Maandag 26/09/2022

Qatar, welvarend Mekka voor voetballers op retour

Johan Boskamp: 'Een sportieve uitdaging? Dat is gelul. Wie naar het Midden-Oosten komt, doet dat voor de poen'

Emile Mpenza in wonderland

Volgens de bijbel ligt het aards paradijs ergens in het Midden-Oosten maar Emile Mpenza weet het wel zeker: het is in Qatar. De kleine Golfstaat kijkt niet op een petrodollar meer of minder om veelal overjarige voetballers naar hun land te halen. Welkom in wonderland.

Valerie Hardie

Het was Romario die in 2003 de trend zette. Om drie maanden te voetballen bij Al-Saad kreeg de geniale Braziliaan een riant loon van 1,5 miljoen euro in zijn handen gestopt. Niet dat hij zijn geld waard was want na drie optredens wuifde hij zijn Arabische broodheren al uit. Nummer twee was Stefan Effenberg. Hij streek bij Al-Arabi een wedde van 2 miljoen euro op voor één jaartje in het zand. Een hele toestroom van buitenlanders volgde. Mario Basler werd in de watten gelegd bij Al-Rayyan, Marcel Desailly bezweek voor de petrodollars van Al-Gharafa, de tweeling Frank en Ronald de Boer kregen hun schaapjes op het droge na vetbetaalde contracten bij Al-Rayyan en Al-Shamal, en met een deal van zes miljoen euro zit ook Gabriel Batistuta gebeiteld bij Al-Arabi. Eén zaak hebben ze allen gemeen: het zijn dertigers, ex-internationals en op hun retour. Poen rapen zolang het nog kan, is het devies.

Emile Mpenza voldoet niet aan die criteria. Hij is pas 27, een vaste waarde bij de Rode Duivels en nog in de fleur van zijn voetballeven. Dat hij voor een Arabisch avontuur bij Al-Rayyan kiest, doet veel wenkbrauwen fronsen want hij dreigt zich sportief te begraven. "In zijn plek had ik het nooit gedaan", oordeelt Frank de Boer. "Mpenza kan het nu wel schudden bij de nationale ploeg. Vergeet het maar dat je nog in aanmerking komt als je in Qatar voetbalt. Ik kwam naar Al-Rayyan om mijn carrière rustig af te bouwen, maar ik had op zijn leeftijd nooit voor het geld gekozen."

3,5 miljoen euro is het salaris van Mpenza. Bij Al-Jazeera in de Verenigde Arabische Emiraten kon de spits nog één miljoen euro meer verdienen, zegt zijn makelaar Tajmout Rachid. "Mpenza nam zijn tijd om te kijken welke optie hem sportief het interessantst leek. Uiteraard komt hij niet voor niets naar Qatar, dat is normaal. Maar geloof me: voor elke voetballer is Qatar een droom. Prachtig weer, lekker eten, geen stress. Om de vijf minuten krijg ik een telefoontje van een speler die me vraagt hem een club in Qatar te zoeken."

Johan Boskamp stoot een bulderlach uit als hij dat hoort. Emile Mpenza die een sportieve uitdaging ziet in Qatar, hij gelooft er geen snars van. "Nou, dat is gelul." Boskamp was zelf een tijdlang trainer in Dubai, bij Al-Ahli. "Fantastisch leven. Eén keer trainen per dag en voor het overige lag ik met mijn luie reet lekker in het zonnetje. Wie naar het Midden-Oosten komt, doet dat voor de poen. Zeg maar eens 'neen' als ze zoveel lappen voor jou op tafel smakken. En dat is netto, hé, zonder belastingen. Dat tikt aardig aan, hoor."

Ook hij snapt de transfer van Mpenza niet. "Ik schrok er wel even van toen ik dat hoorde. Op 27 begint het pas als voetballer. In principe ga je naar Qatar als je 34 of 35 bent. En wie zegt dat hij het niet voor het geld doet, liegt."

Net voor Emile Mpenza naar het Midden-Oosten trok, deed ook Anderlecht-spits Nenad Jestrovic dat. Hij tekende een contract bij Al-Ain in Dubai en werd voor zijn eerste goals beloond met een Porsche Cayenne - marktwaarde: 70.000 euro. Frank de Boer: "Lijkt me een vreemd verhaal. Want dan had Sonny Anderson (de spits van Al-Rayyan) allang met een Ferrari rondgereden." Boskamp kijkt er dan weer niet van op. De voetbalclubs zijn in handen van gefortuneerde sjeiks en die kijken niet op een dollar meer of minder. "Op een dag kreeg ik een horloge. Ik gaf die aan mijn zoon. Later keek ik eens na hoeveel dat ding had gekost. Nou, ik had gelijk spijt dat ik ze had weggegeven. (lacht) Als ze tevreden over je zijn, dan word je overladen met geschenken, maar als je het laat afweten, dan kun je het echt wel vergeten. Ze kijken je niet meer aan en je koffers staan snel klaar, hoor."

Rachid knikt. De sjeiks betalen de spelers royaal en in ruil verwachten ze ook prestaties. "Een Qatarese voetballer verdient zo'n 1.000 à 1.500 euro. De buitenlanders worden echter als koningen betaald, dus moeten ze bewijzen dat ze hun geld waard zijn. Het is geen Club Med, hé. Ze moeten het verschil maken."

