Maandag 04/07/2022

GetuigenisSeksuele geaardheid

Piepjong en ‘coming out’: ‘Ik deelde geboortekaartjes uit met mijn nieuwe naam en genderkoekjes’

Anna: ‘In het tweede of derde leerjaar kwam het er in een boze bui uit: ‘Ik wil een meisje zijn.’’ Beeld Rebecca Fertinel
Anna: ‘In het tweede of derde leerjaar kwam het er in een boze bui uit: ‘Ik wil een meisje zijn.’’Beeld Rebecca Fertinel

Homo, lesbisch, panseksueel, transgender of nog iets anders? De jeugd van tegenwoordig weet wie ze is en op wie ze valt. ‘Door sociale media zien wij veel meer voorbeelden dan jongeren vroeger.’

Eveline Janssens

Anna*, 12 jaar, zit in het eerste middelbaar. Op haar tiende begon ze aan haar sociale transitie als meisje.

“Ik ben een meisje dat geboren is in een verkeerd lichaam. Als kleuter was ik helemaal into rokjes en K3, ik vond het niet leuk om een jongen te zijn. In de schoolvakanties droeg ik thuis kleedjes, de schoolstart stond gelijk aan weer in het jongenskeurslijf kruipen, vreselijk!

“Mijn ouders hebben me van kleins af aan gesteund en geïnformeerd: ze lieten me krantenartikels zien over transgenders. In het tweede of derde leerjaar kwam het er opeens uit, tijdens een boze bui: ‘Ik wil een meisje zijn.’

“In samenspraak met mijn psycholoog begon ik in 2019 aan mijn sociale transitie: ik zou na de kerstvakantie van het vijfde leerjaar als meisje naar school gaan. Ik gaf in de klas een power­pointpresentatie over trans­gender zijn, deelde geboortekaartjes uit met mijn nieuwe naam en genderkoekjes. Dat zijn speculaasmannetjes die symbool staan voor jouw genderexpressie. Tot op vandaag kreeg ik geen enkele negatieve reactie.

“Mijn nieuwe naam is de meisjesnaam die mijn ouders tijdens de zwangerschap in gedachten hadden. Voor hen was het belangrijk dat dat mijn naam zou zijn. Ik vind hem ook erg mooi. Mijn officiële naamsverandering is een feit en mijn nieuwe identiteitskaart is aangevraagd. Er staat nog wel een ‘M’ op.

“Vorig jaar ging ik voor het eerst naar de endocrinoloog in het UZ in Gent. Vanaf fase 2 van de puberteit zal ik hormoonremmers krijgen, enkele jaren later volgen dan vrouwelijke hormonen. Mijn operatie komt als laatste, als ik 18 ben.

“Op school zijn de leerkrachten en de meisjes in mijn klas op de hoogte. De sportlessen zijn soms een uitdaging: ik doe mee met de meisjes, maar moet zorgen dat ik alleen in een omkleedhokje kan, ook bij het zwemmen. Ik draag dan een badpak met een rokje erover.

“Ik ben blij dat ik op vroege leeftijd aan mijn transitie kon beginnen. Zo zal ik nooit de mannelijke kenmerken moeten wegwerken omdat deze niet tot ontwikkeling komen. Ik kan nu al zijn wie ik ben. Hoe ik de toekomst zie? Ik wil zeker trouwen, met een man, denk ik, en eventueel kindjes adopteren.”

De mama van Anna: “Wat ons in de kleuterklas zorgen baarde, waren niet de roze sokken, maar het feit dat ze die niet aan durfde om naar school te gaan. Ze was zich erg bewust van het feit dat er met haar gelachen zou worden. We hadden een gefrustreerd kind dat alleen thuis zichzelf kon zijn. Terwijl wij als ouders maar één woord nodig hadden om met haar een ­nieuwe meisjesgarderobe te gaan kopen.

“Het was belangrijk dat ze zag dat transgenders bestonden. Op een dag zaten we op de trein en stapten er drie meisjes op. Ze gingen achter ons zitten en we hoorden ook een mannenstem. Ik heb toen gezegd: ‘Ga eens kijken, zo zie je wat transgender zijn is.’”

