Dinsdag 05/07/2022

Rode kristal moet Rode Kruis weer religievrij maken

Het ziet eruit als een ruit, maar het heet de 'rode kristal'. Het derde officiële symbool van de hulporganisatie Rode Kruis moet een oplossing bieden in de gebieden waar de twee bestaande emblemen als te religieus worden ervaren. Het Zwitsers aandoende kruis en de rode halve maan verdwijnen niet, maar worden aangevuld met de kristal. Naar alle waarschijnlijkheid keuren de 188 landen die de Conventie van Genève ondertekend hebben het symbool eind oktober goed.

Brussel

Eigen berichtgeving

Het nieuwe embleem moest rood, eenvoudig aan te brengen en zichtbaar vanop een afstand zijn, mocht nog niet geclaimd zijn en geen enkele religieuze of politieke connotatie opwekken. "En zo is men dan op de kristal gekomen", legt Arjan Acke van het Rode Kruis Vlaanderen uit. "Het belangrijkste kenmerk ervan is de onpartijdigheid. Het rode kruis en de rode halve maan, ingevoerd in 1864 en 1929, staan immers steeds minder garant voor de neutraliteit van de hulpverleners. De vierde conventie van Genève uit 1949 poogde dat probleem op te lossen door een derde officiële embleem in te voeren, de rode zon en leeuw voor het toenmalige Perzië. Maar intussen heeft Iran dat symbool al afgewezen ten voordele van de rode halve maan."

In Irak worden Rode Kruis-medewerkers zo dikwijls geassocieerd met de geallieerde troepen dat ze het embleem van hun gebouw hebben gehaald. In Afrikaanse en voormalige sovjetlanden zijn ambulances met de halve maan bij het christelijke bevolkingsdeel verdacht en ambulances met het kruis stoten hun islamitische landgenoten tegen de borst. Eritrea gebruikt tegen alle regels in de twee symbolen door elkaar, Israël weigert al jaren zowel kruis als halve maan en zweert bij de rode davidster. "Dat laatste symbool is nooit erkend, Israël is dan ook geen lid van de Rode Kruis-beweging. Hun medische hulporganisatie heet Magen David Adom en wordt door Palestijnen regelmatig onder vuur genomen", verklaart Acke. Hoeveel ergernis de bestaande emblemen ook veroorzaken, Rode Kruis-stichter Henri Dunant heeft het kruis niet ontworpen als religieus of politiek symbool. Het was alleen de omkering van de Zwitserse vlag, een wit kruis op een rode achtergrond. Maar het neutrale symbool dat medici op het slagveld buiten schot moest houden, werd al gauw een bron van tegenstand.

Niet iedereen is even gelukkig met de kristal. Israël hoopt al een hele tijd op de erkenning van de davidster, maar vangt weer bot. Acke: "Opname van de davidster is geen oplossing, zeker niet omdat het symbool gerelateerd wordt aan religie. Dat willen we per se vermijden. Het Rode Kruis is een humanitaire beweging, geen godsdienstige of politieke." In 2000 lag het ontwerp al eens op de tafel, maar toen werd de kristal afgeschoten. "Het was het hoogtepunt van de tweede intifada, de situatie in het Midden-Oosten was enorm gespannen. Maar momenteel lijkt het klimaat gunstig om de rode kristal in het najaar in te voeren."

De kritiek als zou de kristal te neutraal zijn en het risico op geringe herkenbaarheid vergroten, doet Acke af als onzin. "De herkenbaarheid hebben we zelf in de hand. Dat is louter een kwestie van communicatie." België heeft geen belangrijke rol gespeeld bij de onderhandelingen over het nieuwe symbool. "Het zijn vooral de betrokken landen, onder meer van ex-Joegoslavië, die het thema doorgepraat hebben. De Zwitsers hebben het voortouw genomen", weet de humanitaire juriste. Sinds een paar maanden is François Bugnion van het internationale comité van het Rode Kruis op lobbytocht. Als hij slaagt in zijn opzet, zien we binnenkort ambulances en bestelwagens van het Rode Kruis met een rode ruit erop. Of liever: een V met een omgekeerde V erbovenop. De V van vrede, zoals sommige analisten beweren. "Daar heb ik nog niets van gehoord", lacht Acke. "Bij mijn weten is er geen symboliek of connotatie aan verbonden, laten we dat maar zo houden." (MJ)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234