Zondag 14/08/2022

overtollige Kilo's nog te weinig gezien als ernstig gezondheidsrisico

Als we een dieet volgen, zijn we weinig realistisch: gemiddeld willen we tien kilo verliezen

Meer dan veertig procent van Belgen kampt met overgewicht

Overgewicht en obesitas vormen een tikkende tijdbom onder onze gezondheid, maar dat inzicht is nog lang niet doorgedrongen, zo blijkt uit een nieuwe studie over de Belgen en hun gewicht. Meer dan veertig procent van de Belgen kampt met overgewicht, maar 73 procent vindt toch dat er niets mis is met zijn eetgedrag. We denken wel aan de weinig esthetische kant van die kilootjes te veel maar nog te weinig aan de gezondheidsrisico's die overgewicht en obesitas met zich meebrengen, zegt professor Luc Van Gaal, diensthoofd endocrinologie, diabetologie en nutritie van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Nathalie Carpentier

Eind deze maand wordt het Obesitasforum gelanceerd, een platform dat de strijd tegen de uitdijende epidemie van zwaarlijvigheid wil aangaan. Doel is onder meer correcte informatie te geven over obesitas en overgewicht, want die kennis laat nog flink te wensen over, zo blijkt uit een enquête bij duizend Belgen ouder dan vijftien die het forum liet uitvoeren door het onderzoeksinstituut Inra.

Om te weten welk gewicht gezond voor je is, wordt de body mass index (BMI), je lichaamsgewicht gedeeld door het kwadraat van je lengte, berekend. Wie een BMI heeft tussen 20 en 24, scoort goed. Wie een BMI heeft groter dan 25, heeft overgewicht. Scoor je boven de dertig, dan ben je zwaarlijvig. "Het is vijf voor twaalf", aldus Van Gaal. "Obesitas en overgewicht nemen toe. Drieëntwintig procent van de Belgen kampt met overgewicht en een op de vijf zelfs met zwaarlijvigheid. Dat betekent dat meer dan veertig procent van de Belgen zijn gezondheid in gevaar brengt met overtollige kilo's. Het is nochtans geweten dat het risico op cardiovasculaire aandoeningen en op ouderdomsdiabetes verhoogt."

Of je nu man of vrouw bent, maakt niet zo'n groot verschil. Het percentage mensen met overgewicht stijgt wel met de leeftijd. Tussen 15 en 34 jaar zegt 31 procent te kampen met overgewicht, in de leeftijdscategorie tussen 35 en 54 jaar is dat 46 procent en bij de 55-plussers 53 procent. Maar opmerkelijk: hoe jonger de Belg, hoe kritischer hij is over zijn eigen eetgewoonten, wat in schril contrast staat met de BMI.

Ondanks die cijfers blijft inzicht in de oorzaak van die zwaarlijvigheid duidelijk uit bij de Belgen. Bijna driekwart vindt dat ze gezond eten, slechts vierentwintig procent geeft aan te veel te eten. "Naast genetische aanleg en stoornissen in de stofwisseling zijn te veel en te vet eten en te weinig bewegen al jarenlang oorzaken", vervolgt Van Gaal. "Maar een bijkomende reden is wellicht dat mensen gewoon niet weten wat ze eten. Vaak denken ze dat friet eten normaal is."

Ongeveer een op de drie wil de komende maanden gewicht verliezen. Dat vijftien procent zegt zelfs al vijf keer of meer op dieet te zijn geweest, illustreert dat dat vaak niet lukt. Dat we weinig realistisch zijn als we een dieet volgen, kan dat zeker mee verklaren. Bijna een op de twee Belgen zegt bij het kiezen van een dieet er geen rekening mee te houden of dat in de lijn ligt van zijn eetgewoonten, wat nochtans een belangrijke rol speelt. Bovendien zijn de ambities veel te groot: gemiddeld willen de Belgen tien kilo verliezen.

Onbereikbare ambities die bovendien niet meteen nodig zijn om gezondheidswinst te boeken, aldus Van Gaal. "Uit studies is gebleken dat een beperkt gewichtsverlies, vijf tot tien procent, al diabetes kan voorkomen en hypertensie vermindert. Als je in staat bent om in vier jaar tijd vier kilo af te vallen en dat zo te houden, verminder je je risico om diabetes te ontwikkelen al met 58 procent."

Om die kilo's kwijt te raken let iets meer dan de helft op wat hij eet en vijfendertig procent doet aan lichaamsbeweging. In een minderheid van de gevallen wordt contact opgenomen met een diëtist (25 procent) of een huisarts (19 procent). Een gebrek aan begeleiding wordt nochtans aangegeven als voornaamste reden waarom diëten falen, gevolgd door een moeilijk vol te houden dieetformule en het uitblijven van snel resultaat. Ook weten de meesten niet dat twee erkende geneesmiddelen, xenical en reductil, een aangehouden gewichtsverlies van vijf tot tien procent kunnen realiseren, mét begeleiding.

Om in de gaten te houden of ze gewicht verliezen, grijpt de meerderheid naar de weegschaal (62 procent) of kijken ze in hoeverre kledij weer als gegoten zit (30 procent). Slechts zes procent berekent zijn BMI. Van Gaal: "Belgen kijken niet naar het gewicht dat gezond voor ze is, maar laten zich vooral leiden door esthetische overwegingen."

Maar de tijd dringt, onderstreept Van Gaal. "In 2000 stierven 400.000 Amerikanen aan de gevolgen van obesitas en overgewicht, tegenover 435.000 aan de gevolgen van roken. Obesitas is de dodentol van roken aan het bijbenen en heeft die intussen waarschijnlijk ingehaald. En het is allang niet meer alleen een Amerikaans, maar een wereldwijd probleem. West-Europa is de VS aan het bijbenen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234