Na haar sociale transitie hadden we een dolgelukkige dochter in huis. Haar kleine broer ging er geweldig goed mee om: ‘Mijn broer wil een meisje zijn, hij gaat meisjespillen nemen en het komt in orde.’ We zijn blij dat ze zo vroeg de stap gezet heeft, zo kan ze rustig aanvoelen of ze de juiste weg gekozen heeft. Nu kan ze nog terug, eenmaal ze aan de puberteitsremmers begint, is het onomkeerbaar. Haar onvruchtbaarheid is voor ons iets moeilijker, zij is te jong om de impact hiervan te beseffen.

“De school is een enorme steun, ze denken over alles mee na: waar zal ze tijdens een tweedaagse slapen, wat als het op school de ronde zou doen… We zijn iedereen enorm dankbaar voor de steun. Wij zijn ook lid van een oudergroep voor transgenders, Anna is aangesloten bij T-Jong, een jeugdbeweging voor transgenders. Ze is het jongste lid.”

Yarni, 16 jaar, zit in het vijfde middelbaar. Hij outte zich twee jaar geleden als homo en experimenteert met make-up en drag.

“Ik kom al van jongs af aan in contact met het drag- en homomilieu. Mijn grootouders gaan geregeld naar shows en mijn ouders hebben vrienden die aan drag doen. Toch besefte ik pas in het eerste middelbaar dat ik op jongens val. Ik sprak er eerst met enkele vrienden over, die het wegens mijn manier van doen wel vermoedden. Mijn mama zag het niet aankomen. Mijn broer valt ook op jongens en bij hem hadden ze al langer een voorgevoel, ik was de ‘mannelijke’ van de twee. (lacht)

Yarni: ‘Ik hoef nu mijn tijd niet te verdoen met uitvissen of ik meisjes leuk vind.’ Beeld Rebecca Fertinel
Yarni: ‘Ik hoef nu mijn tijd niet te verdoen met uitvissen of ik meisjes leuk vind.’Beeld Rebecca Fertinel

“Mijn ouders reageerden gelukkig positief en zijn erg open over onze geaardheid. Ze hebben veel homoseksuele vrienden, dat helpt natuurlijk. Binnen mijn familie ligt het iets moeilijker. De coming-out van mijn broer werd goed ontvangen, die van mij leek er net te veel aan. Vreemd, hè?

“Op school is het niet gemakkelijk. Ik krijg elke dag negatieve opmerkingen. Gelukkig heb ik vrienden die ertegen ingaan. Ook mijn leerkrachten steunen me. Mijn leerkracht Frans heeft me enorm geholpen toen ik bij de kennismakingsdag over mijn geaardheid praatte. Het helpt als je je thuis voelt in de klas, ook voor je schoolresultaten.

“Het voordeel van een vroege coming-out? Je leert jezelf kennen en kan je verder ontwikkelen op een eerlijke basis. De puberteit is er sowieso om te experimenteren. Zo verdoe ik mijn tijd niet met het uitvissen of ik meisjes leuk vind. Na mijn coming-out ging ik me verdiepen in make-up en uiteindelijk ook drag. Ik ben er eigenlijk net te jong voor, want het gaat om dure outfits en ik heb nog geen rijbewijs om naar shows te rijden. Maar ooit... en dan komen mijn ouders en grootouders zeker kijken.

“In de toekomst hoop ik een rol­model te worden. En te kunnen trouwen met een leuke man. Wat in de gay community niet zo eenvoudig is, want veel homo’s accepteren vrouwelijkere homo’s niet en moeten niks hebben van geëxperimenteer met make-up en glitter.”

De mama van Yarni: “Toen zijn broer 12 jaar oud was, heb ik langs mijn neus weg gezegd dat het voor ons geen probleem zou zijn, met een jongen thuiskomen. Toen was de reactie meteen van ‘Eik en bah’. Maar gaandeweg merkte ik dat er geen protest meer kwam. (lacht) Hoewel ik het van Yarni niet verwacht had, omarm ik wie hij is. We zijn blij dat ze het durven te vertellen. Het taboe is nog altijd zo groot. Veel ouders zeggen wel dat ze het geen probleem vinden, tot het om hun eigen kind gaat. Wij hopen in de toekomst een meer open en positieve houding tegenover holebi’s te zien.”

S., 13 jaar, zit in het tweede middelbaar. Ze was 11 toen ze besefte dat ze op meisjes valt.

“Ik besefte pas in het derde leerjaar dat twee vrouwen een relatie kunnen hebben, toen ik mijn lesbische nicht ontmoette. Thuis had ik zoiets nog nooit gehoord. Tiens, dacht ik, bestaat dat ook? En wat ben ik dan? Aanvankelijk dacht ik dat ik op meisjes en op jongens viel. In het zesde leerjaar kwam ik uit de kast. Toen ik iets later een vriendje kreeg, kwam het besef dat ik enkel met ­meisjes wilde zijn.

