andere commando-eenheden de wapentransporten in West-Oekraïne kunnen dwarsbomen. Maar ook dit is voor zover bekend niet op poten gezet door het Russische leger.

Amerikaanse en Britse commando-eenheden voerden tijdens beide Golfoorlogen speciale operaties uit in Irak, onder andere in 1991 tegen de Scud-raketten van Saddam Hussein. Commando’s probeerden toen in de woestijn van West-Irak mobiele Scud-lanceerinstallaties op te sporen en te vernietigen om te voorkomen dat Irak de raketten afvuurde op Israël.

De vraag is of Rusland ook zo passief zal blijven als in de komende weken wordt geprobeerd zware wapens, zoals T-72-tanks, Oekraïne binnen te brengen. De VS hebben Kiev beloofd dat het zal helpen bij het vervoeren van een partij tanks, mogelijk van Tsjechië, naar Oekraïne. Het is veel moeilijker om de ruim veertig ton zware T-72’s ongezien over de grens te krijgen. Het Pentagon maakt zich geen zorgen dat de Russen alsnog gaan proberen om de vele Westerse transporten te saboteren. “Wij zijn flexibel in hoe we het spul in Oekraïne kunnen krijgen”, aldus woordvoerder Kirby op zelfverzekerde toon.

Een militair met antitankwapens in de regio Loehansk. Beeld Sergei Ilnitsky / EPA
Een militair met antitankwapens in de regio Loehansk.Beeld Sergei Ilnitsky / EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234