Woensdag 28/09/2022

Protesterende jongeren maken zich sterk dat val van monarchie nabij is

Communiste Bidya Devi Bhandari: 'Met een ceremonieel koningshuis kunnen we eventueel leven, met meer niet'

'We willen dat de koning het land verlaat'

Het geluid is oorverdovend. Tienduizenden demonstranten maken een hels kabaal door schel te fluiten, slogans te schreeuwen en met glazen flessen op ijzeren hekken te slaan. 's Avonds worden vuren aangestoken met behulp van autobanden waaromheen wordt gedanst. Verschanst achter plastic schilden of zittend op tanks kijken vermoeid ogende soldaten toe. Laag overvliegende legerhelikopters maken het surrealistische beeld compleet.

Kathmandu

Van onze medewerkster

Lucia de Vries

Hoewel de meeste demonstraties in Kathmandu vreedzaam zijn, is Kalanki in het noorden van de stad een uitzondering. De grote kruising ziet eruit als een slagveld. De rondweg die de grens van het gebied markeert waar een totaal uitgaansverbod geldt, ligt bezaaid met kapotte bakstenen en traangashulzen. Medewerkers van het Rode Kruis rennen af en aan om gewonde agenten en demonstranten te behandelen.

De agressie escaleerde donderdag nadat de politie het vuur opende en een drietal demonstranten om het leven kwam. Aan de oevers van de Balkhurivier bevinden zich duizenden jongeren die met behulp van katapults agenten op de hoger gelegen ringweg bekogelen. De agenten gooien op hun beurt stukken baksteen terug.

Enkele tienduizenden mensen kunnen de confrontaties 'live' volgen: de hoger gelegen heuvels rondom de ringweg zien zwart van mensen die de demonstranten aanmoedigen.

Een van de leiders van de organisatie, een alliantie van zeven partijen gesteund door maoïstenrebellen, is de 42-jarige politica Bidya Devi Bhandari. Gekleed in een eenvoudige grijze kurta en een zwarte wollen vest leidt ze de demonstranten in een vreedzame processie over de ringweg. Bhandari werd woensdag na een verblijf van tien dagen in een legerbarak vrijgelaten. Ze klaagt niet, maar vertelt dat ze last heeft van chronische rug- en buikpijn. Haar gezondheid liep schade op toen ze bij een demonstratie tegen de 'coup' van koning Gyanendra op 1 februari 2005 werd opgepakt en 72 dagen in een minuscule cel doorbracht.

Bidya is lid van de centrale commissie van de (marxistisch-leninistische) Communistische Partij Nepal. Ze is een van de weinige vrouwelijke politici op dit niveau. Haar levensverhaal is typerend voor de complexe politieke situatie in haar land. Haar man, Madan Bhandari, was een van de leiders van de revolutie die in 1990 de democratie naar Nepal bracht.

"Tijdens de revolutie leefde hij zestien jaar ondergronds. Na 1990 beleefden we drie gelukkige jaren. In 1993 werd hij vermoord." Bidya's man kwam om het leven in een mysterieus auto-ongeluk. De chauffeur reed de auto een ravijn in en sprong er zelf op het laatste moment uit. Wie de daders zijn, is volgens Bidya een publiek geheim.

"Mijn man was betrokken bij het schrijven van de grondwet. Er werden volgens hem onacceptabele compromissen gesloten en hij stelde in het kabinet veranderingen voor. Mijn man vond het onterecht dat de regering 'Zijne Majesteits Regering van Nepal' zou gaan heten. Hij wilde dat de koning als iedere andere burger belasting zou betalen en bij wangedrag ontslagen moet kunnen worden. Ook stelde hij voor dat het leger niet onder de koning maar onder het parlement zou komen te vallen."

Hoewel het koningshuis wellicht verantwoordelijk is voor de dood van haar man zegt de politica niet verbitterd te zijn. "Ik zie de dood van mijn man als een ideologische kwestie, een klasseprobleem." Wel is ze verbeten over het doel van de huidige demonstraties: "De minimale eisen die we stellen, zijn die welke mijn man naar voren bracht. Met minder ga ik absoluut niet akkoord. Met een ceremonieel koningshuis kunnen we eventueel leren leven, met meer niet."

Overdag luisteren sommige demonstranten naar draagbare radio's, wachtend op nieuws van de koning. De jongeren die in Kalanki om de vuren dansen, hebben daar geen boodschap aan. "We willen dat de koning het land verlaat. Lang zal het niet duren. Binnen vijftien, twintig dagen houdt hij het hier voor bekeken."

Zie ook Reporter, pagina 17

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234