Vrijdag 30/09/2022

Passie en haat volgens Anne Brontë

De BBC weet hoe ze haar literaire grootheden moet eren. Met de prestigieuze reeks Pride and Prejudice werd de roman van Jane Austin op een onnavolgbare manier verfilmd. En in de driedelige dramaserie The Tenant of Wildfell Hall, gebeurt hetzelfde met de lang miskende roman van Anne Brontë, waarin zij zich ontpopt als een feministe avant la lettre. Ook The Tenant of Wildfell Hall brengt ons terug naar het 19de-eeuwse Engeland. Deze keer wordt het echter een zeer vreugdeloos verhaal over liefde en passie, maar vooral over haat.

Door de omvangrijke biografie van Juliet Barker, die recent bij De Bezige Bij in Nederlandse vertaling is verschenen, staat de familie Brontë weer helemaal in de belangstelling. De schrijfster maakt in haar biografie korte metten met de vele grote en kleine mythen die in anderhalve eeuw rond de Brontës zijn ontstaan. Dat Charlotte, Emily en Anne Brontë de door de eenzaamheid van de moors en tirannieke vader getekende wonderkinderen waren die een leven lang in de geïsoleerde en onherbergzame vlek Haworth, in het noord-Engelse Yorkshire, aan enkele onbetwiste meesterwerken van de literatuur hebben gewerkt, wordt door Juliet Barker vakkundig weerlegd.

Maar onweerlegbaar is dat Anne lange tijd in de schaduw bleef van haar bekendere zusters. Terwijl Charlotte met haar tweede roman Jane Eyre een enorm succesverhaal geschreven had en Emily's Wuthering Heights na haar vroegtijdige dood zo mogelijk nog een belangrijkere plaats innam in de Engelse literatuur, werd Annes The Tenant of Wildfell Hall pas in de loop van deze eeuw echt ontdekt. De roman wordt in de gelijknamige driedelige BBC-dramareeks alle eer aangedaan.

Terecht, zo vindt producer Suzan Harrison. "De ongewone passie en intensiteit van The Tenant of Wildfell Hall choqueerde het Victoriaanse establishment toen de roman van Anne Brontë in 1848 verscheen. Bijna 150 jaar later zijn het precies die kracht en dat psychologisch inzicht die het boek een tijdloze waarde geven." Anne Brontë liet zich inspireren door het fascinerende landschap van Yorkshire, haar door alcohol aan lager wal geraakte broer Branwell en de verloren hoop op een huwelijk en een kind.

Met de figuur van Helen Huntingdon maakte Anne Brontë een portret van een feministe avant la lettre. Ook al weet de diepgelovige Helen (vertolkt door Tara Fitzgerald) dat ze haar man volledige onderwerping "in soul and in body" heeft gezworen, toch laat ze haar liederlijke echtgenoot in de steek en gaat samen met haar zoontje in Wildfell wonen, waar al snel het gerucht gaat dat zij een overspelige vrouw is die haar wettige echtgenoot op schandelijke wijze heeft achtergelaten. Als korte tijd later Helens echtgenoot ziek wordt en eist dat ze terugkomt om hem te verzorgen, ziet ze hierin een gelegenheid om wraak te nemen.

Niet alleen het ruwe taalgebruik maar bovenal het meedogenloze portret dat Anne Brontë schilderde van de mannen uit de hogere klassen, choqueerde de toenmalige critici. Bovendien bleek het hoofdpersonage een voor die tijd buitengewoon zelfstandige vrouw, die zich niet liet domineren door de mannen in haar leven en het heft als schilder zelf in handen nam. Dat was in een tijd waarin vrouwen van haar stand verondersteld werden te huwen en thuis te blijven, niet acceptabel.

(LB)

The Tenant of Wildfell Hall Canvas 20.30

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234