Woensdag 05/10/2022

regisseur Pedro Almodóvar staat centraal in de Parijse Cinémathèque française

Het is zo'n beetje alsof Almod�var ons bij hem thuis uitnodigt en ongegeneerd laat zien wie of wat hem be�nvloed heeft en waar zijn inspiratie vandaan komt

Wandeling voor Pedrofielen

De fans van Pedro Almodóvar worden verwend. Volgende maand komt zijn nieuwe film Volver in roulatie in de Belgische bioscopen. Wie zolang niet kan wachten, kan momenteel in Parijs terecht voor een even mooie, interessante als kleurrijke expo met de lichtjes provocerende titel !Almodovar: Exhibition!

Parijs

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Neen, de beroemde Spaanse filmmaker, die op 24 september 1949 in het Castiliaanse dorpje Calzada de Calatrava, in de streek van La Mancha, geboren werd, is geen ordinaire potloodventer. Als er in zijn geval van exhibitionisme sprake is, dan niet in de eerste betekenis die Van Dale daaraan geeft: "het ontlenen van seksuele opwinding aan het vertonen van de geslachtsdelen aan onbekenden". Het ligt veeleer in het verlengde van de tweede omschrijving, "de sterke neiging om zichzelf in het middelpunt van de aandacht te plaatsen". En dan nog. Als kunstenaars, zoals Federico Fellini, het Monty Pythoncollectief, David Lynch en nu dus ook Almodovar, er via hun werk in geslaagd zijn om nieuwe adjectieven te lanceren dan zijn ze vooral hun eigen persoon 'overstegen' om een groter, meer omvattend en herkenbaar universum te creëren.

In het geval van de Spaanse cineast is er trouwens niet alleen het adjectief 'almodóvariaans' maar ook het neologisme 'Almodrama', dat in het midden van de jaren negentig gelanceerd werd toen hij met films als La Flor di mi secreto en Carne Tremula op geheel eigen wijze het melodramagenre ging verkennen.

Een bezoek aan de tentoonstelling, die tot eind juli in de Cinémathèque française loopt, kan nog het best omschreven worden als een wandeling door zo'n Almodrama. De herkenbaarheid is ogenblikkelijk en totaal. Er zijn de felle kleuren, met een overwicht aan rood: de kleur van de passie (pasion) en de begeerte (deseo), de kleur van het vlees (carne), de kleur van een bloem (flor), de kleur van het bloed dat door een stierenvechter (matador) vergoten wordt: allemaal woorden die niet toevallig ook in zijn filmtitels opduiken.

Het eerste voorwerp is een oude, houten reiskoffertje van de jonge Pedro, met de duidelijk zichtbare letters PAC en A27. Het eerste staat voor Pedro Almodovar Caballero (zijn moeder heette Francisca Caballero) en A27 was zijn nummer als intern in het pensionaat van de paters Salesianen in Caceres. Bij dat gesloten koffertje kan men makkelijk de vele herinneringen en ervaringen van de jonge Pedro verzinnen.

Dan zijn er de school- en familiefoto's (met het onvermijdelijke matrozenpakje; Pedro met zijn bandurria, een mandolineachtig instrument; met zijn broertje Agustin, die later zijn producent zou worden). Een mooie foto ook van zijn ouders, met achter hen een draad vol vers gemaakte chorizoworsten. Zijn vader, een kleine, zware man, legt beschermend een arm rond zijn nog kleinere vrouw. "Tederheid en stabiliteit verzekerd. Ik vermoed dat ik mij daarom zo beschermd voel door dit beeld", zegt Almodóvar daarover. Maar er zijn ook foto's van zijn familieleden in zijn eigen films: moeder Francesca en nichtje Paquita in Atame!, zijn broer Agustin als priester in Hable con ella. Ten slotte zijn er filmfoto's waarop (fictieve) ingekaderde personages te zien zijn, zoals Antonio Banderas in Atame! of Gael Garcia Bernal in La mala educacion.

