Dinsdag 16/08/2022

Republikeinen zijn rechtse extremisten

PAUL KRUGMAN

ziet met lede ogen aan dat de Republikeinen steeds meer totalitaire trekjes vertonen. Hij is columnist van The New York Times en Nobelprijswinnaar economie.

Nu zelfs de Republikeinse partijtop met geweld begint te dreigen tegen congresleden die hun mandaat gebruikten om voor de gezonheidshervorming te stemmen, is Paul Krugmans grootste vrees bewaarheid: eigenlijk zijn Republikeinen geen echte democraten. ‘Het is een partij die in de grond het recht van anderen om te regeren afwijst.’

Ik beken: ik vond het leuk om rechts te zien schuimbekken toen de gezondheidshervorming eindelijk een wet werd. Maar een paar dagen later lijkt het minder amusant - en dat heeft niet alleen met de golf van vandalisme en dreigementen aan het adres van Democratische politici te maken. Want als je om de toekomst van Amerika geeft, kun je niet blij zijn wanneer extremisten een van onze twee grote politieke partijen volledig overnemen.

Het was natuurlijk best grappig om Devin Nunes, een Republikeins congreslid uit California, te horen waarschuwen dat de Democraten met hun gezondheidshervorming “de hoeksteen van hun socialistische utopie op de rug van het Amerikaanse volk hebben gelegd”. Klinkt nogal pijnlijk. En het was hilarisch hoe Mitt Romney zich in bochten wrong om afstand te nemen van een plan dat, zoals hij heel goed weet, bijna identiek is aan de hervorming die hij zelf als gouverneur van Massachusetts heeft doorgevoerd. Zijn beste poging was de verklaring dat de hervorming “gewetenloos machtsmisbruik” was, “een historische overweldiging van het wetgevende proces” - waarschijnlijk omdat het wetgevende proces niet bekend is met iets wat ze een stemming noemen en waarin de meerderheid wint.

Terzijde: de Republikeinen vinden dat de Democraten het recht niet hadden om een wet goed te keuren die de grote meerderheid van de publieke opinie afkeurt. Nu zegt de grondwet toevallig niet dat opiniepeilingen voorrang hebben op het recht en de plicht van verkozenen des volks om beslissingen te nemen die zij juist achten. En hoe dan ook is de boodschap van de opiniepeilingen dubbelzinniger dan de tegenstanders van de hervorming beweren: veel Amerikanen zijn tegen Obamacare, maar in veel gevallen komt dat omdat ze vinden dat de hervorming niet ver genoeg gaat. Uit een Gallup-peiling na de stemming bleek dat het publiek met een kleine maar significante marge tevreden leek over de hervorming.

Terug naar ons onderwerp. Wat vooral opvalt is de gewelddadige retoriek van de Republikeinse partij, niet van een of andere radicale factie maar van de leiding zelf. John Boehner, de Republikeinse fractieleider in het Huis, noemde de goedkeuring van de gezondheidshervorming ‘Armageddon’. Het nationaal comité van de partij verspreidde een uitnodiging voor een fundraiser met een foto van een door vlammen omgeven Nancy Pelosi, de Democratische fractieleider in het Huis. Volgens de voorzitter van het comité werd het tijd om mevrouw Pelosi “in de vuurlijn” te plaatsen. En Sarah Palin pakte uit met een kaart waarop Democraten letterlijk in het vizier van een geweer werden genomen. Dit gaat allemaal veel verder dan het gebruikelijke politieke spel. Ook de Democraten hadden harde woorden voor gewezen president George W. Bush, maar hun congresleden, laat staan hun partijbestuur, zijn nooit ook maar in de buurt gekomen van dreigementen en oproepen tot geweld.

Nee, om iets vergelijkbaars te vinden, moeten we terug naar de vorige Democratische president. Net als Barack Obama werd Bill Clinton geconfronteerd met een Republikeinse partij die zijn legitimiteit ontkende. Dick Armey, de Republikeinse nummer twee in het Huis en nu een leider van de Tea Party noemde hem ‘jullie’ president. Dreigementen waren vaste kost: volgens Senator Jesse Helms van North Carolina zou president Clinton op zijn tellen moeten letten als hij naar zijn staat kwam. “Hij brengt beter een lijfwacht mee.” Later drukte Helms zijn spijt over die opmerking uit, maar pas nadat de media hem onder vuur hadden genomen. En toen zij de meerderheid in het Congres wonnen, probeerden de Republikeinen te regeren alsof ze ook in het Witte Huis de baas waren en legden ze zelfs de federale overheid lam, in een poging om Clinton op de knieën te krijgen.

Obama lijkt oprecht geloofd te hebben dat hij een andere ontvangst zou krijgen. En hij heeft echt geprobeerd om rekening te houden met de Republikeinen. Door maandenlang te treuzelen, in de vergeefse hoop een paar Republikeinen aan zijn kant te krijgen, heeft hij zelfs bijna zijn kans op de gezondheidshervorming gemist. Maar nu is het duidelijk dat elke Democratische president niets dan tegenkanting zal ondervinden van een Republikeinse partij die volledig wordt gedomineerd door rechtse extremisten.

Want de huidige Republikeinse partij is nu eindelijk en helemaal de partij van Ronald Reagan. Niet Reagan, de pragmatische politicus die compromissen met de Democraten kon sluiten, maar Reagan, de fanatieke tegenstander van de staat, de man die waarschuwde dat Medicare de Amerikaanse vrijheid te gronde zou richten. Dit is een partij die bescheiden inspanningen om de economische en de medische zekerheid van de Amerikanen te verbeteren niet onverstandig vindt maar monsterlijk. Het is een partij waar paranoïde fantasieën over de tegenstanders (Obama is een socialist, de Democraten hebben totalitaire ambities) geen uitzondering maar regel zijn. Bijgevolg is het een partij die in de grond het recht van anderen om te regeren afwijst.

Op korte termijn kan het Republikeinse extremisme de Democraten in de kaart spelen door een tegenreactie van de kiezers uit te lokken. Maar op lange termijn is het erg slecht voor Amerika. Het land heeft twee redelijke, rationele partijen nodig. Vandaag heeft het die niet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234