Woensdag 26/01/2022

AnalyseVerenigde Staten

Republikein Glenn Youngkin laat zien hoe je met Trump omgaat: op gepaste afstand houden, maar niet wegduwen

Nieuw verkozen Republikeins gouverneur Glenn Youngkin komt aan op een verkiezingsfeestje in Chantilly, Virginia. Beeld AP
Nieuw verkozen Republikeins gouverneur Glenn Youngkin komt aan op een verkiezingsfeestje in Chantilly, Virginia.Beeld AP

De nieuwe gouverneur van Virginia is na acht jaar weer een Republikein. Het lukte de onervaren Glenn Youngkin om Democraat Terry McAuliffe te verslaan omdat hij Donald Trump op een tactische manier wist in te zetten tijdens zijn campagne.

Maral Noshad Sharifi

Nog voordat de Republikein Glenn Youngkin dinsdagavond werd uitgeroepen tot nieuwe gouverneur van Virginia, werd hij al een winnaar genoemd. Niet omdat hij er in de peilingen zo goed voor stond: het was een nek-aan-nekrace tussen hem en Terry McAuliffe, de Democratische oud-gouverneur van de staat. Youngkin won omdat hij een slimme campagne voerde waarmee hij én de Trump-kiezers kon overtuigen, én de meer gematigde onafhankelijke kiezers.

De kans is groot dat veel Republikeinen die volgend jaar meedoen aan de tussentijdse Congres-verkiezingen deze succesformule overnemen. In het Congres hebben de Democraten momenteel een nipte meerderheid. Die staat volgend jaar op het spel. Dat is waarom alle ogen dit jaar op de gouverneursverkiezingen van Virginia waren gericht.

De uitslag zegt veel over hoe de Amerikanen vinden dat Joe Biden het doet als president. Een jaar geleden overtuigde hij in Virginia veel meer kiezers dan tegenstrever Donald Trump. Dat een Republikein er nu wint, is een klap in het gezicht van de Democraten. Het toont dat de partij in een jaar tijd enorm aan populariteit heeft ingeboet.

Met nauwelijks politieke ervaring is het Glenn Youngkin, een multimiljonair uit de zakenwereld, gelukt om een staat die sinds president Obama Democratisch was weer rood te kleuren. Grotendeels omdat hij Donald Trump op een tactische manier wist in te zetten tijdens zijn campagne.

De oud-president laat nog iedere dag van zich horen en verspreidt onder meer complottheorieën over de uitslag van de ‘gestolen presidentverkiezingen’. Veel Republikeinse politici zijn hem liever kwijt dan rijk, maar weten ze dat ze hem, vanwege zijn trouwe achterban, nodig hebben om verkiezingen te kunnen winnen.

Niet vastklampen aan Trump

De 54-jarige Youngkin liet in Virginia zien hoe je als Republikein met de oud-president omgaat. Hij was net genoeg pro-Trump om de steun van diens achterban te krijgen, maar klampte zich niet aan hem vast. Hij voerde geen campagne met Trump, stond niet knuffelend met hem op de foto. Hij hield hem op gepaste afstand, waardoor kiezers die Trump verafschuwen ook op hem stemden.

Donald Trump en zijn vrouw Melania tijdens een honkbalwedstrijd in Georgia eind oktober. Beeld EPA
Donald Trump en zijn vrouw Melania tijdens een honkbalwedstrijd in Georgia eind oktober.Beeld EPA

Trump, die niet op Youngkins rally mocht verschijnen, sprak telefonisch zijn steun uit. “Hij is een fantastische gentleman, heel succesvol en heeft veel liefde voor de staat”, zei de oud-president over de nieuwe gouverneur.

Voor Trump is deze uitslag ook een overwinning. Hoe meer van ‘zijn’ kandidaten verkiezingen winnen, hoe groter de kans dat hij in 2024 opnieuw een gooi doet naar het presidentschap. “De Make America Great Again-beweging is groter en sterker dan ooit tevoren”, zei Trump in een verklaring, meeliftend op het succes van Youngkin.

Cultuuroorlog ontketenen

Wat het Republikeinse succes in Virginia ook leert, is dat campagne voeren op ‘saaiere’ thema’s als abortus en het recht op wapenbezit een kandidaat buiten de schijnwerpers houdt. Tegen het einde van zijn campagne veranderde Youngkin daarom van koers: hij ontketende een cultuuroorlog.

Op conservatieve tv-kanalen toonde hij rechtse advertenties waar de Trump-aanhangers van smulden. Hij had het over transgenders en wc’s en sprak zich uit tegen de critical race theory, het idee dat kinderen op school moeten leren over racisme. Trump-aanhangers en veel andere rechtse Republikeinen roepen de laatste maanden dat “linkse ouders en leraren” kinderen “indoctrineren” door ze op de basisschool te leren over racisme.

Tegen de gematigde kiezers in de voorsteden van Virginia zei Youngkin weer iets anders, namelijk dat hij tegen het verplicht vaccineren van schoolgaande kinderen is – iets dat deze groep graag hoort. Voor ieder publiek houdt hij een ander praatje en eet zo van twee walletjes.

Nu de Republikeinen in Virginia de succesvolle strategie van Youngkin hebben gadegeslagen, zullen ze die zelf ook willen toepassen: net genoeg pro-Trump zijn om zijn kiezers te winnen, zonder te veel aan hem te plakken.

New York krijgt met Eric Adams tweede Afro-Amerikaanse burgemeester

De Democraat Eric Adams volgt Bill de Blasio op als burgemeester van New York. Hij wordt daarmee de tweede Afro-Amerikaanse burgervader van de liberale metropool, aldus Amerikaanse media op basis van voorlopige verkiezingsresultaten. Volgens The Independent telt New York acht keer meer Democratische dan Republikeinse kiezers. Het is dan ook geen verrassing dat Adams het haalde van zijn tegenkandidaat Curtis Sliwa. De 61-jarige Adams, een ex-politieagent die zich inzette tegen etnisch profileren, maakte van de strijd tegen vuurwapengeweld en het verbeteren van de openbare veiligheid een speerpunt in zijn campagne.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234