Zondag 07/08/2022

'Roken op het werk is een vorm van pesten'

Gedaan met tegen je zin giftige walmen inademen van rokers. De maatschappij moet daarvoor veranderen, maar ook de niet-roker moet op tafel slaan. Professor Roger Blanpain wil hem daartoe aansporen met zijn nieuwe boek Passief roken - De zachte moordenaar... Zelf laat hij zich ook niet onbetuigd: 'Ik ga fondsen werven om werkgevers te dagvaarden die roken toelaten op de werkvloer.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Thea Swierstra

Alsof het geen presentatie van een boek betreft maar een college over gezondheid en recht, zo staat professor Roger Blanpain zijn gehoor te woord. Hij fietst door de uitgedeelde teksten, maakt hier en daar een opmerking en pakt vervolgens zijn nieuwste boek Passief roken - De zachte moordenaar... ter hand. Vlotjes gaat de professor in de rechten van de Katholieke Universiteit Leuven en de Universiteit van Tilburg door de inhoud. Hier en daar leest hij iets voor. "We zijn op pagina 23, mevrouw." College volgen bij Blanpain moet toch amusant en helder zijn.

Blanpain is niet alleen een autoriteit op het vlak van arbeidsrecht, te gelegener tijd doet hij ook zijn zegje over bijvoorbeeld sport. Nu staat hij dus op de barricaden voor de niet-roker. Na de voorstelling van de motie Kom op tegen passief roken in samenwerking met de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde en de Vlaamse Liga tegen Kanker op 10 juni jongstleden kreeg Blanpain veel reacties van mensen over de overlast die zij ervaren van rokers. Die heeft de professor gebundeld in zijn boek.

Op het werk, in horecagelegenheden, in stations en soms ook in het openbaar vervoer belanden niet-rokers soms tegen hun zin in sigarettenwalmen. Dat is niet alleen hinderlijk, maar ook ongezond. Al na dertig minuten meeroken ontstaan er veranderingen in de kransslagaders. Wereldwijd sterven er jaarlijks vijf miljoen mensen aan de gevolgen van roken, een miljoen daarvan door passief roken. In België gaat het om respectievelijk 20.000 en 2.200 mensen.

"Roken is geen kwestie van de hoffelijke niet-roker die verdraagzaam moet zijn en de roker zijn gang moet laten gaan", stelt Blanpain. "Roken in aanwezigheid van niet-rokers, in het bijzonder van kinderen en werknemers, is maatschappelijk totaal onaanvaardbaar." Voor Blanpain is het dan ook duidelijk dat het recht op gezonde en zuivere lucht een grondrecht moet zijn.

Wat dat betreft is er nog veel werk aan de winkel. Het terugschroeven van het verbod op tabaksreclame op het circuit van Francorchamps is daarvan maar een voorbeeld. Ook het aantal rookvrije restaurants is op een hand te tellen. Het rookverbod in de trein komt er nu toch, maar dat had wel wat voeten in de aarde. Blanpain: "De premier heeft dat tijdens de regeringsonderhandelingen van tafel geveegd. Terwijl hij tijdens vergaderingen dikke lange sigaren zit te roken. Het is huilen met de pet op."

Blanpain wil niet-rokers aanporren niet langer lijdzaam toe te zien. Zeventig procent van de mensen rookt niet, maar ondergaat wel de last van de dertig procent rokers. "Daar gaan wij tegen opkomen. Want voor wie gaat de niet-roker dood aan longkanker? Dit is geen academisch gelul van een prof die eens iets gaat zeggen."

Vooral het gegeven dat werknemers soms verplicht worden in de rook te zitten stuit Blanpain tegen de borst. Zowel op basis van de grondwet, de wet op de arbeidsovereenkomst als de CAO kan roken op de werkvloer volgens hem niet. Blanpain gaat zelfs zo ver te stellen dat roken een vorm van pesten is. "Daaronder valt namelijk elke activiteit van anderen waar de psychische en lichamelijke integriteit van andere werknemers wordt aangetast."

Toch is het niet altijd zo eenvoudig om roken op de werkvloer aan te klagen. De angst om je baan te verliezen zit er behoorlijk in. Anderen proberen het toch. Lukt het niet via de directie, dan is de vakbond een logische stap. "Maar als die geconfronteerd wordt met tegengestelde belangen van leden doet hij niks", weet Blanpain. "Daarom ga ik zelf fondsen bijeenhalen om werkgevers te dagvaarden. Ik ga er een lap op geven."

Een rookvrije onderneming is anders het overwegen waard. Een roker kost het bedrijf jaarlijks 2.000 euro. "Bij de VRT is er om het uur een rookpauze. Een sigaret brandt 12 minuten. Dat is dus 2 uur dat er daar gerookt wordt op een dag", rekent Blanpain. Rookvrije ruimten helpen het personeel daarentegen af te kicken. "Als je beslist tot een rookverbod krijg je er 4 procent niet-rokers bij."

Dat zijn allemaal gegevens om eens bij stil te staan, vindt Blanpain. Het boek Passief roken moet niet enkel de bevolking bewustmaken van de schadelijke gevolgen, het geeft ook informatie. "We willen het maatschappelijk debat aanzwengelen. Ook een stem geven aan een stilzwijgende meerderheid, die gelaten ondergaat en snakt naar zuivere lucht."

Staatssecretaris voor Welzijn op het Werk Anissa Temsamani (SP.A) geeft Blanpain alvast gelijk. "Een evaluatie van de wetgeving over roken op het werk is nodig."

Roger Blanpain. Passief roken - De zachte moordenaar... Uitgeverij Van Halewyck. 160 pagina's. Prijs: 10 euro.

Roger Blanpain: 'Ik ga zelf fondsen werven om werkgevers te dagvaarden. Ik ga er een lap op geven'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234