Kortom, we zijn de tentoonstelling nog maar net binnengewandeld of de toon is al gezet: die van de kruisbestuiving. Het is zo'n beetje alsof Almodóvar ons bij hem thuis uitnodigt en ongegeneerd laat zien wie of wat hem beïnvloed heeft, waar zijn visuele en andere inspiratie vandaan komt. Er hangen (echte) schilderijen van Francis Bacon en Joan Miró; dansfoto's van Pina Bausch, die te zien was in Hable con ella; bekende zwart-witfoto van Mario Giacomelli (met de rondedans van de priesters in soutane). Er is een mannequin met het 'blote kleed' van Jean-Paul Gaultier dat door Gael Garcia Bernal als Zahara gedragen werd in La mala educacion, er zijn de geannoteerde scenario's en de boeken (van Hanif Kureishi over James Ellroy en Russell Banks tot Roddy Doyle en Antonio Tabucchi). Veel objecten ook, van schrijfmachines - voor Almodóvar een soort cultobject, het begin van het creatieproces - over vele tientallen snuisterijen en hebbedingetjes die perfect zijn voorliefde voor kitsch en popart illustreren, tot een volledige slaapkamer. Daarin wordt het grote bed als projectiescherm gebruikt voor allerlei bedscènes uit zijn films. Veel prachtige filmposters ook, zowel van zijn eigen films als van de films-in-de film, zoals Los amantes pasajeros van de (fictieve) filmregisseur Enrique Goded (vertolkt door Fele Martinez) in La mala educacion. Affiches ook van andere fictieve spektakels, zoals dat van Becky del Paramo (vertolkt door Marisa Paredes) in Tacones lejanos.

Spektakel in diverse vormen en gedaantes, of het nu film, theater, dans of cabaret betreft, is alomtegenwoordig in de filmverhalen van Almodóvar. De tentoonstelling eindigt dan ook in een soort theaterzaaltje, waar op een scherm enkele van die muzikale intermezzo's (zoals het recital van Caetano Veloso in Hable con ella) geprojecteerd worden. Doorheen de expositie zijn ook allerlei schermen opgehangen waarop Almodovar ons aankijkt en zorgvuldig tekst en uitleg geeft. Bijvoorbeeld over het belang van de stem. Zo vertelt hij hoe hij soms, als er tussen diverse takes van eenzelfde scène gekozen moet worden, niet kijkt maar luistert naar de stemopnames van zijn acteurs en actrices. Er is dan ook een hoekje met vier clubfauteuils en een salontafeltje met daarop vier ouderwetse telefoons, waar men even kan uitrusten en luisteren naar Almodóvar en zijn films.

Een van de mooiste voorbeelden van de multidisciplinaire kruisbestuiving, die zo essentieel is voor het oeuvre van Almodóvar, én van het belang van de menselijke stem blijft de beroemde sequentie uit Mujeres al borde de un ataque de nervios. Het personage van Carmen Maura moet de rol van Joan Crawford in de westernklassieker Johnny Guitar van Nicholas Ray nasynchroniseren. Ze hoopt in de opnamestudio haar minnaar te ontmoeten, die de stem van Sterling Hayden moet inspreken en die op het punt staat haar te verlaten. Maar de minnaar is al weg, hij heeft zijn tekst al opgenomen. Zinnen zoals: "Lieg tegen mij. Zeg dat je al die jaren op mij gewacht hebt" en "Zeg dat je zou gestorven zijn indien ik niet teruggekeerd was" en "Zeg dat je nog steeds van mij houdt zoals ik van je hou". Carmen Maura luistert naar de stem van haar verdwenen minnaar. En valt flauw.

!Almodóvar: Exhibition!, tot 31 juli in de Cinémathèque française in Parijs, rue de Bercy 51. Info: 0033-171/19.33.33. en www.cinematheque.fr of www.almodovar.fr

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234