Vrijdag 30/09/2022

InterviewEmmanuel Van Lierde

Paus zal in Canada excuses aanbieden voor misbruik van inheemse kinderen: ‘Rapporten spreken van culturele genocide’

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

Paus Franciscus is op bezoek in Canada, waar hij excuses zal aanbieden voor het misbruik van van inheemse kinderen in katholieke scholen. ‘Ofwel steekt de paus het op rotte appels, ofwel benoemt hij de schuld van het systeem’, zegt Tertio-hoofdredacteur Emmanuel Van Lierde.

Yannick Verberckmoes

Wat gebeurde er precies met die kinderen?

“Het was in die tijd de algemene politiek om de inheemse kinderen naar katholieke scholen te brengen, zodat geestelijken hen zogezegd de beschaving zouden bijbrengen. Daardoor werden die kinderen van hun familie gescheiden. Maar velen werden ook misbruikt (ze werden uitgehongerd, geslagen of seksueel misbruikt, YV). In Canadese onderzoeksrapporten is er zelfs sprake van ‘culturele genocide’.”

“Dat alles gebeurde in een periode van zo’n honderd jaar, van 1881 tot 1996. Het zou gaan om meer dan 150.000 kinderen. In april heeft de paus al delegaties ontvangen die de inheemse gemeenschappen vertegenwoordigden. Maar het is uiteraard erg belangrijk dat hij nu zelf naar Canada afreist om excuses aan te bieden.”

Wat zal de paus volgens u concreet zeggen?

“In april gaf de paus al toe dat sommige katholieken zich inderdaad schuldig maakten aan het misbruik. Het is nu nog maar de vraag of hij ook zal zeggen dat de kerk als instituut een verantwoordelijkheid heeft. Ofwel steekt hij het op een aantal rotte appels, ofwel benoemt hij de schuld van het systeem.”

Emmanuel Van Lierde Beeld ILSE PRINSEN
Emmanuel Van LierdeBeeld ILSE PRINSEN

Er is ondertussen veel te doen over de gezondheid van de paus. Hij sukkelt al langer met zijn knie, die hij naar verluidt niet wil laten opereren.

“Hij is natuurlijk een man van 85 jaar. Deze reis zal van hem een zware inspanning vragen. Wegens die problemen aan zijn knie heeft hij zijn reis naar Congo en Zuid-Soedan uitgesteld. Ondertussen zou het iets beter gaan: we zien de paus nog steeds vaak in een rolstoel zitten, maar hij kan ook al stappen met een wandelstok.”

“In Congo en Zuid-Soedan zou door de hoge temperaturen een bezoek in volle zomer allicht heel moeilijk zijn geweest. In dat opzicht is Canada wel beter ‘bereisbaar’. De paus beseft ook dat het heel slecht zou vallen als hij ook dit langverwachte bezoek aan Canada zou uitstellen.”

De paus zet ondertussen ook voorzichtige stappen om de kerk te hervormen. Hoe kijkt u daarnaar?

“Hij heeft inderdaad drie vrouwen aangesteld in de congregatie die de bisschoppen benoemt. Het is ook zijn intentie om leidinggevende posities binnen de kerk, bijvoorbeeld in het departement onderwijs, open te stellen voor leken. Volgens mij valt dat alleen maar toe te juichen.”

Denkt u dat de weg stilaan open ligt voor vrouwelijke priesters?

“Op de lange termijn wordt dat misschien mogelijk, maar op de korte termijn zie ik het niet gebeuren. Ik denk dat er eerst nog tussenstappen zullen zijn. Er is ondertussen een debat binnen de kerk om vrouwen toegang te geven tot het ambt van diaken. In de orthodoxe kerk zien we ook dat priesters mogen trouwen, terwijl dat voor katholieke priesters niet is toegestaan. Volgens mij worden gehuwde priester een eerste stap richting vrouwelijke priesters.”

Hoe staat de paus er zelf tegenover?

“We zien alleszins dat deze paus debatten opent die onder zijn twee voorgangers gesloten bleven. Aan de ene kant praat Franciscus voortdurend over verruiming, aan de andere kant vervalt hij nog snel in de klassieke rollenpatronen als hij het over vrouwen heeft. Hij spreekt dan toch vooral over de vrouw als moeder. Ik weet niet of we man met zijn achtergrond en zijn leeftijd iets anders kunnen verwachten.”

“Hij is natuurlijk ook verbonden aan een instituut dat waarschijnlijk nog veel conservatiever is dan hijzelf. Maar als je zijn pontificaat bekijkt, dan heeft hij in de voorbije tien jaar toch wel wat verandering gebracht. Hij kiest er ook thema’s uit die ertoe doen in de wereld. Zo vraagt hij aandacht voor de armen, het klimaat en heeft hij een bezoek gebracht aan Lampedusa. Ook dat aanstellen van vrouwen in de bisschoppencongregatie is ongezien: voor sommigen blijft dat waarschijnlijk vloeken in de kerk.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234