“Mijn oma wist het als eerste. Ik maakte cadeautjes voor de personen op wie ik verliefd was en zij hielp me. Voor mijn ouders maakte ik een canvasdoek met een regenbooghartje waarop ‘I’m gay’ stond. Ik gaf het ze met de boodschap dat ze het open mochten doen als ik er niet bij was. Het duurde even voor ze het begrepen, maar ik vind dat ze er best goed op gereageerd hebben.

S. : ‘Een deel van de familie weet het nog niet. Misschien lezen ze het vandaag wel?’ Beeld Rebecca Fertinel
S. : ‘Een deel van de familie weet het nog niet. Misschien lezen ze het vandaag wel?’Beeld Rebecca Fertinel

“Een deel van mijn familie weet het nog niet. Door corona zijn alle grote familiefeesten afgeblazen en hebben we heel wat nieuwtjes in te halen. Ook het mijne. Wie weet lezen ze het vandaag in de krant?

“In mijn omgeving hoor ik vaak dat ik te jong ben om me te outen. Ze denken dat het aan de puberteit ligt. Ik kies dat toch niet? Dit is wie ik ben. Ik krijg veel negatieve opmerkingen, vaak zijn het mensen die interessant willen doen. Ik denk dat het uit onzekerheid is. Ze kunnen het niet plaatsen of worstelen zelf met hun gevoelens.

“Of mijn generatie anders is? Ik denk dat veel jongeren vroeger meededen met de rest om toch maar zo normaal mogelijk te lijken. Nu zien wij veel meer andere voorbeelden, vooral door sociale media.

“Soms heb ik het moeilijk met het typische beeld van een lesbisch ­meisje. Ik heb lang haar, volg dansles en shop graag. Ik gebruik wel mannenzeep. Vrouwenzeep ruikt naar bloemetjes. Mijn mama heeft nu beloofd dat ze voor mij zeep zal kopen, want die van mijn papa mag ik niet meer gebruiken.” (lacht)

De mama van S.: “Haar boodschap kwam uit het niets, we hadden het totaal niet verwacht. In het begin dachten we dat het zou overwaaien, want ze is nog jong. Na het ongeloof kwam de acceptatie. We hebben er veel over gepraat en er zijn wat tranen gevloeid, maar we zien haar even graag en zijn erg trots.

“Als ouder wil je je kind beschermen. We vrezen dat ze zich vanwege haar leeftijd niet goed kan wapenen tegen commentaar. We hopen vooral dat ze gelukkig zal worden. En we blijven dromen van een kleinkindje, natuurlijk, maar daar is zij nog niet mee bezig.” (lacht)

Lazio, 13 jaar, zit in het tweede middelbaar, outte zich een jaar geleden als homo

“In januari 2021 maakte ik opeens de klik, na het bekijken van de film Love, Simon, over een homoseksuele jongen die door een medescholier geout wordt. Ik werd overspoeld door een gevoel van blijdschap en van twijfel. Zou ik het iemand vertellen of niet? Ik lichtte eerst een vriend in, die schrok, maar reageerde begripvol. Daarna zei ik het tegen een aantal klasgenoten en kondigde het aan op dansstage. Daar kreeg ik niets dan positieve reacties.

Lazio: 'Het voordeel van een vroege coming-out is dat ik minder met mezelf in de knoop zal liggen.’ Beeld Rebecca Fertinel
Lazio: 'Het voordeel van een vroege coming-out is dat ik minder met mezelf in de knoop zal liggen.’Beeld Rebecca Fertinel

“Mijn ouders? Wel, ik dacht dat ik het hen had laten weten, maar blijkbaar heb ik het nooit rechtuit verteld. Dat is dus bij dezen gebeurd, naar aanleiding van dit artikel. (lacht) Het kwam binnen, maar ze reageerden positief.

“Een vroege coming-out heeft voor mij alleen maar voordelen: Ik weet wie ik ben en zal hopelijk wat minder met mezelf in de knoop liggen. Ik kan eerlijk en open over mijn geaardheid praten met mijn vrienden. En nee, ik heb nog niemand gevonden.” (grinnikt)

De ouders van Lazio: “Ergens hebben we het altijd geweten: Lazio speelde graag met poppen en is meer geïnteresseerd in dansen dan in wildebrassen met de jeugdbeweging. Toch kwam het nieuws aan, na het telefoontje van de journalist. We hebben er geen problemen mee, maar het is als ouder toch even moeilijk. Je wil het beste voor je kind en weet dat er obstakels in het verschiet liggen. En kleinkinderen, dat was ook een van de eerste dingen die door ons hoofd spookten.

