Maandag 27/06/2022

Requiem voor het laatste korhoen

In Nederland zijn de laatste, wanhopige reddingspogingen gestaakt, en ook in België bereiden vogelliefhebbers zich voor op het onvermijdbare. Nog even en het korhoen is niet meer in de Lage Landen.

Miljoenen zijn gespendeerd om de leefgebieden met de laatste wilde korhoenen in onze contreien te verbeteren. Heidelandschappen werden afgesloten voor het grote publiek, soortgenoten werden zelfs vanuit Zweden overgevlogen om de populatie op te krikken. Tevergeefs.

Nederlandse natuurorganisaties besloten deze week dan ook om alle reddingsoperaties stop te zetten. Ze zien geen andere optie dan zich gewoon neer te leggen bij het uitsterven van het handvol overgebleven korhoenen op de Sallandse Heuvelrug.

Zwaar verlies

Ook in België heeft men de hoop zo goed als opgegeven. In Vlaanderen valt er al geen korhoen meer te bespeuren. Wie de vreemdsoortige vogel met het rode hoofd en witte kont nog wil bewonderen, moet afzakken naar de Hoge Venen. Maar ook daar zijn de exemplaren zeer schaars, ook daar gaat het om een kroniek van een aangekondigde dood. "Eén heidebrandje op de verkeerde plek en het is al afgelopen", zegt Gerald Driessens van Natuurpunt

Een zwaar verlies, vindt de vogelliefhebber. Geen vogel zo karikaturaal als het korhoen, met die rode wrat op zijn hoofd en ongeëvenaard raspend keelgeluid. Op YouTube zijn de bolderende korhoenen in volle paartijd zelfs een bescheiden virtuele hit. Het rode hoofd zwelt dan op, de

pekzwarte lierstaart spreidt zich uit. Hun loopje heeft iets van een stormram, hun witte poep is aandoenlijk.

Om de vrouwtjes te imponeren showen de mannetjes niet alleen hun witte staartveren, ze voeren ook schijngevechten. Onweerstaanbaar voor de wijfjes.

Desondanks is het misgelopen. In 1940 waren er nog meer dan 2.000 exemplaren in België, in 1966 nog 750. De jacht op het beest werd meteen geschorst, maar het ging van kwaad naar erger. Tegenwoordig trippelen er nog iets meer dan een dozijn mannetjes rond, het aantal vrouwtjes is onbekend.

Grote boosdoener is het verdwijnen van de open heide, habitat van het korhoen. En de verzuring. De stikstof uit de landbouw maakt dat de vegetatie erg eenzijdig wordt en er steeds minder insecten en rupsen zijn. En laat dat nu net het menu van het korhoenkuiken zijn.

Tot overmaat van ramp is dit type hoen ook een standvogel. Die trekt voor geen meter, zelfs niet als al het voedsel rond hem verdwijnt. "Daarom liepen alle pogingen tot herintroductie met een sisser af", legt Driessens uit. "We hebben hun Zweedse soortgenoten ook naar Turnhout gehaald. Eén voor één legden ze het loodje. Toen wisten we: uitsterven valt hier niet te voorkomen."

Daarmee is het einde van een icoonsoort in zicht. Een vlaggensoort voor de heide, ooit in de ijstijd van het Noorden naar onze contreien geduwd op het ijs. De Waalse natuurorganisatie Natagora beschermt de overgebleven populatie zo goed mogelijk. Vanaf maart wordt het broedgebied afgesloten om de vogels niet te verstoren. Korhoenen zijn - ook dat nog - heel stoorgevoelig.

Driessens: "Vanop een platform op veilige afstand kun je ze dan wel nog gadeslaan. Een unieke kans om het balsen van het korhoen hier nog te aanschouwen. Voor het te laat is."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234