Woensdag 28/09/2022

Rochefort, beter is er niet

Dom Jacques-Emmanuel

Voisin, abt van de abdij

Notre-Dame de Saint-Remy in Rochefort, is een wijs man.

Als voormalig jezuïet, doctor

in de wiskunde en fysica, licentiaat in de psychologie

en theologie en professor aan verschillende universiteiten kent hij de wereld en laat hij het wereldse net even toe in het anders zeer gesloten

trappistenleven. Zo aarzelde hij niet om op 31 mei 2005 naar Brussel te sporen om er in het Brouwershuis aan de Grote Markt een onderscheiding in ontvangst te nemen. Zo'n evenwichtige visie past perfect bij het karakter van de abdij en haar bieren, waarvan velen de 8 als 's werelds beste beschouwen.

De meeste trappistenmonniken staan wat dubbel tegenover bier. De brouwerij vormt een belangrijke bron van inkomsten om bijvoorbeeld het domein te onderhouden en schenkingen te doen, maar ze houden niet van al te veel poespas en gruwen van elke associatie met een liederlijk leven. Westvleteren (4.000 hl per jaar) past dit principe radicaal toe, en dat proeft men: de bieren zijn topklasse, maar missen toch een tikkeltje finesse. De volumes in Westmalle en Chimay (125.000 hl) zijn dan weer zo groot dat de eigenlijke brouwactiviteit ondergebracht is in aparte vennootschappen, weliswaar onder controle van de monniken, maar geleid door leken. Ook zo'n constructie houdt risico's in: vraag is bijvoorbeeld of de directie steeds zal blijven handelen naar de geest van het trappistencredo. Zo bracht Chimay zijn millenniumbier uit in een veelkleurige en zelfs wat frivole 75 cl-fles, wat niet echt paste bij het sobere abdijleven. In Westmalle speelde de abt trouwens enkele jaren geleden met het idee om de brouwerij gewoon op te doeken, precies omdat de impact ervan de monnikengemeenschap te veel verstoorde.

De abdij van Rochefort is echter fier op haar bier. De abt laat nooit na te wijzen op de weldadige eigenschappen van het vloeibare brood: het smeert volgens hem vele gesprekken en bevordert vriendschappen. Het water komt van de iets hoger gelegen La Tridainebron, is kalkrijk, maar wordt ongemoeid gelaten. Verdere ingrediënten zijn enkele moutsoorten en hop en ten slotte een gist die al sinds de jaren zestig ter plaatse in cultuur wordt gehouden. Broeder Pierre leerde het vak al doende van zijn voorganger, broeder Antoine, en wordt verder bijgestaan door vijf monniken en enkele leken onder wie technisch directeur Vital Streignard en brouwingenieur Santos Gumer. De mogelijk mooiste brouwzaal in België is opgericht in 1960 en is berekend op een capaciteit van zo'n 15.000 hl per jaar, precies genoeg om de abdij van voldoende inkomsten te voorzien. De jongste jaren wordt echter 18.000 hl gebrouwen om zo ook de 6 wat meer ruimte te geven. Vroeger bleef dit bier buiten de streek van herkomst grotendeels afwezig, vandaag is het ook elders te koop. Andere compromissen worden niet gesloten: de vraag is groot, maar de brouwerij levert uitsluitend het voorziene volume aan een aantal geselecteerde handelaren.

Merk op dat Rochefort ook hier een gulden middenweg vindt: zo'n beheersbare capaciteit laat toe dat de monniken baas blijven over de brouwerij en de verkoop. Anderzijds is er financiële ruimte om te investeren in de diensten van specialisten die het proces van heel dichtbij controleren en eventueel bijsturen. De abdij wil absoluut de beste kwaliteit afleveren en slaagt daar ook in. Broeder Pierre geeft trouwens graag mee dat de Rochefort gekruid wordt met een tikkeltje koriander, precies om de smaak wat op te krikken.

We proeven de 6, 8 en 10, allen uiteraard op keldertemperatuur. De getallen wortelen in het oude Belgische gradenstelsel: bij het meten van de densiteit van het wort (de gesuikerde vloeistof die zal vergisten tot bier) leverde het tweede cijfer na de komma het bedoelde cijfer op. Tegenwoordig wordt de densiteit van het wort uitgedrukt in graden Plato. De Belgische graden slaan dus niet op het alcoholgehalte. De 6 (alc. 7,5 vol%) is gebaseerd op het vooroorlogse bier en kleurt goudbruin en ruikt tegelijk pittig, hoppig en moutig. Aroma en smaak sluiten naadloos aan, verder vallen een bijna peperig accent, een heel volle smaak en een droge afdronk op. De 8 (alc. 9,2 vol%), in 1954 gelanceerd als Spécial, kleurt koperig roodbruin en ruikt naast wat kruidig, moutig en hoppig vooral zeer fruitig. Smaak en afdronk blijven heel complex, maar vinden een heel mooi evenwicht tussen alle genoemde impressies. De 10 tenslotte (alc. 11,3 vol%), in 1950 geïntroduceerd als Merveille, ruikt en smaakt nog rijker, maar een duidelijke alcoholsmaak benadrukt het sterke karakter van deze klepper.

In elk van de bieren valt een overmaat aan moutcomplexiteit, fruitige aroma's en alcohol op. Toch worden al deze aspecten kordaat afgeroomd door een flinke dosis hop, wat koriander en een hoog koolzuurgehalte waardoor al deze zeer zware bieren vlot drinkbaar en zelfs lichtvoetig blijven en verrassend droog eindigen. Rochefort weet veel heel sterke impressies te vermengen tot een harmonisch geheel waarin niets ontbreekt of te veel is. Wie in die klasse een beter voorbeeld kent, mag het altijd komen zeggen. n

INFO

Abbaye Notre-Dame de Saint-Remy

5580 Rochefort, tel.: 084/22.01.40

Abdij noch brouwerij is te bezoeken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234