Zaterdag 02/07/2022

AnalyseOorlog in Oekraïne

President Zelensky is bijzonder streng voor België: 4 opvallende momenten uit zijn passage in de Kamer

Zelensky sprak donderdagnamiddag de Kamer toe. Beeld ANP / EPA
Zelensky sprak donderdagnamiddag de Kamer toe.Beeld ANP / EPA

Zoals verwacht uitte Oekraïens president Volodymyr Zelensky harde kritiek op de Belgische diamanthandel met Rusland. ‘Vrede is belangrijker dan diamanten.’ Dit zijn de vier belangrijkste dingen die u moet onthouden uit zijn toespraak voor de Kamer.

Jeroen Van Horenbeek en Stavros Kelepouris

Herbekijk hier de toespraak van Zelensky:

1. Marioepol

Zelensky begon met een verwijzing naar de zware belegering van Marioepol door Rusland. In de havenstad dreigt een humanitaire ramp: 160.000 inwoners zitten er al wekenlang gevangen. Volgens Oekraïne zijn ondertussen al minstens 5.000 burgers gestorven bij gevechten. “90 procent van Marioepol werd vernietigd. Elke dag proberen we humanitaire corridors aan te leggen. Er is niks meer: geen water, geen eten, geen geneesmiddelen. Er is geen leven meer.”

Zelensky, die gekleed in een groen T-shirt via videoverbinding de Kamer toesprak, noemde Marioepol de “hel op aarde” en vergeleek de belegering van de stad met de strijd om Ieper tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hij ijverde opnieuw voor een ‘no-flyzone’ boven Oekraïne, om de bombardementen te helpen stoppen. Een eis die Zelensky tijdens al zijn toespraken voor buitenlandse parlementen herhaalt. Donderdagochtend sprak hij al de Nederlandse Tweede Kamer toe.

“Al acht jaar kennen wij oorlog, al 36 dagen worden wij door Rusland aangevallen”, benadrukte Zelensky in zijn gekende verbeten spreekstijl. “Vele mensen hadden gedacht dat de Oekraïners het niet zo lang zouden volhouden. Wij hebben toch stand kunnen houden. De moed van het Oekraïense volk heeft de bewondering van velen afgedwongen. Ze verdienen hulp.”

2. Streng oordeel

Zelensky gaf ons land een ferme reprimande. Als België toch zo bezorgd is om het lot van Oekraïne, kan het heus meer doen, oordeelde hij. Niet alleen militair, maar ook economisch.

In het bijzonder wees de Oekraïense president erop dat ons land nog steeds Rusland van vers geld voorziet doordat in Antwerpen Russische diamanten vlot over de toonbank gaan. “Er zijn mensen voor wie de Russische diamanten die in Antwerpen verkocht worden belangrijker zijn. De inkomsten zijn blijkbaar veel belangrijker dan de vrede en de strijd die wij vandaag voeren.”

In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zijn wel al sancties getroffen tegen Alrosa – wereldwijd een van de belangrijkste diamantleveranciers – en zijn grote baas Sergei Ivanov. De Belgische regering is daarover terughoudend, omdat ze vreest voor massaal jobverlies. Voor Rusland zouden die sancties volgens de Antwerpse diamantsector ook weinig verschil maken. Als de diamanten niet meer naar België komen, raak Alrosa ze wel kwijt in Dubai en Mumbai.

Zelensky haalde in zijn toespraak ook “de Russische schepen” aan die voorlopig niet geweerd worden in de Belgische havens. Wellicht doelde hij dan op de transportschepen met vloeibaar gas (LNG) die de terminal in Zeebrugge bevoorraden. In Nederland vroeg Zelenski donderdag een hardere energieboycot.

3. Wat stroop

President Zelensky was bijzonder streng voor België, maar tegelijk bedankte hij ons land voor de militaire en humanitaire steun die het al leverde. Als thuisbasis van de Europese Unie en de NAVO heeft die steun volgens de Oekraïense president een bijzonder grote symbolische waarde.

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

“België is een van de eerste landen die voor ondersteuning zorgden. Dat was historisch”, vertelde Zelensky aan het eind van zijn toespraak. “Daarvoor wil ik jullie bedanken. Jullie kunnen een voorbeeld vormen voor andere landen om nog meer te doen. Help ons. Lever wapens, leg economische sancties op. Wij zullen daar dankbaar voor zijn.” Sinds de start van de oorlog leverde België onder meer automatische geweren, antitankwapens en brandstof. Twee weken geleden beloofde België om nog eens 11 miljoen euro aan militaire steun te voorzien, waaronder nachtkijkers.

Zelensky dankte ons land ook voor de opvang van Oekraïense oorlogsvluchtelingen. Dat zijn er ondertussen meer dan 30.000. De Vlaamse regering maakte donderdag bekend dat het extra opvangplaatsen zal voorzien richting de zomer. Gemeenten krijgen hiervoor meer geld.

4. Premier in verweer

Zelensky kreeg na afloop van zijn toespraak, die goed 15 minuten duurde, een staande ovatie van de Kamer en van premier Alexander De Croo (Open Vld). In een reactie beloofde de liberaal om Oekraïne militair, diplomatiek en humanitair te blijven steunen in de oorlog met Rusland.

“Ik kan u meedelen dat het Belgische leger nieuwe wapens heeft besteld voor Oekraïne. En wij zullen onze steun voortzetten zolang dat nodig is.” De eis om een no-flyzone in te stellen, wees de premier wel af. Dat zou de start betekenen van een grootschalige oorlog. “Ik begrijp uw frustratie. Maar laten we eerlijk zijn: dit zou het neerschieten van Russische vliegtuigen betekenen.”

Over de diamanthandel met Rusland repte De Croo met geen woord in het parlement. Bij VTM Nieuws vertelde hij achteraf wel: “Mochten we stoppen met de diamanten te importeren, dan verhuist die handel op één dag naar Dubai. De impact op Rusland is in dat geval nul, de impact op Europa zou echter zeer groot zijn.”

België staat aan de kant van Oekraïne, onderstreepte de premier, “want u maakt deel uit van het Europese volk”. Volgens De Croo delen de Oekraïners onze waarden van vrijheid en democratie. “Van een open samenleving en menselijke vooruitgang.” Toetreding tot de Europese Unie – een eis van Oekraïne – is echter een proces van lange adem. En dat is terecht volgens De Croo. Hij wil wel de sociaal-economische banden tussen Oekraïne en Europa versneld aanhalen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234