Maandag 03/10/2022

NieuwsRusland

Poetin degradeert nummer twee van Russisch-orthodoxe kerk: ‘Zelfs de meest bedekte vorm van kritiek wordt niet meer geduld’

Hilarion is sinds vorige maand metropoliet van Boedapest en Hongarije, waar niet veel aanhangers van zijn geloof wonen. Beeld REUTERS
Hilarion is sinds vorige maand metropoliet van Boedapest en Hongarije, waar niet veel aanhangers van zijn geloof wonen.Beeld REUTERS

De Russische president Vladimir Poetin heeft de ‘kroonprins’ van de Russisch-orthodoxe kerk op een zijspoor gezet. Metropoliet Hilarion (55) was de gedoodverfde opvolger van patriarch Kirill (75). Hilarion veroordeelde de invasie van ­Oekraïne nooit, maar uitte zich ook niet erg enthousiast.

KVDS

Hilarion was tot vorige maand aan een indrukwekkende carrière bezig binnen de Russisch-orthodoxe kerk. Grigori Alfejev – zoals hij echt heet – volgde aanvankelijk een muziekopleiding aan enkele toonaangevende scholen in Rusland, maar gooide zijn leven helemaal om toen hij 21 was.

Toen besloot hij monnik te worden in een Russisch-orthodox klooster in Litouwen (toen nog deel van de Sovjet-Unie). Hij haalde een doctoraat in de theologie aan de gerenommeerde universiteit van Oxford, werd professor aan de universiteit van Freiburg in Zwitserland en was actief als componist. Intussen klom hij op binnen de Russisch-orthodoxe kerk.

Hij werd onder meer bisschop van Wenen en Oostenrijk en was amper 44 jaar toen hij benoemd werd tot metropoliet, min of meer het equivalent van een aartsbisschop in de rooms-katholieke kerk. Hij werd daarnaast verantwoordelijk voor het buitenlandse beleid van de Russisch-orthodoxe kerk, een functie die Kirill ook vervulde voor hij patriarch werd. Het maakte dat Hilarion in polepositie zat om de 75-jarige Kirill op te volgen mocht zijn positie vrijkomen. Zijn aanpak verschilde echter enigszins van die van zijn voorganger.

Terwijl Kirill enthousiast de invasie van Oekraïne ophemelt en flirt met het Kremlin, stelde Hilarion zich iets omzichtiger op. Hoewel hij beschouwd wordt als een nationalist en hij de Russische inval nooit expliciet veroordeelde, riep hij wel op om te bidden dat de gevechten tussen Rusland en Oekraïne zouden stoppen.

Kroonprins

De wel erg bedekte kritiek kostte hem zijn baan aan de universiteit van Freiburg, wegens niet krachtdadig genoeg. En nu ook zijn positie van ‘kroonprins’ in de Russisch-orthodoxe kerk, omdat hij volgens Kirill –en Poetin, want de Russisch-orthodoxe kerk is een semiofficiële tak van het Poetin-regime – de oorlog in Oekraïne dan weer niet genoeg steunt. Afgelopen maand werd hij gedegradeerd tot metropoliet van Boedapest en Hongarije, een plaats met zo weinig Russisch-orthodoxe gelovigen dat het er zelfs niet op de lijst van godsdiensten staat.

Volgens de invloedrijke Amerikaanse denktank American Enterprise Institute (AEI) zegt de degradatie van Hilarion veel over de gemoedstoestand van Poetin. “Kirill toont dat Poetin geen enkele vorm van tegenspraak meer duldt, zelfs niet in de meest bedekte termen. En Poetin toont dat hij alleen de onderdanigsten rond zich wil.”

Dat is volgens het American Enterprise Institute een teken van verval. “Naar het einde van hun bewind toe proberen autoritaire leiders hun grip op de macht altijd te verstevigen door iedereen uit te schakelen die hen in vraag stelt. Daardoor komen ze niet meer in contact met alternatieve zienswijzen. Het is een teken dat de dagen van het Poetin-regime geteld zijn. Maar de periode tussen de eerste tekenen van zichtbare verrotting en de ineenstorting kan nog smerig en pijnlijk zijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234