Zondag 02/10/2022

Rellen in Teheran rond burgemeester

Studenten eisen vrijlating gevangen gematigde Gholamhossein Karbaschi

BRUSSEL / Teheran.

eigen berichtgevinG / REUTERS

In de Iraanse hoofdstad Teheran is het gisteren tot felle incidenten en gevechten gekomen tussen studenten en jonge fundamentalisten. De veiligheidsdiensten zijn zeer hardhandig opgetreden en hebben verscheidene aanhoudingen verricht. Toen de studenten probeerden een betoging te houden op de universitaire campus joeg de politie hen uiteen, maar er is aangekondigd dat nieuwe manifestaties zullen worden georganiseerd. Het Iraanse parlement kwam gisteren de hele dag achter gesloten deuren bijeen om de crisis te bespreken.

Het gaat om de hevigste rellen sinds lange tijd in Iran en ze hebben duidelijk een politieke achtergrond. Er is met name een hevige machtsstrijd aan de gang tussen de clans van de fundamentalisten, die de zeer strenge islamistische republiek willen handhaven, en de meer gematigden rond de nieuwe president Khatami. Aanleiding tot de politieke onrust en het straatgeweld is het feit dat de burgemeester van de hoofdstad Teheran, Gholamhossein Karbaschi, een tiental dagen geleden is opgepakt en gevangen gezet. Hij wordt officieel van corruptie beschuldigd, maar zijn aanhangers - onder wie de betogende studenten - zeggen dat men hem politiek wil liquideren door middel van een schijnproces. Hij is namelijk een aanhanger van een gematigde politiek en voorstander van de opening van het land naar het Westen toe, juist wat de fundamentalisten niet willen.

President Khatami had tijdens het weekeinde in een toespraak op de staatstelevisie de bevolking tot kalmte aangemaand om een vreedzame regeling van het conflict rond de burgemeester niet in gevaar te brengen. Met die oproep ging hij regelrecht in tegen zijn medestander en minister van binnenlandse zaken, Abdollah Nouri. Die had eerder een linkse studentenvereniging toestemming gegeven om de burgemeester te steunen met een betoging. De burgemeester van de Iraanse hoofdstad blijft voorlopig in de gevangenis omdat het hof van beroep een verzoek om vervroegde vrijlating heeft afgewezen.

Rond de arrestatie van Karbaschi is een hevige machtsstrijd tussen conservatieven en gematigden ontstaan, die de bestuurlijke verdeeldheid in Iran aan het licht brengt. De oproep van Khatami wijst erop dat hij een open confrontatie met de conservatieve stroming toch nog niet aandurft. De hoofdrolspelers in deze strijd zijn de hoogste geestelijke leider van het land, ayatollah Ali Khamenei, en parlementsvoorzitter Ali Akbar Nategh-Nouri. Die moest het vorig jaar, tot verrassing van velen, in de presidentsverkiezingen afleggen tegen Khatami. De komst van de nieuwe president bracht bij veel mensen - vooral bij studenten, vrouwen, intellectuelen en de stadsbevolking - hoop op verzachting van het harde fundamentalistische regime mee.

De gematigde medestanders van Khatami, die de regering domineren, suggereren dat Karbaschi's arrestatie een politiek gemotiveerde daad is. Volgens hen was de vrij liberale en op het Westen georiënteerde politiek van Karbaschi de streng-islamitische leiders al lang een doorn in het oog. Karbaschi is een belangrijk medestander van de huidige president, die mede door diens grote populariteit in de hoofdstad verkozen raakte. Bovendien heeft hij op vrij korte termijn van Teheran een stad gemaakt waar de ambtenaren weer werken, de dienstverlening behoorlijk is en waar de inwoners wat vrijer kunnen ademen. Samen met de president heeft hij het intellectuele leven gestimuleerd en liet hij tentoonstellingen plaatsvinden die kort geleden nog niet konden. De voorstanders van de harde lijn hebben in heel Iran veel aanhang verloren, maar zitten toch nog wel op veel machtsposities en willen dat nu duidelijk maken.

(FS)

(Foto EPA)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234