Emile Mpenza nam geen al te beste start bij Al-Rayyan. Bij de eerste training liep hij al een blessure op en hij moet nu tien dagen rust in acht nemen. Zo ongelegen komt het misschien niet want Mpenza moet nog een wagen uitkiezen. Rachid: "Emile zal een bescheiden wagen nemen: een 4x4. Al kon hij net zo goed een Porsche kiezen. Voor de sjeik - tevens de kroonprins - maakt het niets uit. Als je al zoveel neertelt voor een speler, dan komt het niet meer aan op een paar dollars meer."

Ook op zijn woning moet Mpenza nog even wachten. Voorlopig logeert hij in een luxueus hotel waar de goedkoopste kamer 300 dollar per nacht kost. Boskamp: "Op de duur lach je ermee want het is ongelooflijk. Het huis van mijn sjeik telde 25 slaapkamers. Ik weet niet hoeveel vrouwen zo'n man mag hebben maar het lijkt me in elk geval te veel. (lacht) Soms is het gewoon té. De sjeik had van die volbloedpaarden. Prachtige beesten Nou, die hadden gewoon hun eigen zwembad."

Dimitri Davidovic maakte eveneens al kennis met de gulheid van de Arabische emirs. De ex-Antwerpcoach zorgt momenteel voor sensatie in Qatar. Hij is competitieleider met Qatar Sports Club en zet zo de kapitaalkrachtiger clubs als Al-Rayyan voor schut "De eigenaar van Al-Rayyan is nu veel geld aan het uitgeven om orde op zaken te stellen. Zes miljoen dollar voor Mpenza, 15 miljoen voor Emerson", vertelt Davidovic, die eerder zijn sporen verdiende bij Al-Ittihad. "Toen ik de beker won, werd ik door de sjeik uitgenodigd. Je kunt je niet inbeelden hoe zijn domein er uitziet. Je zit in een jacuzzi met zicht op zee, grote tv-schermen hangen erboven, geisha's dienen cocktails op en nadien kreeg ik een envelop met een hele hoop nieuwe dollars in. (lacht) De luxe is er gewoon ongekend."

De Golfstaat Qatar mag zeker tot de welvarendste naties van de wereld worden gerekend en dat heeft het in grote mate te danken aan de enorme voorraden olie en gas die er in de grond zitten. Zeventig procent van hun inkomsten halen ze uit die grondstoffen. Maar het land is ook klein. België is driemaal zo groot en telt zestien keer meer inwoners. En die schaarse Qatarezen zijn door hun welvaart niet makkelijk te bewegen om voor een bestaan als profsporter te kiezen.

En dus koopt Qatar zijn sporters. In de atletiek betaalde het de Keniaan Stephen Cherono één miljoen dollar en keerde hem een jaarloon van 50.000 dollar uit om zijn nationaliteit en naam te verkopen. Cherono gaat nu door het leven als Saif Saeed Shaheen en schonk Qatar op het WK in 2005 zijn eerste goud op de 3.000 meter steeple. In het voetbal wilde Qatar die strategie ook toepassen. Zo toonde de Braziliaan Ailton zich bereid om in ruil voor vele dollars zijn paspoort in te ruilen. Bij de Seleçao kreeg hij toch geen kans, dus waarom zou hij niet als Qatarees proberen om het WK te halen? De FIFA stak daar snel een stokje voor. Wie voor zijn nieuwe vaderland wil uitkomen, zo namen ze in de reglementen op, moest ofwel een biologische band met zijn land hebben ofwel er al twee jaar wonen.

Qatar blijft zijn uiterste best doen om een plaatsje te verwerven tussen de topsportlanden en spaart daar kosten noch moeite voor. In december 2006 is Qatar gastland voor de Asian Games en om die reden worden nu in sneltreinvaart de modernste en professioneelste complexen gebouwd. Zo werd onlangs een nieuwe indoorzaal geopend, , de 'Aspire Academy', een staaltje hightech bouwkunst dat nadien als opleidingscentrum zal dienen. IOC-baas Jacques Rogge kreeg de eer om de zaal in te wijden en ook Maradona en Pelé waren te gast. "Die receptie alleen al kostte een miljoen", weet Davidovic. "Die gasten vlogen in eerste klasse en logeerden in de chicste hotels"

Een ander probleem is het publiek. Dat is niet warm te maken voor sport. De voetbalstadions lopen alleen vol als de nationale ploeg in actie komt omdat sjeik Hamad Al-Thani alle tickets opkoopt en gratis onder zijn volk verspreidt. Boskamp: "Alle matchen van het kampioenschap worden uitgezonden. Alle competities krijg je te zien. De Engelse, Duitse, Spaanse, Italiaanse... noem maar op. Alles, behalve de Belgische. (lacht) Maar in de stadions zelf zie je niet meer dan 600 of 700 man zitten. Ik schrok me een aap toen er voor een bekerfinale ineens 6.000 man opdaagde."

Volgens Boskamp kun je de competitie in Qatar vergelijken met de middenmoot in de Belgische eerste klasse. Zo denkt ook Rachid erover. "Het grote Anderlecht of Brugge kom je hier natuurlijk niet tegen maar de Qatarese clubs kunnen wel teams zoals Moeskroen of Gent verslaan. Geloof me: je begraaft je als voetballer niet als je in Qatar komt spelen. Emile Mpenza dus ook niet. René Vandereycken zal dat wel zien als hij naar hier komt. En hij zal komen, want wij zullen hem uitnodigen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234