Zondag 02/10/2022

Revolutionaire Pina Bausch uitgedanst

In haar meer dan veertig jaar omspannende carrière veranderde Pina Bausch de danswereld zoals weinigen dat voor of na haar hebben gedaan. Haar naam werd in één adem genoemd met die van grootheden als Vaslav Nijinsky, Martha Graham, George Balanchine en Merce Cunningham.

Ze ontving voor haar werk ook talloze internationale prijzen en onderscheidingen, en had grote invloed op de ‘Vlaamse dansgolf’ van onder anderen Anne Teresa De Keersmaeker. Ook was ze te zien in de film Hable con ella van Pedro Almodóvar (2001).Bausch werd in 1940 geboren als dochter van een kastelein in Solingen en studeerde vanaf 1955 dans aan de Folkwang Schule in Essen. Na haar afstuderen kreeg ze een beurs aan de gerenommeerde Juilliard School in New York. Daarna bleef ze een tijd in Amerika werken, onder meer voor de Metropolitan Opera in New York. In 1968 maakte Bausch haar eerste choreografie Fragment op muziek van Bela Bartok bij het Folkwang Ballett van choreograaf Kurt Jooss. Een jaar later werd ze er artistiek directeur. Sinds 1973 stond ze aan het hoofd van het Wuppertal Opera Ballet.In de jaren 70 en 80 zorgde de zeer productieve Bausch voor een revolutie in de danswereld. De pointes, de bekende dansschoentjes, maakten plaats voor blote voeten of hoge hakken. Klassieke muziek voor collages en wereldmuziek. En er gebeurden plots dingen op het podium die in het klassieke ballet ondenkbaar waren.“Het is nu moeilijk voor te stellen”, zegt voormalig Kaaitheaterdirecteur Hugo De Greef, “maar het was destijds zeer revolutionair. Haar producties waren zeer groots en theatraal van opzet. Men sprak op de scène, wandelde op de scène en speelde op de scène. Voor mij was zij de Shakespeare van de twintigste eeuw. Dat lijkt misschien een rare vergelijking, maar ik verwijs daarmee naar Herman Teirlinck, die Shakespeare het tweede grote cultuurmoment noemde na de Grieken. Ik beschouwde Bausch als het derde cultuurmoment.” “Pina Bausch heeft de brug gemaakt tussen dans en theater”, zegt Myriam De Clopper van De Singel, die aangeslagen reageert op het nieuws. “Ik had dit niet verwacht. Ik heb haar in januari nog gezien en toen zag ze er nog gezond uit.” De Clopper programmeerde in de jaren 90 verschillende voorstellingen van Bausch, en onderhield een hechte vriendschap met de choreografe. “We gingen regelmatig met medewerkers naar Wuppertal om voorstellingen van haar te gaan bekijken.”De Clopper kenschetst Bausch als een buitengewoon scherp waarneemster. “Ze hield ervan om met een sigaret en een goed glas wijn het nachtleven in te gaan. Daar observeerde ze mensen. Je zou kunnen zeggen dat ze naast een fantastisch choreografe ook een uitstekende antropologe was.” Wat Bausch zag, verwerkte ze in haar stukken, zegt De Clopper. “Het klassieke ballet, zoals Cinderella of The Sleeping Beauty, ging over sprookjes. Bij Pina ging het over het echte leven. Ze was ook een kind van haar tijd, dus het ging vaak over de strijd tussen de seksen in al zijn vormen.” Eind jaren 80 begon Bausch ook producties te maken in het buitenland. Ze sloeg dan een tijdlang haar tenten op in India, Japan of Amerika, en verwerkte lokale gebruiken en muziek in haar voorstellingen. Voor de decors gebruikte ze de meest uiteenlopende materialen, zoals aarde en bomen. De Clopper: “We hebben bij De Singel nog een zwerfhond rondlopen uit de voorstelling Palermo Palermo. Die hebben we maar niet teruggebracht naar het asiel.”Bausch was getrouwd met de Nederlander Rolf Borzik, een set- en kostuumontwerper die in 1980 overleed. Ze had een zoon uit een tweede relatie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234