“We hebben er beiden over gepraat met collega’s, die soms schrikken dat Lazio er zo vroeg bij is. We zijn trots omdat hij zijn geaardheid niet wegstopt. Het is een deel van zijn persoonlijkheid. Net als het feit dat zijn haar goed moet liggen. (lacht) We zijn er voor hem, hij kan altijd bij ons terecht.”

Ilke*, 14 jaar, zit in het derde middelbaar en kwam net uit de kast als panseksueel

“Toen ik 12 was, begon ik een relatie met een meisje en dacht ik dat ik lesbisch was. Nadat het uit was, besefte ik dat ik panseksueel ben. Wie zich als panseksueel identificeert, valt niet op één of meerdere geslachten, maar op de persoonlijkheid en het uiterlijk van iemand, ongeacht het geslacht. De panseksuele vlag is roze, geel en blauw. Roze voor meisjes, blauw voor jongens en geel voor andere, bigenders of genderfluïde mensen. Hij hangt in mijn kamer, naast de regenboogvlag.

“Mijn ouders kregen een screenshot waarop stond: ‘The person who sends you this: A. Burried a corpse in the yard or B. Is coming out as pansexual’. Ze snapten het niet helemaal, dus moest ik nog een screenshotje doorsturen met de definitie van panseksualiteit. (lacht) Mijn ouders zijn heel nuchter: het zijn jouw gevoelens, het is jouw leven, jij kiest met wie je het wil doorbrengen.

Ilke: 'Sommigen denken dat het een trend is, maar je vindt jezelf wanneer je je vindt.' Beeld Rebecca Fertinel
Ilke: 'Sommigen denken dat het een trend is, maar je vindt jezelf wanneer je je vindt.'Beeld Rebecca Fertinel

“Mijn omgeving vindt het soms raar dat ik op zo’n jonge leeftijd uit de kast kom. Ze denken dat het een trend is. Maar je vindt jezelf wanneer je jezelf vindt, leeftijd heeft daar weinig mee te maken. Het is liefde, niets anders. Tien jaar geleden was dit artikel er niet gekomen, denk ik. Er is iets veranderd met onze generatie: we kunnen en mogen meer experimenteren.

“Een vriendin kwam onlangs met mijn hulp uit de kast. Ik werd er helemaal happy van, vooral om de opluchting op haar gezicht te zien. Het zou fijn zijn als ik andere jongeren kan inspireren om de stap te zetten.”

De mama van Ilke: “Achteraf bekeken gaf Ilke regelmatig hints over haar seksualiteit. Ze stelde vragen als ‘Is het niet beter als twee vrouwen trouwen?’ Of ze merkte op: ‘Amai, wat een knap meisje.’ We hebben altijd tegen onze kinderen gezegd dat we een stoel bijzetten als ze met iemand thuiskomen, ook als dat iemand van hetzelfde geslacht is. Ik denk dat ze zich veilig voelde toen ze het ons vertelde, hoewel ze wat humor nodig had. (lacht) Ik heb toch research moeten doen naar panseksualiteit.

“Ilke is onze jongste, echt een kind van de woke generatie. Ze kan nu zichzelf zijn, in eender welke relatie. Of mijn kinderen gelukkig zijn met een man of vrouw maakt absoluut niet uit. We aanvaarden hen zoals ze zijn.”

Vroege coming-out: De cijfers

Onderzoek door het FRA (European Union Agency for Fundamenteel Rights) in 2020 bij de Belgische LGB-community beaamt dat sommige jongeren vroeg uit de kast komen. 9 procent van de holebi’s uit zich tussen de leeftijd van 10 en 14 jaar, 26 procent doet dat tussen 15 en 17 jaar en 38 procent wacht tot ze tussen de 18 en 24 jaar oud zijn. De situatie vergelijken met pakweg tien jaar geleden is moeilijk, zegt woordvoerster van Çavaria Eef Heylighen: “Er is nog te weinig onderzoek gedaan naar de leeftijd waarop jongeren zich uiten. Gecoördineerd en beleidsgericht onderzoek naar lgbti+-personen en hun coming-out is zeker nodig.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234